Dũng Virgo
Xe Trung Quốc đang tăng tốc trên thị trường quốc tế nhờ sản lượng lớn, danh mục sản phẩm đa dạng và khả năng cạnh tranh về giá. Tuy nhiên, lợi thế khi bán một chiếc xe mới chưa đủ để bảo đảm sự phát triển lâu dài. Khi người dùng cần bảo dưỡng, sửa chữa hoặc thay phụ tùng, năng lực hậu mãi mới là phép thử thực tế đối với một thương hiệu.
Ông Trần Gia Đảng, Phó Tổng giám đốc Geely International, đã thẳng thắn chỉ ra vấn đề này tại Diễn đàn Sách xanh Ô tô Hiên Viên lần thứ 18 diễn ra ngày 15/5/2026. Theo ông, điểm yếu lớn của các hãng xe Trung Quốc tại thị trường nước ngoài hiện không hẳn nằm ở chất lượng sản phẩm, mà ở mạng lưới phân phối, dịch vụ sau bán hàng và khả năng cung ứng phụ tùng.
Xuất khẩu xe không chỉ là đưa sản phẩm qua biên giới
Trung Quốc đã giữ vị trí số một thế giới về sản xuất và tiêu thụ ô tô trong 17 năm liên tiếp. Năm 2025, nước này xuất khẩu hơn 7 triệu ô tô, qua đó duy trì vị trí dẫn đầu thế giới năm thứ ba liên tiếp. Những con số này cho thấy quy mô rất lớn của ngành xe Trung Quốc, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn khi các hãng muốn xây dựng thương hiệu ở nước ngoài.
Ông Trần Gia Đảng chia quá trình quốc tế hóa của các hãng xe Trung Quốc thành bốn giai đoạn. Giai đoạn đầu là xuất khẩu thương mại, trong đó nhà sản xuất bán xe nguyên chiếc cho một tổng đại lý ở nước ngoài, thống nhất giá giao tại cảng và tập trung hoàn thành việc đưa xe ra khỏi Trung Quốc.
Mô hình này giúp doanh nghiệp nhanh chóng tiếp cận thị trường mới, nhưng thường thiếu nền tảng để phục vụ khách hàng trong nhiều năm. Theo đánh giá của lãnh đạo Geely, giai đoạn đầu có ba hạn chế chính: thương hiệu chưa tích lũy đủ, kênh phân phối và dịch vụ tại nước sở tại còn mỏng, đồng thời khả năng ứng phó với rủi ro chưa cao.
Nói cách khác, một mẫu xe có thể được đưa tới nhiều quốc gia trong thời gian ngắn, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc hãng đã thật sự hiện diện tại những thị trường đó. Sự hiện diện chỉ trở nên rõ ràng khi người mua có thể tìm thấy trung tâm bảo dưỡng, kỹ thuật viên được đào tạo, phụ tùng sẵn có và quy trình bảo hành minh bạch.
Bốn giai đoạn mở rộng ra thị trường quốc tế
Sau giai đoạn xuất khẩu xe nguyên chiếc, các hãng tiến tới giai đoạn thứ hai là đưa thương hiệu ra nước ngoài. Khi đó, doanh nghiệp bắt đầu thành lập công ty tiếp thị tại địa phương, kết hợp giữa tổng đại lý và hoạt động phân phối trực tiếp.
Giai đoạn thứ ba, được ông Trần Gia Đảng xác định là hướng phát triển hiện tại, đi xa hơn việc bán xe. Doanh nghiệp sẽ đưa năng lực sản xuất ra nước ngoài thông qua nhà máy lắp ráp từ bộ linh kiện, xây dựng chuỗi cung ứng tại chỗ, phát triển trung tâm nghiên cứu khu vực và bản địa hóa dịch vụ trên toàn chuỗi giá trị.
Giai đoạn cuối cùng là xây dựng cả hệ sinh thái ở thị trường quốc tế. Hệ sinh thái này bao gồm dịch vụ tài chính, bảo hiểm và xe đã qua sử dụng. Khi đạt tới cấp độ này, hãng xe không chỉ kiếm doanh thu từ việc bán xe mới mà còn tham gia sâu vào toàn bộ vòng đời sử dụng của phương tiện.
Phân chia trên cho thấy hậu mãi không phải một phần việc phát sinh sau khi xe được bán. Đây là một trong những nền tảng quyết định khả năng giữ chân khách hàng, duy trì giá trị xe và tạo niềm tin cho những người đang cân nhắc mua sản phẩm của thương hiệu.
Hậu mãi được đặt ngang hàng với chất lượng sản phẩm
Trong phần tổng kết, lãnh đạo Geely đề cập tới sự thay đổi từ mục tiêu tăng nhanh quy mô sang toàn cầu hóa có chất lượng. Doanh nghiệp không nên chạy theo tốc độ mở rộng bằng mọi giá, mà cần tuân thủ quy định tại từng quốc gia và xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn.
Bốn trụ cột được nêu gồm thương hiệu, công nghệ, chất lượng sản phẩm và hệ thống dịch vụ hậu mãi. Việc tách riêng hậu mãi khỏi chất lượng sản phẩm là một điểm đáng chú ý. Một chiếc xe có thiết kế tốt, nhiều công nghệ và giá bán hấp dẫn vẫn có thể khiến khách hàng thất vọng nếu phải chờ quá lâu để sửa chữa hoặc không tìm được phụ tùng phù hợp.
Toàn cầu hóa không phải là sao chép nguyên xi mô hình vận hành tại Trung Quốc sang các quốc gia khác. Doanh nghiệp cần xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện pháp lý, nhu cầu người dùng và năng lực công nghiệp phụ trợ của từng nơi.
Quan điểm này đặc biệt quan trọng với xe điện. Các bộ pin điện áp cao, mô-tơ, hệ thống điều khiển điện tử và phần mềm yêu cầu thiết bị chuyên dụng cũng như kỹ thuật viên được đào tạo đúng chuẩn. Nếu chỉ có điểm bán hàng mà không có hệ thống kỹ thuật tương ứng, trải nghiệm sở hữu xe có thể bị gián đoạn ngay khi phương tiện gặp lỗi.
Thị trường quốc tế không thể áp dụng một công thức duy nhất
Theo số liệu được nêu tại diễn đàn, quy mô thị trường ô tô toàn cầu vào khoảng 80 triệu xe. Mỹ, Canada, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc hiện là những thị trường mà các thương hiệu Trung Quốc tạm thời chưa thể tiếp cận. Những khu vực còn lại trở thành chiến trường chính trong kế hoạch mở rộng của các doanh nghiệp này.
Geely tập trung vào bốn khu vực gồm Liên minh châu Âu, ASEAN, Trung Mỹ và Nam Mỹ. Tại Đông Nam Á, tập đoàn này đề cập tới việc hợp tác với Proton để phát triển thị trường Malaysia, xây dựng nhà máy lắp ráp linh kiện tại Indonesia, đồng thời xem Philippines, Thái Lan và Việt Nam là những thị trường quan trọng.
Mục tiêu được đặt ra cho Geely là đạt doanh số 6,5 triệu xe vào năm 2030, trong đó xe bán ngoài Trung Quốc chiếm một phần ba. Riêng năm 2026, tập đoàn hướng tới 750.000 xe tại thị trường quốc tế. Trong bốn tháng đầu năm 2026, mảng quốc tế đạt 286.000 xe, tăng hơn 150% so với cùng kỳ.
Quy mô mục tiêu càng lớn thì yêu cầu về dịch vụ càng cao. Một mạng lưới được thiết kế cho vài nghìn xe sẽ khó đáp ứng khi số lượng phương tiện tăng lên hàng trăm nghìn chiếc. Các hãng phải chuẩn bị trước kho phụ tùng, quy trình chẩn đoán, hệ thống đào tạo và phương án hỗ trợ tại từng quốc gia thay vì chỉ mở rộng điểm bán.
Những dấu hiệu dễ nhận thấy tại Việt Nam
Hai vấn đề được lãnh đạo Geely nêu ra là kênh phân phối và dịch vụ chưa đầy đủ cũng từng xuất hiện trong phản ánh của người dùng xe Trung Quốc tại Việt Nam.
Anh Đinh Công Lượng, một chủ xe MG tại Quảng Ninh, cho biết ba cơ sở dịch vụ tại Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Giang lần lượt đóng cửa trong thời gian chiếc xe vẫn còn bảo hành. Ban đầu, anh được hướng dẫn chuyển xe từ Quảng Ninh xuống Hải Phòng. Đến kỳ bảo dưỡng tiếp theo, cơ sở Hải Phòng cũng đóng cửa và khách hàng được yêu cầu đưa xe lên Hà Nội nếu muốn bảo dưỡng theo chính sách.
Vấn đề không chỉ nằm ở quãng đường di chuyển. Khi trung tâm dịch vụ chính hãng bị thu hẹp, người dùng phải cân nhắc giữa việc mất thêm thời gian, chi phí vận chuyển và nguy cơ ảnh hưởng tới quyền lợi bảo hành nếu sửa chữa tại một cơ sở bên ngoài.
Một trường hợp khác liên quan đến phụ tùng cho thấy rủi ro rõ hơn. Một chiếc SUV Trung Quốc có giá khoảng 2 tỷ đồng tại Thái Nguyên bị ngập nước vào đầu tháng 10/2025. Xe được đưa vào xưởng chính hãng nhưng phải nằm chờ tới đầu tháng 2/2026, tương đương khoảng bốn tháng. Báo giá thay phụ tùng ở mức 400 triệu đồng.
Chủ xe không mua bảo hiểm nên không phát sinh thời gian chờ giám định. Phụ tùng chỉ được nhập gấp sau khi vụ việc được phản ánh công khai. Trường hợp này cho thấy giá xe cao không tự động đồng nghĩa với khả năng sửa chữa nhanh hoặc chuỗi cung ứng phụ tùng đã hoàn thiện.
Người mua cần đánh giá gì trước khi chọn xe?
Với người dùng, những tuyên bố về thiết kế, trang bị và giá bán chỉ là một phần của quyết định mua xe. Khả năng phục vụ sau bán hàng nên được kiểm tra bằng các câu hỏi cụ thể.
- Thương hiệu hiện có bao nhiêu trung tâm dịch vụ đang hoạt động tại khu vực người mua sinh sống?
- Trong trường hợp một cơ sở đóng cửa, khách hàng sẽ được chuyển sang điểm nào và có được hỗ trợ chi phí hay không?
- Những phụ tùng phổ biến có sẵn trong nước hay phải đặt từ thị trường khác?
- Thời gian dự kiến để xử lý các lỗi liên quan tới pin, hệ thống điện và phần mềm là bao lâu?
- Điều kiện bảo hành có yêu cầu bắt buộc phải bảo dưỡng tại hệ thống chính hãng hay không?
Người mua cũng nên tìm hiểu chính sách dành cho xe sau va chạm hoặc ngập nước, đặc biệt với xe điện. Việc xác định rõ nơi sửa chữa, thời gian cung ứng linh kiện và trách nhiệm của các bên sẽ giúp hạn chế rủi ro sau khi hoàn tất giao dịch.
Quá trình xây dựng nhà máy và chuỗi cung ứng ở nước ngoài là một hướng đi quan trọng để các hãng xe Trung Quốc cải thiện năng lực phục vụ. Những bước đi tương tự của các doanh nghiệp trong khu vực, chẳng hạn kế hoạch mở nhà máy tại Ấn Độ và Indonesia, cho thấy ngành xe đang chuyển dần từ xuất khẩu đơn thuần sang đầu tư dài hạn tại địa phương. Bạn có thể xem thêm về chủ đề này trong bài VinFast và hành trình xây nhà máy tại Ấn Độ, Indonesia.
Hậu mãi sẽ quyết định chặng đường tiếp theo
Xe Trung Quốc đã chứng minh được khả năng cạnh tranh về quy mô sản xuất và tốc độ xuất khẩu. Thách thức tiếp theo không còn là đưa được bao nhiêu xe ra nước ngoài, mà là chăm sóc được bao nhiêu khách hàng trong suốt thời gian họ sở hữu phương tiện.
Nếu các hãng xây dựng được mạng lưới dịch vụ ổn định, rút ngắn thời gian chờ phụ tùng và bản địa hóa quy trình bảo hành, lợi thế sản phẩm sẽ có cơ hội chuyển thành niềm tin thương hiệu. Ngược lại, những bất tiện sau khi mua xe có thể nhanh chóng làm lu mờ ưu thế về giá, thiết kế hay công nghệ.
Thừa nhận điểm yếu là bước đầu để ngành xe Trung Quốc điều chỉnh chiến lược. Với người dùng tại Việt Nam và các thị trường mới nổi, chất lượng hậu mãi sẽ là thước đo thực tế nhất cho cam kết quốc tế của mỗi thương hiệu.
YADEA mở rộng đầu tư xe điện, đặt mục tiêu nội địa hóa 90%
Ô tô Trung Quốc trước bước ngoặt: Công nghệ phải nhường chỗ cho an toàn
Vespa Sprint Tech 180cc: Mạnh hơn, an toàn hơn
Khi nào lùi xe trên cao tốc không bị phạt nguội?
Tesla Cybercab bắt đầu chở khách, mở màn cuộc đua robotaxi
Xe Trung Quốc cắt giảm chi phí và những rủi ro người mua gánh chịu
Xe Trung Quốc tại Nga bị cảnh báo về chi phí sử dụng 5 năm
