Internet

Cảnh báo thủ đoạn giả danh người quen để lừa tiền qua Zalo

Công an tỉnh Gia Lai cảnh báo thủ đoạn tạo tài khoản Zalo giả, dựng kịch bản nhờ chuyển tiền và biến người quen thành mắt xích trung gian trong vụ lừa đảo.

Dũng Virgo

09/09/2026 13 phút đọc 16 lượt xem

Minh họa một kịch bản giả danh được dựng qua ứng dụng nhắn tin

Tổng quan bài viết

Kịch bản giả danh được dựng qua nhiều lớp
Vì sao cuộc gọi video vẫn không đủ để xác minh?
Dấu hiệu cần cảnh giác khi nhận tin nhắn vay tiền
Tài khoản liên hệ khác thường
Yêu cầu chuyển tiền qua nhiều bước
Thông tin người nhận không khớp
Câu chuyện đánh vào cảm xúc
Cách xác minh an toàn hơn

Các vụ lừa đảo qua mạng xã hội đang ngày càng khó nhận biết khi kẻ gian không chỉ giả danh người thân, bạn bè mà còn dựng sẵn cả quy trình xác minh để tạo cảm giác an toàn. Một cảnh báo mới từ Công an tỉnh Gia Lai cho thấy người dùng Zalo có thể bị dẫn dắt qua nhiều bước, trong đó chính người quen của nạn nhân vô tình trở thành trung gian chuyển tiền.

Minh họa dòng tiền được chuyển qua người quen trong vụ lừa đảo trên Zalo

Minh họa cuộc gọi video được sử dụng để tạo lòng tin trong giao dịch trực tuyến

Điểm đáng chú ý của vụ việc là đối tượng không trực tiếp yêu cầu người có tiền chuyển khoản ngay từ đầu. Thay vào đó, kẻ gian lợi dụng mối quan hệ giữa các nạn nhân, sử dụng thông tin có thật và sắp đặt một câu chuyện giàu tính cảm xúc để khiến giao dịch giả mạo trở nên đáng tin.

Kịch bản giả danh được dựng qua nhiều lớp

Theo nội dung cảnh báo, một đối tượng đã lập tài khoản Zalo với tên hiển thị bất thường rồi chủ động nhắn tin cho chị C. Khi được hỏi danh tính, người này tự nhận là chị B, một người bạn thân của C. Để giải thích việc sử dụng tài khoản lạ, đối tượng nói đang phải mượn Zalo của con trai vì điện thoại cá nhân bị chồng giữ.

Sau khi tạo được lòng tin ban đầu, đối tượng đưa ra câu chuyện muốn hỗ trợ 30 triệu đồng cho anh K, một người quen chung, nhằm lo chi phí phẫu thuật cho con bị bại não. Tuy nhiên, kẻ gian viện lý do chồng không đồng ý nên không thể tự thực hiện việc chuyển tiền.

Tiếp đó, đối tượng đề nghị chị C gọi video cho tài khoản Zalo thật của chị B. C được hướng dẫn giả vờ hỏi vay 30 triệu đồng để trả tiền hàng và hứa sẽ hoàn lại vào ngày hôm sau. Mục đích của bước này là khiến chị B tin rằng người đang cần tiền thực sự là C, chứ không phải một tài khoản lạ đang mạo danh bạn mình.

Chị C làm theo hướng dẫn và gọi video cho chị B. Dù cẩn thận gọi lại để kiểm tra, chị B vẫn không phát hiện bất thường vì cuộc gọi và lời giải thích đều khớp với kịch bản đã được chuẩn bị. Sau đó, chị B chuyển 30 triệu đồng cho C. Ngay khi nhận tiền, C lại chuyển toàn bộ số tiền vào tài khoản do đối tượng cung cấp.

Đến lúc nhận ra sự việc, các nạn nhân mới biết khoản tiền đã bị kẻ gian chiếm đoạt. Trong chuỗi giao dịch này, chị B chuyển tiền cho một người bạn thật, còn chị C vô tình chuyển tiếp tiền cho tài khoản của đối tượng. Vì vậy, dấu hiệu bất thường không xuất hiện rõ ràng ở bước giao dịch đầu tiên.

Vì sao cuộc gọi video vẫn không đủ để xác minh?

Nhiều người thường cho rằng cuộc gọi trực tiếp, đặc biệt là cuộc gọi video, có thể giúp kiểm tra danh tính người đang nhắn tin. Tuy nhiên, vụ việc trên cho thấy một cuộc gọi xác minh chỉ an toàn khi được thực hiện độc lập và không bị điều khiển bởi người đang yêu cầu chuyển tiền.

Trong trường hợp này, đối tượng đã biết mối quan hệ giữa chị B và chị C, đồng thời nắm được hoàn cảnh của anh K. Những thông tin có thật được đưa vào câu chuyện khiến lời nhắn trở nên thuyết phục hơn. Việc giải thích vì sao phải dùng tài khoản của người khác cũng giúp che giấu sự bất thường.

Đáng chú ý hơn, đối tượng chủ động đưa cuộc gọi video vào kịch bản. Nếu người nhận tin được khuyên gọi cho bạn bè để kiểm tra, họ vẫn có thể làm theo nhưng dưới lý do đã được sắp đặt từ trước. Người bị xác minh vì thế không biết rằng mình đang tham gia vào một màn kịch được dàn dựng qua nhiều người.

Câu chuyện liên quan đến một em nhỏ cần phẫu thuật cũng tác động mạnh đến tâm lý và lòng trắc ẩn. Khi người nhận tin vừa tin vào danh tính, vừa bị thúc đẩy bởi cảm giác cần giúp đỡ khẩn cấp, khả năng kiểm tra lại thông tin thường giảm xuống.

Dấu hiệu cần cảnh giác khi nhận tin nhắn vay tiền

Tài khoản liên hệ khác thường

Nếu một người quen bất ngờ nhắn tin từ tài khoản mới, tài khoản mượn của người khác hoặc tài khoản có tên hiển thị không giống thường lệ, đó là dấu hiệu cần kiểm tra kỹ. Lý do như mất điện thoại, bị giữ điện thoại hoặc phải dùng tạm tài khoản khác có thể là thật, nhưng cũng thường được kẻ gian sử dụng để giải thích cho việc thay đổi danh tính.

Yêu cầu chuyển tiền qua nhiều bước

Các đề nghị như vay giúp, nhận tiền hộ rồi chuyển lại, chuyển tiền vào tài khoản khác hoặc đứng tên trung gian đều tiềm ẩn rủi ro. Đặc biệt, nếu người nhắn yêu cầu thực hiện theo một kịch bản cụ thể và thúc giục hoàn thành nhanh, người dùng nên dừng lại thay vì làm theo ngay.

Thông tin người nhận không khớp

Trước khi xác nhận giao dịch, cần kiểm tra tên chủ tài khoản thụ hưởng. Nếu tên người nhận không trùng với người đang được nhắc đến hoặc không phù hợp với mục đích hỗ trợ, đây là lý do đủ để tạm dừng giao dịch. Việc đã nói chuyện với một người quen không đồng nghĩa tài khoản nhận tiền cũng thuộc về người đó.

Câu chuyện đánh vào cảm xúc

Những lý do liên quan đến bệnh tật, phẫu thuật, hoàn cảnh gia đình hoặc nhu cầu tài chính khẩn cấp dễ khiến người nhận tin mất cảnh giác. Cảm xúc không phải bằng chứng xác thực. Trước khi chuyển tiền, người dùng vẫn cần kiểm tra danh tính, mục đích và tài khoản nhận bằng một kênh độc lập.

Cách xác minh an toàn hơn

Khi một người quen liên hệ từ tài khoản mạng xã hội khác, không nên chỉ trả lời ngay trong cuộc trò chuyện đang diễn ra. Hãy gọi đến số điện thoại đã lưu từ trước bằng cuộc gọi thông thường, thay vì sử dụng số hoặc đường liên lạc do người nhắn cung cấp.

Chủ động gọi trực tiếp vào số điện thoại cũ của người quen.
Trao đổi bằng một kênh khác với kênh đang gửi yêu cầu chuyển tiền.
Đặt câu hỏi về những thông tin riêng mà chỉ hai người biết.
Gặp trực tiếp nếu điều kiện cho phép, nhất là với khoản tiền lớn.
Không để người đang nhắn tin hướng dẫn toàn bộ quy trình xác minh.

Nếu người quen thật sự cần hỗ trợ, họ thường có thể xác nhận thông tin qua một phương thức độc lập. Ngược lại, việc né tránh cuộc gọi trực tiếp, liên tục thay đổi lý do hoặc thúc giục chuyển tiền là những dấu hiệu nên xem xét lại.

Người dùng cũng nên hạn chế đăng công khai thông tin về gia đình, các mối quan hệ, công việc, tài chính và hình ảnh đời tư. Những dữ liệu tưởng như rời rạc có thể bị thu thập để xây dựng một câu chuyện giả nhưng rất sát với thực tế. Việc công khai thông tin trên mạng xã hội vì vậy cần đi kèm với lựa chọn quyền riêng tư phù hợp.

Bên cạnh đó, nên bật xác thực hai lớp cho các tài khoản mạng xã hội có hỗ trợ tính năng này, sử dụng mật khẩu riêng và kiểm tra các phiên đăng nhập bất thường. Đây là những biện pháp giúp giảm nguy cơ tài khoản bị chiếm quyền hoặc bị lợi dụng để thu thập thông tin phục vụ các kịch bản lừa đảo.

Cần làm gì nếu đã chuyển tiền?

Khi phát hiện mình có thể đã bị lừa, cần hành động càng sớm càng tốt. Người bị hại nên lưu lại toàn bộ tin nhắn, tên tài khoản, số điện thoại, lịch sử cuộc gọi, số tài khoản nhận tiền và chứng từ giao dịch. Không nên xóa cuộc trò chuyện hoặc chặn tài khoản trước khi sao lưu các thông tin liên quan.

Liên hệ ngay với ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán để thông báo giao dịch nghi vấn.
Lưu giữ ảnh chụp màn hình, nội dung trao đổi và thông tin tài khoản liên quan.
Trình báo vụ việc tại cơ quan Công an gần nhất.
Thông báo cho những người quen có liên quan để họ không tiếp tục chuyển tiền theo kịch bản của kẻ gian.

Việc trình báo sớm có thể hỗ trợ cơ quan chức năng trong quá trình áp dụng biện pháp ngăn chặn, phong tỏa và truy vết dòng tiền. Tuy nhiên, không có gì đảm bảo khoản tiền sẽ được thu hồi, vì vậy kiểm tra trước khi chuyển vẫn là biện pháp quan trọng nhất.

Người dùng không nên tin vào các cá nhân quảng cáo dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa đảo” trên mạng. Sau khi nạn nhân mất tiền, những lời mời này có thể mở ra một vòng lừa đảo mới.

Không để người quen trở thành bằng chứng giả

Thủ đoạn được cảnh báo cho thấy việc nhìn thấy bạn bè xuất hiện trong cuộc gọi hoặc nhận tiền từ một người quen vẫn chưa đủ để khẳng định giao dịch an toàn. Kẻ gian có thể tách quy trình thành nhiều bước, khiến mỗi người tham gia chỉ nhìn thấy một phần sự việc.

Nguyên tắc cần nhớ là không chuyển tiền chỉ dựa trên tin nhắn mạng xã hội, kể cả khi người nhắn tự xưng là người thân hoặc bạn bè. Với mọi yêu cầu vay, nhận hộ hay chuyển tiếp tiền, hãy dừng lại, xác minh qua kênh độc lập và kiểm tra chính xác tên tài khoản thụ hưởng trước khi thực hiện.