Microsoft dường như đang từng bước thúc đẩy người dùng Windows 11 chuyển từ Windows Media Player Legacy sang Media Player hiện đại. Dấu hiệu mới xuất hiện trong một bản thử nghiệm dành cho nhóm nền tảng tương lai, nơi một số tùy chọn liên quan đến phụ đề trên trình phát cũ đã bị thu hẹp.




Động thái này có thể giúp hệ sinh thái ứng dụng trên Windows 11 trở nên đồng nhất hơn, nhưng cũng làm dấy lên tranh luận về hiệu quả sử dụng tài nguyên. Trong một phép đo thực tế, Media Player mới dùng khoảng 377 MB RAM khi không phát nội dung, cao hơn nhiều so với mức 103,4 MB của Windows Media Player Legacy.
Media Player Legacy bắt đầu mất dần tính năng
Windows 11 hiện duy trì song song hai trình phát đa phương tiện. Media Player là ứng dụng có giao diện hiện đại, được cài sẵn trên hệ điều hành và nhận cập nhật thường xuyên. Trong khi đó, Windows Media Player Legacy là phần mềm lâu đời, vẫn tồn tại dưới dạng một tính năng tùy chọn.
Dù không còn được Microsoft quảng bá mạnh, bản Legacy vẫn có nhóm người dùng riêng. Ứng dụng mở nhanh, giao diện quen thuộc và đáp ứng tốt các nhu cầu cơ bản như phát nhạc, xem video, quản lý thư viện, tạo danh sách phát hoặc ghi đĩa CD.
Thay đổi đáng chú ý được phát hiện trong Windows 11 Experimental Build 29648.1000, thuộc nhánh Future Platforms. Trước đây, khi nhấp chuột phải vào video trong Windows Media Player Legacy, người dùng có thể mở khu vực quản lý lời bài hát, chú thích và phụ đề. Tại đây, họ có thể bật, tắt hoặc thiết lập trạng thái tự động nếu nội dung hỗ trợ.
Ở bản thử nghiệm mới, một số lựa chọn nói trên không còn xuất hiện như trước. Menu chỉ còn trạng thái On if available. Khi thử bật phụ đề, ứng dụng hiển thị thông báo cho biết chức năng này không còn khả dụng trên Windows Media Player Legacy và đề nghị chuyển sang Media Player mới.
Cách xử lý này cho thấy đây có thể là định hướng sản phẩm thay vì chỉ là lỗi hiển thị. Microsoft đang dùng một tính năng quen thuộc để điều hướng người dùng sang ứng dụng hiện đại hơn.
Ứng dụng mới có lợi thế gì?
Media Player mới được thiết kế phù hợp với ngôn ngữ giao diện Windows 11. Ứng dụng hỗ trợ chế độ sáng và tối, quản lý thư viện nhạc, phát video, tạo danh sách phát và nhận các bản cập nhật độc lập hơn so với phần mềm Legacy.
Khả năng tùy chỉnh phụ đề cũng là điểm được Microsoft dùng để tạo khác biệt. Theo ghi chú phát hành, phiên bản 11.2605.14.0 cho phép người dùng điều chỉnh phông chữ, kích thước, màu sắc và nền phụ đề thông qua phần thiết lập chung của Windows. Ứng dụng đồng thời bổ sung đường dẫn nhanh để truy cập khu vực cài đặt này.
Với những người thường xem video có phụ đề, các tùy chọn trên mang lại trải nghiệm linh hoạt hơn. Người dùng có thể tăng kích thước chữ khi ngồi xa màn hình, đổi màu để dễ đọc hoặc thêm nền nhằm cải thiện độ tương phản.
Tuy nhiên, việc bổ sung tính năng không đồng nghĩa Media Player mới đã vượt qua bản Legacy ở mọi khía cạnh. Tốc độ mở ứng dụng, mức tiêu thụ bộ nhớ và khả năng tương thích codec vẫn là những điểm khiến trải nghiệm thực tế có sự khác biệt.
Media Player mới dùng RAM cao hơn ba lần
Trong thử nghiệm được đề cập, Media Player mới tiêu thụ khoảng 377 MB RAM khi ở trạng thái chờ. Con số tương ứng của Windows Media Player Legacy là khoảng 103,4 MB. Như vậy, ứng dụng hiện đại sử dụng nhiều hơn gần 274 MB, tương đương trên ba lần so với phần mềm cũ.
Đây không phải thông số chính thức áp dụng cho mọi máy tính. Mức RAM thực tế có thể thay đổi theo phiên bản Windows, thư viện nội dung, dịch vụ chạy nền, phần mềm bảo mật và trạng thái hệ thống. Dù vậy, chênh lệch trên vẫn đáng chú ý, đặc biệt với máy tính có 4 GB hoặc 8 GB RAM.
Trên các thiết bị cấu hình thấp, vài trăm MB bộ nhớ có thể ảnh hưởng đến khả năng đa nhiệm. Người dùng vừa mở Media Player, trình duyệt nhiều tab và ứng dụng văn phòng có thể nhận thấy hệ thống phản hồi chậm hơn nếu máy thường xuyên sử dụng bộ nhớ ảo.
Thời gian khởi động cũng là điểm được ghi nhận trong phép thử. Windows Media Player Legacy mở video gần như ngay lập tức, trong khi Media Player mới cần nhiều thời gian hơn để khởi chạy và hiển thị nội dung. Chưa có phép đo tiêu chuẩn trên nhiều cấu hình, vì vậy kết quả này chỉ nên được xem là tham khảo.
Vấn đề tối ưu ứng dụng càng đáng quan tâm trong bối cảnh Windows 11 thường xuyên bổ sung các thành phần chạy nền và tính năng tích hợp. Người dùng có thể theo dõi mức tiêu thụ tài nguyên bằng Task Manager trước khi quyết định giữ ứng dụng mới làm trình phát mặc định.
Khác biệt về codec có thể ảnh hưởng trải nghiệm
Ngoài RAM và tốc độ khởi động, hai phiên bản Media Player còn có thể xử lý codec khác nhau. Trong máy thử nghiệm, Windows Media Player Legacy phát được video HEVC, còn Media Player mới yêu cầu cài HEVC Video Extensions từ Microsoft Store.
Tiện ích HEVC được đề cập có giá 0,99 USD. Tuy nhiên, trải nghiệm không nhất thiết giống nhau trên mọi máy tính. Một số nhà sản xuất có thể cài sẵn giấy phép hoặc phần mở rộng cần thiết, trong khi người dùng nâng cấp từ phiên bản Windows cũ có thể vẫn giữ lại các codec đã được cài trên hệ thống.
Điều này tạo ra một tình huống không mấy thuận tiện: ứng dụng được Microsoft khuyến nghị có giao diện mới và nhiều tùy chọn hơn, nhưng có thể yêu cầu người dùng cài thêm thành phần để phát một số định dạng phổ biến. Với người chỉ cần mở nhanh một tệp video, quy trình này có thể kém liền mạch hơn so với phần mềm Legacy.
Chưa có quyết định loại bỏ trên bản Windows ổn định
Cần nhấn mạnh rằng thay đổi nói trên mới chỉ xuất hiện trong một nhánh thử nghiệm. Nó chưa được triển khai trên các bản Windows 11 ổn định và cũng chưa được ghi nhận trong Experimental Build 26340.9212 thuộc nhánh 26H2 tại thời điểm kiểm tra.
Microsoft cũng chưa công bố lịch trình đưa thay đổi này đến người dùng phổ thông. Công ty chưa xác nhận sẽ loại bỏ hoàn toàn chức năng phụ đề khỏi Windows Media Player Legacy trên mọi máy tính, nên chưa thể xem đây là quyết định khai tử ứng dụng cũ.
Người dùng Windows 11 hiện vẫn có thể tiếp tục sử dụng Windows Media Player Legacy nếu ứng dụng đang đáp ứng nhu cầu. Đây cũng là một trong những điểm khác biệt giữa bản thử nghiệm và phiên bản ổn định: các tính năng có thể được điều chỉnh, rút lại hoặc thay đổi trước khi phát hành rộng rãi.
Những ai đang sử dụng bản Windows Insider nên thận trọng khi đánh giá các thay đổi dạng này. Bản thử nghiệm có thể phát sinh lỗi, tiêu thụ tài nguyên bất thường hoặc không phản ánh chính xác trải nghiệm cuối cùng. Việc cập nhật lên phiên bản thử nghiệm chỉ phù hợp với người chấp nhận rủi ro và muốn trải nghiệm tính năng sớm.
Microsoft cần cân bằng giữa giao diện mới và hiệu suất
Việc Microsoft ưu tiên Media Player hiện đại là điều dễ hiểu. Một ứng dụng thống nhất với thiết kế Windows 11 sẽ thuận lợi hơn cho quá trình cập nhật, bổ sung tính năng và hỗ trợ các thiết lập giao diện mới. Quản lý phụ đề tập trung cũng giúp người dùng dễ tìm và cá nhân hóa trải nghiệm xem video.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sẽ thuyết phục hơn nếu ứng dụng kế nhiệm đồng thời nhanh, nhẹ và tương thích tốt với các định dạng mà bản cũ đang hỗ trợ. Nếu người dùng bị hạn chế một tính năng trong ứng dụng quen thuộc nhưng phải chấp nhận mức sử dụng RAM cao hơn, cảm giác nâng cấp có thể trở nên thiếu tích cực.
Đây cũng là vấn đề đáng theo dõi bên cạnh các thay đổi khác của Windows 11. Người dùng có thể xem thêm thông tin về một số sự cố phát sinh sau cập nhật trong bài KB5121003 khiến Windows 11 gặp lỗi game, màn hình và PIN để có thêm góc nhìn về cách các bản cập nhật ảnh hưởng đến trải nghiệm thực tế.
Ở thời điểm hiện tại, người dùng chưa cần thay đổi ngay trình phát mặc định. Nếu Windows Media Player Legacy vẫn mở nhanh, phát được các định dạng cần thiết và hỗ trợ phụ đề ổn định, việc tiếp tục sử dụng ứng dụng này là lựa chọn hợp lý. Ngược lại, Media Player mới phù hợp với người ưu tiên giao diện hiện đại, khả năng tùy biến phụ đề và hệ sinh thái cập nhật mới của Windows 11.
Cuối cùng, chênh lệch RAM được ghi nhận chỉ là kết quả trên một hệ thống cụ thể, không phải kết luận tuyệt đối cho mọi thiết bị. Dù vậy, nó cho thấy Microsoft vẫn còn bài toán tối ưu cần giải quyết nếu muốn người dùng tự nguyện rời bỏ một ứng dụng cũ vốn nhẹ và phản hồi nhanh.
