Dũng Virgo
Một mẫu xe hai bánh chạy bằng hydro đang nhanh chóng trở nên phổ biến tại quận Tân Đô, thành phố Thành Đô, Trung Quốc. Được người dân địa phương gọi vui là “ngựa hydro”, phương tiện này gây chú ý nhờ khả năng di chuyển gần 100 km chỉ với 100 gram hydro thể rắn, trong khi chi phí thuê tương đương một chuyến xe đạp điện thông thường.
Không chỉ hướng tới yếu tố thân thiện với môi trường, mẫu xe còn giải quyết một điểm yếu thường gặp của pin lithium: hiệu suất suy giảm rõ rệt khi thời tiết lạnh. Đây là lý do xe hydro được kỳ vọng trở thành lựa chọn bổ sung cho hệ sinh thái xe điện hai bánh đang phát triển mạnh tại Trung Quốc.
Mẫu xe hydro được dùng như xe đạp chia sẻ
Qinglv Technology, một công ty khởi nghiệp Trung Quốc, đã đưa mẫu xe hai bánh dùng tế bào nhiên liệu hydro vào vận hành từ tháng 8/2025. Người dùng có thể quét mã QR trên ghi-đông để mở khóa, sau đó sử dụng xe cho những chuyến đi ngắn trong đô thị.
Trải nghiệm vận hành được mô tả khá giống xe đạp điện thông thường. Xe chạy êm, ổn định và không đòi hỏi người dùng phải làm quen với cách điều khiển mới. Khác biệt nằm ở nguồn năng lượng: điện cung cấp cho động cơ được tạo ra bởi một tế bào nhiên liệu hydro cỡ nhỏ, thay vì lấy trực tiếp từ bộ pin lithium.
Mô hình chia sẻ giúp công nghệ này tiếp cận người dùng dễ dàng hơn. Thay vì phải bỏ tiền mua một phương tiện còn khá mới mẻ, khách hàng chỉ cần thuê xe khi có nhu cầu. Cách triển khai này cũng cho phép doanh nghiệp theo dõi tần suất sử dụng và đánh giá độ phù hợp của xe trong điều kiện giao thông thực tế.
Giá thuê thấp, quy mô sử dụng đáng chú ý
Qinglv Technology đang áp dụng mức phí 2,5 Nhân dân tệ, tương đương khoảng 9.674 đồng, cho 10 phút đầu tiên. Sau đó, người dùng trả thêm 1 Nhân dân tệ, khoảng 3.870 đồng, cho mỗi 5 phút tiếp theo.
Với mức giá này, xe phù hợp cho các nhu cầu như đi từ nhà đến ga, di chuyển giữa những khu vực lân cận hoặc thực hiện các chuyến đi ngắn trong trung tâm đô thị. Người dùng không phải lo sạc pin, bảo dưỡng hay tìm chỗ đỗ lâu dài như khi sở hữu phương tiện cá nhân.
Tại quận Tân Đô, doanh nghiệp đã triển khai khoảng 11.000 xe, thu hút hơn 550.000 người đăng ký và ghi nhận trên 3,5 triệu lượt sử dụng. Đây là quy mô thương mại đáng chú ý đối với một phương tiện dùng hydro, lĩnh vực vốn thường gắn với các dự án thử nghiệm hoặc phương tiện chuyên dụng.
100 gram hydro cho quãng đường gần 100 km
Thông số được Qinglv Technology công bố cho thấy mỗi xe mang theo khoảng 100 gram hydro thể rắn và có thể di chuyển gần 100 km. Con số này được cho là gần gấp đôi phạm vi hoạt động của xe đạp điện chia sẻ sử dụng pin lithium trong cùng nhóm phương tiện.
Hydro trong hệ thống không được lưu trữ dưới dạng khí nén ở áp suất rất cao. Thay vào đó, công nghệ của xe kết hợp hydro với một loại bột kim loại đặc biệt để tạo thành vật liệu lưu trữ hydro thể rắn. Bình chứa hoạt động ở áp suất khoảng 2 MPa, thấp hơn đáng kể so với mức 35-70 MPa thường thấy ở các hệ thống hydro nén truyền thống.
Về nguyên lý, tế bào nhiên liệu lấy hydro từ bình chứa rồi tạo ra điện năng cung cấp cho động cơ. Quá trình này không cần bộ pin lithium dung lượng lớn làm nguồn chính. Nhờ đó, nhà phát triển kỳ vọng xe có thể duy trì tầm hoạt động ổn định hơn trong những điều kiện mà pin thông thường dễ bị ảnh hưởng.
Lợi thế trong mùa đông và vấn đề an toàn
Khả năng hoạt động khi nhiệt độ thấp là một trong những điểm được Qinglv Technology nhấn mạnh. Theo công ty, pin lithium thường suy giảm nhanh về dung lượng khi thời tiết lạnh, khiến phạm vi di chuyển thực tế ngắn hơn. Trong khi đó, tế bào nhiên liệu hydro được cho là ít chịu tác động hơn trước thay đổi nhiệt độ.
Ưu thế này đặc biệt có ý nghĩa ở các tỉnh phía Bắc Trung Quốc, nơi mùa đông có thể kéo dài và nhiệt độ xuống thấp. Với xe chia sẻ, phạm vi hoạt động ổn định còn giúp doanh nghiệp giảm số lần thu gom phương tiện để sạc, qua đó hỗ trợ việc duy trì số lượng xe trên đường.
Việc sử dụng bình áp suất thấp cũng nhằm giảm rủi ro trong quá trình lưu trữ và vận hành. Nếu xảy ra rò rỉ, hydro thoát ra chậm hơn so với bình khí nén áp suất cao. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mọi vấn đề an toàn được loại bỏ hoàn toàn. Hệ thống vẫn cần được kiểm tra, bảo dưỡng và quản lý đúng tiêu chuẩn.
Đối với người dùng phổ thông, tâm lý e ngại về hydro vẫn là rào cản cần giải quyết. Doanh nghiệp sẽ phải cung cấp thông tin minh bạch về cấu tạo bình chứa, quy trình thay thế và các biện pháp xử lý khi phương tiện gặp sự cố.
Kế hoạch mở rộng tại Trung Quốc và nước ngoài
Nhờ kết quả ban đầu tại Tân Đô, Qinglv Technology dự kiến triển khai thêm từ 15.000 đến 30.000 xe tại Thành Đô trong năm nay. Công ty cũng đang hợp tác để đưa dịch vụ tới Hàng Châu, Tế Nam, Tam Á, Thẩm Dương và Cám Châu.
Doanh nghiệp cho biết đã nhận đơn đặt hàng tổng cộng 50.000 xe từ các thị trường ở Trung Đông, châu Âu, Mỹ và Đông Nam Á. Thiết kế phương tiện sẽ được điều chỉnh theo sở thích và điều kiện sử dụng của từng khu vực, thay vì giữ nguyên cấu hình dành cho người dùng Trung Quốc.
Chi phí là yếu tố quyết định tốc độ phổ biến của xe hydro. Hệ thống tế bào nhiên liệu và bộ lưu trữ hiện vẫn có giá cao, khiến xe khó cạnh tranh trực tiếp với xe đạp điện dùng pin lithium. Để giảm giá thành, Qinglv Technology đang xây dựng nhà máy sản xuất hệ thống tế bào nhiên liệu hydro công suất nhỏ tại Tân Đô.
Nhà máy được thiết kế với công suất 300.000 bộ mỗi năm và dự kiến hoàn thành vào tháng 7, sau đó bắt đầu sản xuất trong cùng năm. Khi đạt sản lượng lớn, công ty kỳ vọng giá xe hydro có thể giảm xuống mức tương đương các mẫu xe chạy pin lithium.
Không thay thế hoàn toàn xe đạp điện dùng pin
Thị trường Trung Quốc hiện có quy mô rất lớn. Theo số liệu được nêu trong báo cáo, số xe đạp điện lưu thông tại nước này đạt khoảng 380 triệu chiếc vào tháng 9/2025. Viện nghiên cứu LeadLeo dự báo doanh số bán hàng năm có thể tăng từ 51,2 triệu xe vào năm 2025 lên 59,3 triệu xe vào năm 2030.
Trong bối cảnh đó, Qinglv Technology không đặt mục tiêu dùng xe hydro để thay thế toàn bộ xe đạp điện lithium. Hai loại phương tiện có thể phục vụ những nhu cầu khác nhau: xe pin phù hợp với hệ sinh thái sạc đã phát triển, còn xe hydro hướng tới tầm hoạt động ổn định, thời gian tiếp nhiên liệu hoặc thay bình thuận tiện hơn.
Cách tiếp cận này thực tế hơn so với việc kỳ vọng một công nghệ duy nhất chiếm lĩnh toàn bộ thị trường. Xe hydro có thể bắt đầu từ dịch vụ chia sẻ, các khu đô thị hoặc những tuyến đường có nhu cầu di chuyển ngắn nhưng liên tục.
Cơ hội và thách thức nếu vào Việt Nam
Xe hai bánh chạy hydro có thể thu hút sự quan tâm tại Việt Nam, nơi xe máy và xe điện đóng vai trò quan trọng trong giao thông đô thị. Tầm hoạt động gần 100 km, chi phí vận hành thấp và khả năng hạn chế suy giảm hiệu suất khi trời lạnh là những điểm có thể tạo khác biệt so với nhiều mẫu xe điện phổ biến.
Tuy nhiên, bài toán hạ tầng sẽ quyết định khả năng thương mại hóa. Việt Nam hiện chưa có mạng lưới trạm nạp hoặc điểm đổi bình hydro thể rắn dành cho người dùng phổ thông. Nếu phải vận chuyển bình đến các điểm tập trung để thay thế, mô hình vận hành sẽ phức tạp hơn so với việc sạc xe điện tại nhà.
Chi phí ban đầu, quy định quản lý, đào tạo kỹ thuật viên và tiêu chuẩn an toàn cũng cần được làm rõ trước khi triển khai rộng. Kinh nghiệm từ thị trường xe điện cho thấy việc bán phương tiện chỉ là bước đầu; hệ thống hậu mãi, linh kiện và dịch vụ sau bán hàng mới quyết định trải nghiệm lâu dài của người dùng. Bài toán hậu mãi của xe điện Trung Quốc là một tham chiếu đáng chú ý khi đánh giá các công nghệ giao thông mới.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần truyền thông rõ ràng về công nghệ lưu trữ áp suất thấp 2 MPa để giảm tâm lý lo ngại. Nếu giải quyết được hạ tầng và chi phí, “ngựa hydro” có thể trở thành một lựa chọn bổ sung trong quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh, thay vì chỉ dừng ở một thử nghiệm công nghệ.
40 tuổi bắt đầu tập gym có còn kịp thay đổi cơ thể?
Zurich thử nghiệm túi khí bên ngoài cho tàu điện
Những thiết bị điện tử thất bại nhưng nay được săn lùng
SpaceX đề xuất xây Starbase Louisiana trị giá 100 tỷ USD
51 chén rượu trong mộ Tào Tháo và khoảng lặng quyền lực
Mỹ thử tuabin thủy triều, mở hướng khai thác điện từ biển
Vinpearl Submarine: Trải nghiệm ngắm biển sâu ở Nha Trang
