Dũng Virgo
Manus, startup AI từng gây chú ý mạnh mẽ trong năm 2025, chuẩn bị quay lại mô hình hoạt động độc lập sau khi thương vụ được Meta mua lại với giá khoảng 2 tỷ USD bị chính phủ Trung Quốc yêu cầu đảo ngược. Diễn biến này tạo ra một tình huống hiếm gặp trong ngành công nghệ: một công ty đã hoàn tất quá trình bán mình nhưng sau đó phải tìm cách tách khỏi bên mua.
Không chỉ ảnh hưởng đến Meta và Butterfly Effect, công ty đứng sau Manus, vụ việc còn cho thấy những giới hạn mà startup công nghệ Trung Quốc có thể gặp phải khi mở rộng ra quốc tế. Việc chuyển trụ sở sang một quốc gia khác có thể hỗ trợ gọi vốn, nhưng không đồng nghĩa doanh nghiệp hoàn toàn thoát khỏi sự giám sát liên quan đến công nghệ và đội ngũ có nguồn gốc trong nước.
Manus là gì và vì sao từng gây sốt?
Manus được giới thiệu như một trợ lý AI có khả năng hành động, thay vì chỉ trả lời câu hỏi giống chatbot truyền thống. Người dùng có thể giao một nhiệm vụ tương đối tổng quát, sau đó hệ thống tự chia nhỏ công việc, tìm kiếm thông tin trên web, viết mã, xử lý dữ liệu và tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh.
Trong những ví dụ được nhắc đến, Manus có thể tự xây dựng một trang web hoặc chuẩn bị bài thuyết trình với mức độ can thiệp hạn chế từ con người. Điểm đáng chú ý nằm ở lớp điều khiển do Butterfly Effect phát triển, giúp các mô hình AI thực hiện chuỗi hành động trong môi trường thực tế thay vì dừng lại ở việc sinh văn bản.
Manus không tự huấn luyện một mô hình ngôn ngữ nền tảng riêng. Hệ thống sử dụng Claude của Anthropic cùng phiên bản Qwen được Alibaba tinh chỉnh làm nền tảng xử lý, trong khi đội ngũ Manus tập trung vào khả năng lập kế hoạch, sử dụng công cụ và hoàn thành nhiệm vụ. Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng phát triển AI hiện nay: giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở mô hình, mà còn ở cách kết nối mô hình với quy trình làm việc.
Ngay sau khi ra mắt vào tháng 3/2025, Manus nhanh chóng thu hút sự chú ý. Danh sách chờ trải nghiệm vượt 2 triệu lượt đăng ký chỉ trong một tuần, còn video giới thiệu đạt 1 triệu lượt xem trong chưa đầy 20 giờ. Mức độ quan tâm này giúp startup trở thành một trong những cái tên AI nổi bật nhất xuất phát từ Trung Quốc trong giai đoạn đó.
Sự phát triển của Manus cũng gắn với cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các công ty AI. Trong khi Anthropic tiếp tục được định giá dựa trên kỳ vọng lớn về doanh thu tương lai, các startup như Manus tìm cách tạo khác biệt bằng việc biến AI thành công cụ có thể tự thực hiện công việc. Bạn đọc có thể xem thêm bối cảnh thị trường qua bài Anthropic bị định giá bằng doanh thu tương lai 200 tỷ USD.
Từ lời đề nghị 30 triệu USD đến thương vụ với Meta
Trước khi Manus trở nên nổi tiếng, ByteDance từng đề nghị mua lại công ty với giá 30 triệu USD. Người sáng lập Xiao Hong đã từ chối đề nghị này. Sau đó, khi Manus tạo được tiếng vang, một số chính quyền địa phương tại Trung Quốc cũng bày tỏ mong muốn đầu tư, nhưng nhà sáng lập tiếp tục không lựa chọn phương án này.
Lý do được đưa ra là lo ngại mối quan hệ quá gần với chính quyền trong nước có thể khiến startup gặp khó khăn khi tiếp cận thị trường phương Tây. Để giảm rủi ro, Butterfly Effect chuyển trụ sở sang Singapore. Đây là bước đi thường được các startup sử dụng khi muốn tiếp cận nhà đầu tư quốc tế và xây dựng hình ảnh của một doanh nghiệp có phạm vi hoạt động toàn cầu.
Tháng 4/2025, Butterfly Effect gọi vốn thành công 75 triệu USD từ quỹ Benchmark của Mỹ, qua đó đạt mức định giá gần 500 triệu USD. Chỉ 8 tháng sau, vào tháng 12/2025, Meta công bố mua lại toàn bộ công ty với giá khoảng 2 tỷ USD. Con số này cao gấp khoảng bốn lần mức định giá trước đó, cho thấy Meta đánh giá cao tiềm năng của AI tác vụ và đội ngũ đứng sau Manus.
Thương vụ được hoàn tất vào ngày 29/12/2025. Tuy nhiên, lợi ích mà hai bên kỳ vọng nhanh chóng bị phủ bóng bởi các động thái quản lý từ Trung Quốc.
Trung Quốc yêu cầu hủy thương vụ vì lý do an ninh
Ngày 27/4/2026, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc chính thức ra lệnh ngăn chặn và yêu cầu hủy bỏ thương vụ Meta mua Manus. Lý do được nêu là an ninh quốc gia.
Thông điệp phía sau quyết định này khá rõ ràng: trụ sở ở Singapore không đủ để tách một startup khỏi phạm vi quan tâm của Bắc Kinh nếu công nghệ cốt lõi và đội ngũ kỹ thuật vẫn có nguồn gốc từ Trung Quốc. Với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI, dữ liệu, mô hình nền tảng và nhân sự kỹ thuật đều có thể trở thành những yếu tố nhạy cảm.
Giới phân tích xem vụ Manus là dấu hiệu cho thấy chiến lược chuyển pháp nhân hoặc trụ sở ra nước ngoài để thuận lợi gọi vốn sẽ không còn là giải pháp tuyệt đối. Trong một số trường hợp, nguồn gốc công nghệ và mối liên hệ nhân sự vẫn có thể quyết định cách cơ quan quản lý đánh giá một thương vụ xuyên biên giới.
Vụ việc cũng diễn ra trong bối cảnh hai nhà sáng lập Xiao Hong và Ji Yichao bị triệu tập tới Bắc Kinh vào tháng 3/2026. Kể từ đó, cả hai được cho là không được phép rời khỏi Trung Quốc. Việc này khiến quá trình đàm phán và xử lý hậu quả thương vụ trở nên phức tạp hơn.
Meta phải tháo dỡ thương vụ, các nhà sáng lập tìm cách mua lại
Sau yêu cầu từ cơ quan quản lý, Meta bắt đầu thu hẹp những liên kết được hình thành sau thương vụ. Tập đoàn này cắt quyền chia sẻ dữ liệu và chặn nhân sự Manus truy cập vào một số hệ thống nội bộ của Meta.
Diễn biến trớ trêu nhất là ba nhà sáng lập Manus hiện phải tìm cách huy động khoảng 1 tỷ USD để mua lại công ty từ Meta. Mức vốn cần thiết tương đương định giá mà Meta từng bỏ ra, dù chưa rõ cấu trúc giao dịch và tỷ lệ sở hữu cuối cùng sẽ được sắp xếp như thế nào.
Trong lúc đó, Tencent được cho là đang đàm phán để giành cổ phần chi phối tại công ty. Nếu đàm phán thành công, Manus có thể tiếp tục hoạt động với một chủ sở hữu mới thay vì trở về hoàn toàn với cấu trúc ban đầu. Tuy nhiên, các thông tin về kết quả đàm phán chưa được công bố.
Người dùng Manus cần sao lưu dữ liệu trước thời hạn
Ngày 11/8, Manus thông báo với người dùng rằng dịch vụ sẽ sớm trở lại hoạt động độc lập. Thông báo này đi kèm một thay đổi quan trọng liên quan đến dữ liệu tài khoản.
Dữ liệu của một số người dùng phát sinh từ ngày 29/12/2025, thời điểm thương vụ Meta hoàn tất, trở đi dự kiến bị xóa trong khoảng ngày 23 và 24/8. Người dùng thuộc nhóm bị ảnh hưởng có thời hạn đến hết ngày 23/8 để tự sao lưu dữ liệu trước khi quá trình xóa diễn ra.
Với những người từng sử dụng Manus cho công việc, dữ liệu cần kiểm tra có thể bao gồm nội dung dự án, tệp được tạo, mã nguồn, bài thuyết trình và các kết quả nghiên cứu. Người dùng nên tải về những tệp quan trọng, lưu lại nội dung văn bản cần thiết và kiểm tra khả năng mở của các tệp sau khi sao lưu.
- Đăng nhập tài khoản Manus và rà soát các dự án được tạo từ sau ngày 29/12/2025.
- Tải về những tệp quan trọng thay vì chỉ lưu đường dẫn trong tài khoản.
- Kiểm tra lại mã nguồn, tài liệu và bài trình bày sau khi tải xuống.
- Lưu thêm một bản trên thiết bị cá nhân hoặc dịch vụ lưu trữ mà người dùng kiểm soát.
Thời hạn này đặc biệt đáng lưu ý vì dữ liệu bị xóa sẽ không còn khả năng khôi phục theo thông báo hiện tại. Người dùng không nên chờ đến sát thời điểm cuối cùng mới thực hiện sao lưu, bởi các dịch vụ trực tuyến có thể phát sinh lỗi hoặc giới hạn tải xuống khi có nhiều người cùng thao tác.
Bài học cho startup AI muốn vươn ra quốc tế
Manus cho thấy một startup có thể tăng trưởng cực nhanh nhờ sản phẩm đúng xu hướng, gọi vốn từ quỹ quốc tế và đạt mức định giá tỷ USD chỉ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, quá trình quốc tế hóa không chỉ là bài toán về pháp nhân, trụ sở hay nguồn vốn.
Doanh nghiệp còn phải đánh giá nguồn gốc của công nghệ, quyền kiểm soát dữ liệu, vị trí của đội ngũ kỹ thuật và các quy định về xuất khẩu công nghệ. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chuyển nhượng, sáp nhập hoặc hợp tác với một tập đoàn nước ngoài.
Đối với nhà đầu tư, trường hợp Manus là lời nhắc về việc thẩm định pháp lý và địa chính trị trước các thương vụ AI quy mô lớn. Một sản phẩm có sức hút toàn cầu vẫn có thể bị đình trệ nếu thương vụ làm thay đổi quyền kiểm soát đối với công nghệ hoặc nhân sự bị xem là nhạy cảm.
Đối với người dùng, câu chuyện này nhấn mạnh một nguyên tắc thiết thực: không nên xem dữ liệu trên nền tảng AI là tài sản luôn có thể truy cập. Khi startup thay đổi chủ sở hữu, tách khỏi công ty mẹ hoặc chịu tác động từ quy định mới, chính sách dữ liệu và quyền truy cập có thể thay đổi rất nhanh.
Manus có thể tiếp tục phát triển sau khi trở lại độc lập, nhưng con đường phía trước chắc chắn phức tạp hơn giai đoạn bùng nổ ban đầu. Kết quả của quá trình gọi vốn, đàm phán với Tencent và xử lý dữ liệu người dùng sẽ quyết định liệu startup này có thể duy trì vị thế trong thị trường AI tác vụ hay không.
Lỗ hổng tl;dv cho phép truy cập hàng trăm nghìn cuộc họp
Anthropic bị định giá bằng doanh thu tương lai 200 tỷ USD
OpenAI giải thể đội Preparedness giữa loạt cảnh báo AI
OpenAI ra mắt ChatGPT dành riêng cho người dùng tuổi teen
ChatGPT phát hiện kế hoạch bạo lực và báo cảnh sát Mỹ
LG và NVIDIA xây trung tâm dữ liệu robot với 100.000 giờ huấn luyện
GLM-5.3 gây chú ý với khả năng phát hiện lỗ hổng bảo mật
