Dũng Virgo
Một ảnh chụp Task Manager đang thu hút sự chú ý khi cho thấy Windows 11 26H2 chỉ sử dụng khoảng 2,5 GB RAM lúc máy tính ở trạng thái nhàn rỗi. Con số này tương đương khoảng 16% dung lượng bộ nhớ khả dụng trên hệ thống có 16 GB RAM.
Tuy nhiên, đây không phải kết quả đến từ một bản cài Windows 11 thông thường. Người dùng đã tạo bộ cài được tinh giản bằng Rufus, sau đó mới cập nhật hệ điều hành lên phiên bản 26H2. Vì vậy, mức tiêu thụ rất thấp nói trên nên được xem là một trường hợp thử nghiệm đáng chú ý, thay vì mức RAM mặc định mà mọi máy Windows 11 đều có thể đạt được.
Windows 11 chỉ chiếm 2,5 GB RAM trong điều kiện nào?
Thông tin được một người dùng tại Nhật Bản chia sẻ thông qua ảnh chụp Task Manager. Máy tính có tổng cộng 16 GB RAM, trong đó Windows ghi nhận khoảng 15,9 GB là dung lượng khả dụng. Khi không chạy tác vụ nặng, hệ thống sử dụng khoảng 2,5 GB, tương đương 16% bộ nhớ.
Bên cạnh phần RAM đang được sử dụng, Windows còn dành khoảng 2,1 GB cho bộ nhớ đệm. Bộ nhớ đệm giúp hệ điều hành lưu tạm dữ liệu thường xuyên truy cập, nhưng có thể được thu hồi khi ứng dụng cần thêm tài nguyên. Do đó, không nên cộng đơn giản mọi con số hiển thị trong Task Manager để kết luận toàn bộ RAM đã bị hệ thống chiếm dụng.
Cấu hình thử nghiệm cũng không thuộc nhóm máy tính mới. Thiết bị sử dụng bộ xử lý AMD Ryzen 5 3500, bo mạch chủ A520M-HDV và 16 GB RAM DDR4-2133, gồm hai thanh 8 GB. Chiếc máy này được lắp chủ yếu để phục vụ nhu cầu xem nội dung trực tuyến của bố mẹ người dùng.
Rufus đóng vai trò quan trọng trong kết quả thử nghiệm
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở cách cài đặt. Thay vì sử dụng bộ cài Windows 11 nguyên bản, người dùng đã dùng Rufus để tạo một phiên bản cài đặt có nhiều thành phần không cần thiết được loại bỏ hoặc vô hiệu hóa.
Rufus vốn phổ biến với chức năng tạo USB cài đặt hệ điều hành. Ở các phiên bản gần đây, công cụ này còn bổ sung nhiều tùy chọn can thiệp vào quá trình thiết lập Windows. Từ phiên bản 4.14, mục “Quality of Life” cho phép người dùng vô hiệu hóa một số thành phần được Microsoft kích hoạt mặc định, trong đó có Teams, Outlook và Copilot.
Phiên bản 4.15 tiếp tục cải thiện các tùy chọn liên quan đến OneDrive cũng như quá trình tùy biến bộ cài. Khi những ứng dụng và dịch vụ không cần thiết không tự động chạy cùng hệ thống, lượng bộ nhớ sử dụng ngay sau khi khởi động có thể giảm xuống.
Trong trường hợp được chia sẻ, Rufus không phải yếu tố duy nhất tạo nên con số 2,5 GB. Kết quả nhiều khả năng là sự kết hợp giữa bản cài đã tinh gọn và các tối ưu có sẵn trong Windows 11 26H2. Người dùng không công bố đầy đủ danh sách thành phần đã tắt nên chưa thể xác định chính xác mỗi thay đổi đóng góp bao nhiêu vào mức giảm RAM.
Vì sao tiết kiệm RAM có ý nghĩa với máy 8 hoặc 16 GB?
Nhiều máy tính Windows 11 phổ thông hiện vẫn sử dụng 8 hoặc 16 GB RAM. Trên các thiết bị này, hệ điều hành và những dịch vụ chạy nền có thể chiếm một phần đáng kể bộ nhớ trước khi người dùng mở trình duyệt, phần mềm văn phòng hay ứng dụng giải trí.
Nếu Windows dùng ít RAM hơn, phần dung lượng còn lại sẽ được dành cho các chương trình đang hoạt động. Người dùng có thể mở nhiều tab trình duyệt hoặc chuyển đổi giữa các ứng dụng thuận lợi hơn, đồng thời giảm khả năng hệ thống phải sử dụng ổ lưu trữ làm bộ nhớ tạm.
Lợi ích dễ nhận thấy nhất trên những máy có dung lượng RAM hạn chế. Chẳng hạn, việc giải phóng thêm một vài gigabyte có thể tạo khác biệt khi máy chỉ có 8 GB RAM và thường xuyên chạy trình duyệt cùng phần mềm văn phòng. Dù vậy, mức cải thiện thực tế còn phụ thuộc vào số lượng ứng dụng khởi động cùng Windows, các dịch vụ đang chạy và thói quen sử dụng của từng người.
2,5 GB không phải mức RAM mặc định của Windows 11 26H2
Con số 2,5 GB cần được nhìn nhận thận trọng vì đây chỉ là một ảnh chụp Task Manager tại một thời điểm cụ thể. Người dùng không đưa ra số liệu trước khi tinh gọn bộ cài, cũng không có phép thử đối chứng giữa Windows 11 nguyên bản và phiên bản đã chỉnh sửa trên cùng phần cứng.
Thời điểm chụp ảnh cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả. Một hệ thống vừa khởi động, một máy đã hoạt động trong thời gian dài hoặc một thiết bị có nhiều ứng dụng chạy nền sẽ hiển thị mức sử dụng bộ nhớ khác nhau. Số lượng dịch vụ, chương trình khởi động cùng hệ điều hành và dữ liệu được lưu trong bộ nhớ đệm đều là những yếu tố cần tính đến.
Các kết quả được chia sẻ bởi những người dùng khác cũng không đồng nhất. Một số hệ thống 16 GB RAM sử dụng khoảng 7 GB sau khi cài Windows 11 26H2, trong khi những trường hợp khác chỉ ghi nhận mức giảm từ 1 đến 3 GB. Sự chênh lệch này cho thấy 26H2 không tự động biến mọi máy tính Windows 11 thành hệ thống chỉ dùng 2,5 GB RAM.
Microsoft cũng đang tìm cách giảm mức tiêu thụ bộ nhớ
Bên cạnh các công cụ của bên thứ ba, Microsoft được cho là cũng chú trọng việc cải thiện hiệu năng và giảm lượng RAM mà Windows 11 sử dụng. Nhóm thiết bị có từ 8 GB bộ nhớ trở lên được xem là một trong những đối tượng hưởng lợi từ các thay đổi tối ưu này.
Nếu những cải tiến được tích hợp trực tiếp vào hệ điều hành, người dùng sẽ không cần phụ thuộc quá nhiều vào bộ cài tùy biến. Đây là hướng tiếp cận an toàn và thuận tiện hơn cho phần lớn người dùng phổ thông, bởi họ có thể nhận cập nhật và sử dụng Windows theo quy trình tiêu chuẩn.
Tuy nhiên, việc Microsoft tối ưu hệ điều hành và việc loại bỏ thành phần bằng Rufus là hai vấn đề khác nhau. Các tùy chọn của Rufus can thiệp ngay từ quá trình cài đặt, trong khi tối ưu của Windows 11 đến từ mã hệ thống, dịch vụ và các bản cập nhật chính thức. Do đó, không nên xem chúng là những yếu tố có thể thay thế hoàn toàn cho nhau.
Có nên cài Windows 11 bản tinh gọn?
Trường hợp máy tính dùng 2,5 GB RAM cho thấy bản Windows 11 được tinh gọn có thể giải phóng đáng kể bộ nhớ. Đây là thông tin đáng quan tâm với những thiết bị cũ hoặc máy chỉ có 8 GB RAM, đặc biệt khi nhu cầu sử dụng chủ yếu là lướt web, xem nội dung trực tuyến và làm việc văn phòng.
Dù vậy, người dùng cần phân biệt giữa một kết quả thử nghiệm và trải nghiệm lâu dài. Chưa có dữ liệu cho biết máy hoạt động thế nào trước khi tinh gọn, hiệu năng khi chạy nhiều ứng dụng ra sao hoặc những thành phần bị tắt có ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng cụ thể hay không.
Với máy tính gia đình chỉ dùng cho các tác vụ cơ bản, việc hạn chế dịch vụ chạy nền có thể mang lại lợi ích rõ rệt. Ngược lại, người dùng cần đầy đủ Teams, Outlook, Copilot, OneDrive hoặc các tính năng tích hợp khác nên cân nhắc trước khi loại bỏ chúng khỏi bộ cài.
Tóm lại, mức sử dụng 2,5 GB RAM là một minh chứng cho thấy Windows 11 có thể vận hành nhẹ hơn khi được cài đặt theo cách tối giản. Nhưng để đánh giá chính xác hiệu quả của Windows 11 26H2, cần có các bài kiểm tra đối chứng trên nhiều cấu hình, với cùng số lượng ứng dụng và điều kiện hoạt động. Hiện tại, đây vẫn là một trường hợp riêng, không phải cam kết về mức RAM mà mọi người dùng Windows 11 đều có thể đạt được.
Viettel mở 4 gói 5G ngắn hạn, đăng ký độc quyền trên Tammi
Sifu lên iPad giá 129.000 đồng, hỗ trợ tay cầm
Lập trình viên dùng AI tạo bộ công cụ thay thế Word, Excel
RTX 5090 có thể dừng sản xuất, RTX 5080 24 GB thay thế?
Lập trình viên dùng AI tạo 7 ứng dụng thay thế Adobe miễn phí
Tammi tặng tối đa 500MB và 60 phút gọi mỗi ngày
Facebook có chế độ nghỉ ngơi để giảm tương tác mà không cần chặn
