Dũng Virgo
DeepSeek được cho là đã đặt khoảng 160.000 chip Ascend 950DT của Huawei để sử dụng tại một trung tâm dữ liệu công suất 1GW đang được xây dựng ở Nội Mông. Nếu hoàn tất, đây sẽ là cụm chip Huawei lớn nhất từng được biết đến, đồng thời tạo thêm sức ép lên NVIDIA tại thị trường AI Trung Quốc.
Đáng chú ý, lựa chọn này diễn ra trong bối cảnh chip Huawei vẫn còn khoảng cách đáng kể so với các sản phẩm AI cao cấp của NVIDIA. Tuy nhiên, khi các rào cản xuất khẩu ngày càng lớn và Bắc Kinh thúc đẩy mục tiêu tự chủ công nghệ, hiệu năng không còn là yếu tố duy nhất quyết định việc mua sắm phần cứng.
Đơn hàng chip Huawei có giá trị hàng tỷ USD
Theo thông tin được Bloomberg xác nhận vào đầu tháng 9, DeepSeek đang hướng tới việc triển khai 160.000 chip Ascend 950DT trong trung tâm dữ liệu mới tại Nội Mông. Với giá thị trường ước tính khoảng 111.000 nhân dân tệ, tương đương 16.000 USD mỗi chip, tổng giá trị đơn hàng có thể đạt khoảng 2,56 tỷ USD.
Quy mô này vượt xa những cụm chip AI nội địa từng được công bố tại Trung Quốc. Chỉ khoảng sáu tháng trước, cụm chip Huawei lớn nhất tại nước này mới dừng ở mức khoảng 10.000 chip. Khoảng cách giữa hai con số cho thấy tốc độ mở rộng hạ tầng AI nội địa đang tăng rất nhanh.
Tuy nhiên, con số 160.000 không đồng nghĩa toàn bộ số chip sẽ được giao ngay. Năng lực sản xuất Ascend 950DT hiện chỉ ở mức vài trăm nghìn chip mỗi năm, trong khi Huawei phải phân bổ sản phẩm cho nhiều khách hàng. Thời gian chờ của DeepSeek vì thế có thể kéo dài hơn một năm.
Nguồn cung bộ nhớ băng thông cao, một thành phần quan trọng trong hệ thống AI, cũng đang là điểm nghẽn của toàn ngành. Việc thiếu linh kiện này khiến kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu khó triển khai theo tốc độ mong muốn, ngay cả khi doanh nghiệp đã có ngân sách và nhu cầu sử dụng rõ ràng.
Vì sao chip kém hơn vẫn được DeepSeek lựa chọn?
Về năng lực tính toán đơn lẻ, chip Ascend của Huawei chưa thể sánh với dòng GB300 của NVIDIA. Lương Văn Phong, nhà sáng lập DeepSeek, từng thừa nhận một chip GB300 có năng lực tương đương khoảng bốn chip Huawei.
Điều đó tạo ra bất lợi rõ ràng về số lượng phần cứng, mức tiêu thụ điện, không gian lắp đặt và độ phức tạp khi vận hành. Để đạt hiệu năng tương đương, hệ thống phải ghép nhiều chip Huawei thành một cụm lớn hơn. Cách làm này cũng đòi hỏi phần mềm điều phối và kết nối giữa các chip phải hoạt động ổn định.
Dù vậy, DeepSeek cho rằng một siêu cụm được thiết kế phù hợp vẫn có thể xử lý những tác vụ mà hệ thống NVIDIA đảm nhiệm, với độ trễ được tuyên bố là tương đương trong một số trường hợp. Đổi lại, hệ thống Huawei chậm hơn khoảng hai năm về công nghệ và cần nhiều chip hơn.
Điểm quan trọng không nằm ở việc chip Huawei đã vượt qua NVIDIA về hiệu năng. Lựa chọn của DeepSeek phản ánh cách doanh nghiệp cân bằng giữa hiệu suất, khả năng tiếp cận phần cứng và yêu cầu tự chủ công nghệ.
DeepSeek từng muốn mua H20, phiên bản chip NVIDIA được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc với hiệu năng đã bị giới hạn. Nhưng các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ cùng chính sách hạn chế chip nước ngoài từ phía Trung Quốc khiến phương án này trở nên khó thực hiện.
Trong bối cảnh đó, chip Huawei có một lợi thế mà thông số kỹ thuật không thể hiện đầy đủ: đây là sản phẩm nội địa, phù hợp với định hướng công nghiệp của Bắc Kinh và ít phụ thuộc hơn vào quyết định cấp phép từ nước ngoài.
Ascend 950DT chủ yếu phục vụ giai đoạn suy luận
Đơn hàng của DeepSeek không nhằm thay thế hoàn toàn NVIDIA trong mọi hoạt động. Chip Ascend 950DT được đặt chủ yếu cho giai đoạn suy luận, tức quá trình đưa mô hình AI đã hoàn thiện vào vận hành để trả lời yêu cầu của người dùng.
Đây là khác biệt quan trọng so với huấn luyện mô hình. Huấn luyện các mô hình AI lớn cần lượng tính toán khổng lồ, đồng bộ dữ liệu phức tạp và khả năng phối hợp giữa nhiều bộ xử lý. Những rào cản về phần mềm, kết nối và tối ưu hóa khiến chip Huawei vẫn gặp khó trong giai đoạn này.
Các mô hình trước đây của DeepSeek từng được thử nghiệm trên phần cứng Huawei nhưng phát sinh nhiều vấn đề kỹ thuật. Cuối cùng, NVIDIA vẫn được sử dụng cho một số tác vụ huấn luyện. Tuy nhiên, suy luận lại là bài toán có quy mô triển khai rất lớn bởi nó trực tiếp phục vụ hàng triệu người dùng và có thể diễn ra liên tục.
Nếu DeepSeek triển khai thành công cụm 160.000 chip Huawei cho suy luận, tác động của quyết định này sẽ không chỉ nằm ở một đơn hàng. Nó có thể trở thành bằng chứng cho thấy phần cứng nội địa đủ khả năng đảm nhận các dịch vụ AI quy mô lớn, dù chưa đạt hiệu năng tương đương khi xét trên từng chip riêng lẻ.
NVIDIA bị kẹp giữa hai chính sách đối nghịch
NVIDIA đang rơi vào vị trí khó xử tại Trung Quốc. Một mặt, Washington siết hoạt động xuất khẩu chip AI có hiệu năng cao sang thị trường này. Mặt khác, Bắc Kinh khuyến khích doanh nghiệp trong nước chuyển sang sản phẩm nội địa và hạn chế nhập khẩu chip Mỹ.
NVIDIA từng cho rằng việc khách hàng Trung Quốc chuyển sang dùng chip nội địa là hệ quả trực tiếp từ các lệnh kiểm soát xuất khẩu được Mỹ áp dụng từ năm 2022. Lập luận này có cơ sở, bởi các phiên bản chip dành riêng cho Trung Quốc thường bị giới hạn hiệu năng và vẫn có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng từ quy định mới.
Nhưng xét từ góc độ thị trường, nguyên nhân không làm thay đổi kết quả. Mỗi dự án lớn sử dụng chip Huawei lại giúp doanh nghiệp Trung Quốc tích lũy thêm kinh nghiệm về phần cứng, phần mềm và vận hành cụm máy chủ. Hệ sinh thái nội địa vì thế có thêm cơ hội trưởng thành, trong khi NVIDIA mất dần vị trí trong các dự án mới.
Steven Glinert, CEO của công ty phân tích bán dẫn Sphere Semi, nhận định NVIDIA dường như đã bắt đầu xem Trung Quốc là một thị trường gần như không còn nhiều triển vọng. Nhận định này cho thấy sức ép hiện tại không chỉ đến từ doanh số, mà còn liên quan đến khả năng duy trì ảnh hưởng lâu dài.
Thị trường Trung Quốc không hoàn toàn quay lưng với NVIDIA
Dù chính sách tự chủ công nghệ đang tạo lợi thế cho Huawei, khu vực tư nhân Trung Quốc chưa đồng loạt từ bỏ NVIDIA. Alibaba và Tencent vẫn được cho là tiếp tục đặt mua chip NVIDIA sau khi một số hạn chế của Mỹ được nới lỏng.
Nhiều doanh nghiệp cũng tìm cách thuê năng lực tính toán tại các trung tâm dữ liệu bên ngoài Trung Quốc, nơi chip NVIDIA được phép sử dụng. Mô hình này giúp họ tiếp cận phần cứng mạnh hơn để phục vụ nhu cầu AI trong nước mà không trực tiếp nhập khẩu những sản phẩm bị hạn chế.
Diễn biến trên cho thấy thị trường vẫn đánh giá cao lợi thế kỹ thuật, phần mềm và hệ sinh thái phát triển của NVIDIA. Vấn đề là lợi thế này không còn đủ để bảo đảm NVIDIA thắng trong mọi dự án. Với các trung tâm dữ liệu có quy mô lớn và định hướng phục vụ hạ tầng AI quốc gia, nguồn cung nội địa và yếu tố chính sách có thể quan trọng hơn hiệu suất trên từng chip.
Meituan cũng từng công bố việc huấn luyện thành công một mô hình AI bằng 50.000 chip nội địa. Dù một trường hợp chưa thể chứng minh chip Huawei đã thay thế hoàn toàn phần cứng nước ngoài, nó cho thấy các doanh nghiệp Trung Quốc đang tích cực tìm cách khắc phục hạn chế về phần mềm và khả năng phối hợp hệ thống.
Cơ hội của NVIDIA tại Trung Quốc đang thu hẹp
Mỹ từng đề xuất cho phép Trung Quốc nhập tới một triệu chip H200, nhưng Bắc Kinh chỉ phê duyệt một phần nhỏ con số này. Động thái đó phản ánh mức độ thận trọng của chính phủ Trung Quốc đối với phần cứng AI đến từ Mỹ, ngay cả khi nhu cầu tính toán trong nước đang tăng mạnh.
Trong ngắn hạn, NVIDIA vẫn có thể giữ vai trò quan trọng ở các doanh nghiệp cần hiệu năng cao cho huấn luyện mô hình. Những công ty ưu tiên thời gian triển khai, độ ổn định của phần mềm và hiệu suất trên mỗi chip vẫn có lý do để chọn nền tảng NVIDIA.
Thế nhưng, cơ hội tăng trưởng mới đang bị thu hẹp ở những dự án do nhà nước định hướng hoặc cần bảo đảm nguồn cung lâu dài trong nước. Mỗi lần Huawei chứng minh được khả năng vận hành cụm chip lớn, rào cản tâm lý đối với việc sử dụng phần cứng nội địa lại giảm xuống.
Đơn hàng 160.000 chip của DeepSeek vì vậy mang ý nghĩa lớn hơn một thương vụ mua bán. Nó cho thấy Trung Quốc đang xây dựng một chuỗi AI riêng, trong đó chip, trung tâm dữ liệu và phần mềm được phát triển để giảm sự phụ thuộc vào NVIDIA. Khoảng cách công nghệ vẫn còn, nhưng lợi thế thị trường của NVIDIA đang mất đi nhanh chóng vì các yếu tố địa chính trị và chính sách công nghiệp.
Trong cuộc đua AI, chip mạnh hơn chưa chắc đồng nghĩa với việc giành được nhiều hợp đồng hơn. Với Trung Quốc, khả năng tự chủ, quyền kiểm soát nguồn cung và mức độ phù hợp với định hướng quốc gia đang trở thành những tiêu chí ngày càng quan trọng.
Kimi bị cáo buộc chuyển dữ liệu người dùng sang Claude AI
Cựu nghiên cứu viên cảnh báo AI có thể vượt tầm kiểm soát
OpenAI nói 10.000 AI Agent giải bài toán Navier–Stokes
Lập trình viên tương lai sẽ làm gì khi AI tự viết code?
Trung Quốc xây “trường học” cho robot hình người
AI Agent biến wiki cũ thành bộ nhớ chung, tạo 13.000 chỉnh sửa
OpenAI cam kết 1 tỷ USD tăng cường an ninh mạng bằng AI
