Dũng Virgo
Một cá thể chim lớn với phần cổ phình rộng bất thường vừa được ghi nhận tại Pantanal, vùng đất ngập nước nổi tiếng của Brazil. Hình ảnh này nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi diện mạo khác lạ: đầu và cổ gần như không có lông, phần da sẫm màu tương phản với thân trắng, còn chiếc cổ trông giống một túi khí căng phồng.
Thoạt nhìn, nhiều người có thể nghĩ con vật mắc bệnh hoặc sở hữu một dị tật hiếm gặp. Tuy nhiên, đây là đặc điểm tự nhiên của hạc cổ phồng, có tên khoa học Jabiru mycteria. Loài chim này là một trong những biểu tượng của hệ sinh thái Pantanal và giữ kỷ lục về chiều cao trong nhóm chim biết bay tại Trung Mỹ và Nam Mỹ.
Cuộc chạm trán bất ngờ giữa vùng đất ngập nước
Hình ảnh được ghi lại ngày 11/9/2026 trong một chuyến di chuyển qua Pantanal, khu vực trải rộng trên địa phận hai bang Mato Grosso và Mato Grosso do Sul của Brazil. Người ghi hình là blogger Marcus, người từng lái xe qua hơn 160 quốc gia và thường chia sẻ các khoảnh khắc đặc biệt trong tự nhiên.
Cá thể chim được bắt gặp đang đứng bên bờ sông. Với đôi chân dài, thân hình cao và bộ lông trắng nổi bật, nó dễ dàng trở thành tâm điểm giữa khung cảnh đầm lầy. Dù vậy, phần khiến người xem chú ý nhất không phải kích thước mà là vùng cổ phồng tròn, có hình dáng khá giống một khối u lớn.
Đầu của hạc cổ phồng không được phủ lông như nhiều loài chim khác. Lớp da trần có màu đen, kéo dài xuống cổ và chuyển sang sắc đỏ ở khu vực gần thân. Khi kết hợp với chiếc mỏ dày, nhọn cùng vóc dáng thẳng đứng, ngoại hình của loài chim này tạo cảm giác vừa uy nghi vừa kỳ quặc.
Chiếc cổ lớn không phải dấu hiệu bệnh lý
Bí mật nằm ở phần túi da có khả năng co giãn tại cổ. Cấu trúc này có thể phồng lên hoặc thu nhỏ tùy tình huống, vì vậy hình dạng của con chim trong ảnh không phải là biểu hiện của bệnh tuyến giáp hay một khối u.
Vào mùa sinh sản, chim trống có thể làm túi cổ căng lớn để gây ấn tượng với chim mái. Kích thước khi phồng được mô tả tương đương một quả bóng chuyền bãi biển. Đây là một hình thức trình diễn trực quan, giúp cá thể thể hiện sức khỏe và trạng thái hưng phấn.
Túi cổ cũng tham gia vào hoạt động giao tiếp. Độ căng và sắc độ của vùng da có thể thay đổi, tạo thành tín hiệu thị giác giữa các cá thể. Trong lúc kiếm ăn, bộ phận này còn có thể được dùng để giữ tạm thức ăn trước khi con chim tiếp tục xử lý hoặc nuốt mồi.
Đặc điểm da trần ở đầu và cổ cũng mang lại lợi ích vệ sinh. Hạc cổ phồng thường tiếp xúc với thức ăn phân hủy hoặc xác động vật, nên việc không có lông ở khu vực này giúp hạn chế chất bẩn bám lại. Cơ chế thích nghi tương tự cũng xuất hiện ở một số loài chim chuyên ăn xác.
Hạc Jabiru lớn đến mức nào?
Jabiru mycteria có thân hình vượt trội so với phần lớn các loài chim lội nước quen thuộc. Một cá thể trưởng thành có thể đạt:
- Chiều dài cơ thể khoảng 1,22-1,4 m.
- Chiều cao khi đứng xấp xỉ 1,5 m.
- Sải cánh rộng từ 2,3-2,8 m.
- Trọng lượng dao động khoảng 4,3-9 kg.
Cá thể trống thường có thể hình lớn hơn cá thể mái. Với chiều cao khoảng 1,5 m, hạc cổ phồng được xem là loài chim biết bay cao nhất tại khu vực Trung Mỹ và Nam Mỹ. Khi đứng giữa các bãi lầy hoặc bờ sông rộng, nó có thể tạo cảm giác gần giống một con đà điểu Nam Mỹ thu nhỏ.
Thân và cánh của loài chim này phủ lông trắng, trong khi đầu, cổ và một phần vùng ngực mang màu tối hoặc đỏ. Sự tương phản đó khiến Jabiru dễ nhận biết ngay cả khi quan sát từ khoảng cách xa.
Loài chim gần như không hót
Không giống nhiều loài chim dùng tiếng kêu để đánh dấu lãnh thổ hoặc gọi bạn tình, hạc cổ phồng không có cơ quan phát âm phát triển. Vì vậy, chúng hầu như không thể tạo ra tiếng hót hay những tiếng kêu lớn theo cách thông thường.
Thay vào đó, loài chim này truyền tín hiệu bằng cách va mạnh hai phần mỏ vào nhau. Âm thanh lách cách phát ra có thể giúp các cá thể liên lạc ở khoảng cách xa. Cách giao tiếp đặc biệt này cũng góp phần làm nên vẻ ngoài và hành vi khác thường của Jabiru.
Tổ khổng lồ và đời sống một vợ một chồng
Hạc cổ phồng thường sống tại các vùng nước ngọt nông, đầm lầy và bãi ngập theo mùa. Khi làm tổ, chúng lựa chọn những chạc cây lớn rồi đan cành khô thành một kết cấu có dạng như chiếc chậu rộng.
Một điểm đáng chú ý là loài này có xu hướng duy trì quan hệ một vợ một chồng trong suốt cuộc đời. Các cặp chim cũng thường quay lại tổ cũ qua nhiều mùa sinh sản để sửa chữa và gia cố. Theo thời gian, lượng cành cây được bổ sung có thể khiến tổ đạt khối lượng lên tới hàng trăm kilôgam.
Mỗi mùa, chim mái đẻ khoảng 2-5 quả trứng. Chim trống và chim mái thay phiên nhau ấp trứng, sau đó cùng chăm sóc chim non. Việc dùng lại tổ trong nhiều năm giúp cặp chim giảm công sức xây dựng, đồng thời tạo một điểm cư trú ổn định trên các cây cao.
“Nhân viên vệ sinh” của Pantanal
Hạc cổ phồng có chế độ ăn đa dạng. Thức ăn của chúng gồm cá, ếch, rắn, động vật thân mềm, cá sấu nhỏ và xác động vật trôi nổi. Nhờ khai thác nhiều loại nguồn thức ăn ở vùng nước nông, loài chim này góp phần loại bỏ xác hữu cơ và giữ cho môi trường đầm lầy sạch hơn.
Vai trò đó đặc biệt quan trọng tại Pantanal, nơi các vùng nước, bãi bùn và đồng cỏ ngập nước thay đổi theo mùa. Khi mực nước rút, cá và các loài động vật nhỏ tập trung trong những vũng nông, tạo điều kiện thuận lợi cho Jabiru kiếm ăn.
Sự đa dạng của động vật tại các vùng đất ngập nước Nam Mỹ cũng thường xuyên mang đến những phát hiện gây bất ngờ. Trước đó, việc ghi nhận các loài mèo hoang có đặc điểm riêng biệt ở Bolivia từng cho thấy hệ sinh thái khu vực này vẫn còn nhiều điều cần được khám phá. Bạn có thể đọc thêm về phát hiện loài mèo hoang mới ở Bolivia để thấy rõ hơn sự phong phú đó.
Quần thể vẫn được đánh giá ổn định
Phạm vi phân bố của hạc cổ phồng kéo dài từ miền nam Mexico đến miền bắc Argentina. Dù phụ thuộc vào các vùng đầm lầy và nguồn nước nông, loài này hiện vẫn được đánh giá là có quần thể tương đối ổn định.
Ước tính số cá thể trưởng thành trên toàn cầu nằm trong khoảng 20.000-85.000. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xếp hạc cổ phồng vào nhóm Ít quan tâm. Điều đó không có nghĩa môi trường sống của chúng không cần bảo vệ, mà cho thấy loài chưa rơi vào tình trạng bị đe dọa ở quy mô toàn cầu.
Hình ảnh con chim có chiếc cổ phồng như bóng khí vì thế không phải câu chuyện về một cá thể mắc bệnh. Đó là minh chứng cho cách tiến hóa tạo ra những đặc điểm rất lạ nhưng hữu ích: hỗ trợ giao tiếp, thu hút bạn tình và thích nghi với môi trường kiếm ăn nhiều xác hữu cơ. Tại Pantanal, Jabiru không chỉ gây ấn tượng bởi vóc dáng khổng lồ mà còn là một mắt xích quan trọng của hệ sinh thái đất ngập nước.
AI tạo hàng trăm kết quả toán học: Con người sẽ kiểm chứng ra sao?
Cảnh báo AI có thể đe dọa nhân loại trước năm 2030
Vì sao tua-bin gió gần như luôn dùng 3 cánh quạt?
AI giúp phát hiện ứng viên hành tinh từ dữ liệu 126.000 ngôi sao
Bill Gates từng nói gì về thuế tài sản và 200 tỷ USD từ thiện?
Nga phát triển hợp kim có thể tự lấp đầy vết nứt
1 in 8 Billion: Khi AI mô phỏng cuộc đời không thể tự chọn
