Dũng Virgo
Trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh trên mạng xã hội, việc nhận diện và xử lý nội dung giả mạo đang được đặt trong một kế hoạch tổng thể về công tác tư tưởng. Bộ Công an được giao phát triển năng lực truy vết deepfake, truy nguồn các đường dây phát tán tin giả, đồng thời phối hợp ngăn chặn và gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Nội dung này nằm trong Kế hoạch số 08-KH/TW ngày 22/8/2026, do Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành, nhằm triển khai Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới. Kế hoạch hướng tới việc tổ chức công tác tư tưởng đồng bộ hơn giữa đời sống thực và không gian số.
Truy vết deepfake và nguồn phát tán tin giả
Theo nhiệm vụ được giao, Bộ Công an sẽ chủ trì xây dựng kế hoạch, đề xuất nguồn lực và tổ chức triển khai các giải pháp liên quan đến bảo đảm an ninh tư tưởng, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn hệ thống. Đây là nhóm nhiệm vụ bao trùm cả khía cạnh quản lý, phối hợp và kỹ thuật.
Điểm đáng chú ý là yêu cầu phát triển năng lực truy vết deepfake và truy nguồn các đường dây tin giả. Deepfake có thể làm thay đổi hình ảnh, giọng nói hoặc nội dung thể hiện của một người, khiến người xem khó phân biệt giữa thông tin thật và sản phẩm bị làm giả. Khi nội dung này được phát tán trên nhiều kênh, việc xác định nguồn ban đầu và mối liên hệ giữa các tài khoản trở nên quan trọng.
Kế hoạch cũng đề cập việc ngăn chặn, xử lý hành vi phát tán tin giả, tin sai sự thật và phối hợp gỡ bỏ nội dung vi phạm. Như vậy, trọng tâm không chỉ nằm ở một bài đăng riêng lẻ mà còn bao gồm quá trình lan truyền, các kênh liên quan và khả năng phản ứng khi thông tin gây ra khủng hoảng.
Từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức
Kế hoạch số 08-KH/TW đặt mục tiêu tạo chuyển biến căn bản, thực chất trong công tác tư tưởng. Một định hướng được nêu là chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo đồng thuận xã hội.
Định hướng này cho thấy xử lý tin giả được đặt trong phạm vi rộng hơn một biện pháp kỹ thuật. Bên cạnh việc kiểm chứng và ngăn chặn thông tin sai lệch, các cơ quan liên quan còn phải góp phần nâng cao sức đề kháng tư tưởng của toàn xã hội. Người dùng cần có khả năng tiếp nhận thông tin thận trọng hơn, trong khi hệ thống quản lý cần phản ứng thống nhất trước các tình huống phát sinh.
Kế hoạch yêu cầu gắn công tác tư tưởng với các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và chính sách an sinh xã hội. Điều này phản ánh thực tế rằng những thông tin sai sự thật có thể tác động đến nhiều lĩnh vực, không chỉ dừng ở tranh luận trên mạng.
“Nâng cao sức đề kháng tư tưởng của toàn xã hội, bảo đảm an ninh tư tưởng trong mọi tình huống” là một trong những mục tiêu được đặt ra trong kế hoạch.
Hạ tầng kiểm chứng và kết nối an toàn
Để phục vụ công tác kiểm chứng, ngăn chặn thông tin và bảo vệ hệ thống, Bộ Công an được giao triển khai các giải pháp kỹ thuật phục vụ kết nối, liên thông an toàn. Kế hoạch cũng đề cập đến việc phân loại và phân quyền dữ liệu.
Những nhiệm vụ này cho thấy yêu cầu xử lý thông tin giả cần đi cùng với năng lực bảo vệ dữ liệu và an toàn hệ thống. Việc kết nối giữa các đầu mối nếu không được tổ chức an toàn có thể làm phát sinh thêm rủi ro. Vì vậy, kế hoạch nhấn mạnh đồng thời cả an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn hệ thống.
Trong môi trường số, tốc độ phản ứng là yếu tố quan trọng. Một nội dung sai sự thật có thể được sao chép, chỉnh sửa và đăng lại trên nhiều nền tảng trước khi người dùng kịp kiểm chứng. Do đó, khả năng liên thông, phân loại dữ liệu và xác định quyền xử lý được xem là nền tảng để các cơ quan phối hợp hiệu quả hơn.
Xây dựng quy chế phản ứng trước khủng hoảng thông tin
Bộ Công an cũng được giao chủ trì xây dựng quy chế bảo đảm an ninh tư tưởng và phản ứng khủng hoảng thông tin. Đây là nội dung liên quan trực tiếp đến cách các cơ quan nhận diện, phối hợp và xử lý khi một sự việc trên mạng phát triển nhanh hoặc gây tác động rộng.
Một quy chế thống nhất có thể giúp xác định rõ đầu mối, trách nhiệm và phương thức phối hợp trong từng tình huống. Tuy nhiên, phần thông tin được công bố trong kế hoạch chưa nêu chi tiết quy trình cụ thể, thời hạn triển khai hay các công cụ kỹ thuật sẽ được sử dụng.
Việc phản ứng trước khủng hoảng thông tin cũng gắn với yêu cầu cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và có căn cứ. Nếu chỉ xử lý phần nội dung vi phạm mà thiếu thông tin rõ ràng để định hướng nhận thức, khoảng trống thông tin có thể tiếp tục bị lấp đầy bởi các suy đoán hoặc nội dung chưa được kiểm chứng.
Vai trò của kiểm tra và kỷ luật phát ngôn
Bên cạnh nhiệm vụ của Bộ Công an, Ủy ban Kiểm tra Trung ương được giao đưa việc thực hiện Nghị quyết số 25 của Bộ Chính trị và Quy định số 19 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng vào chương trình kiểm tra, giám sát.
Nội dung kiểm tra bao gồm việc chấp hành và giám sát kỷ luật phát ngôn của cán bộ, đảng viên trong sinh hoạt, công tác và trên không gian mạng. Kế hoạch cũng nêu yêu cầu xử lý nghiêm tổ chức đảng, đảng viên vi phạm hoặc để tồn đọng kéo dài do thiếu trách nhiệm.
Quy định này cho thấy trách nhiệm trên không gian mạng được đặt song song với trách nhiệm trong hoạt động thực tế. Phát ngôn của cán bộ, đảng viên khi xuất hiện trên mạng vẫn thuộc phạm vi cần được xem xét, giám sát theo các quy định liên quan.
Người dùng cần làm gì trước tin tức gây chú ý?
Trong khi các cơ quan xây dựng năng lực truy nguồn và xử lý nội dung sai lệch, người dùng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc hạn chế tốc độ lan truyền của tin giả. Một số thói quen đơn giản có thể giúp giảm rủi ro chia sẻ nhầm thông tin.
- Đọc đầy đủ nội dung thay vì chỉ dựa vào tiêu đề, hình ảnh hoặc một đoạn trích ngắn.
- Kiểm tra nguồn đăng, thời điểm đăng và sự nhất quán giữa thông tin với các nguồn chính thống khác.
- Thận trọng với video, hình ảnh hoặc giọng nói có dấu hiệu bất thường, đặc biệt khi nội dung thúc giục người xem chia sẻ ngay.
- Không chuyển tiếp thông tin chưa được kiểm chứng khi nội dung liên quan đến sự kiện nhạy cảm hoặc có khả năng gây hoang mang.
- Phân biệt giữa ý kiến cá nhân, thông tin chưa xác nhận và nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền công bố.
Những nguyên tắc này càng cần thiết khi công nghệ tạo sinh và các công cụ chỉnh sửa nội dung ngày càng dễ tiếp cận. Người dùng cũng có thể tham khảo thêm các nội dung liên quan đến việc sử dụng nền tảng số an toàn, chẳng hạn tác động của việc lướt mạng xã hội trong thời gian dài.
Mục tiêu là không gian thông tin an toàn hơn
Kế hoạch số 08-KH/TW đặt công tác tư tưởng trong cả không gian thực và không gian số, với mục tiêu củng cố thế trận lòng dân và bảo đảm an ninh tư tưởng trong mọi tình huống. Trong đó, năng lực truy vết deepfake, xác định nguồn tin giả, xử lý nội dung sai sự thật và phản ứng trước khủng hoảng thông tin là những nhiệm vụ nổi bật được giao cho Bộ Công an.
Hiệu quả của các nhiệm vụ này sẽ phụ thuộc vào nguồn lực, quy chế phối hợp, năng lực kỹ thuật và trách nhiệm của từng đầu mối. Về phía người dùng, việc kiểm chứng trước khi chia sẻ vẫn là lớp bảo vệ đầu tiên, giúp hạn chế tin giả lan rộng trước khi cơ quan chức năng có thể can thiệp.
Thông tin được công bố hiện tập trung vào định hướng và nhiệm vụ triển khai. Các chi tiết về công nghệ truy vết, tiêu chí xác định deepfake, quy trình phối hợp gỡ bỏ hoặc hình thức xử lý cụ thể chưa được nêu trong nội dung tham khảo.
Lazada tung loạt deal gaming giảm đến 50% cho game thủ
Giải thưởng Make in Viet Nam 2026 mở đăng ký từ 28/8
OpenAI bác cáo buộc lấy bí mật thương mại của Apple
Cựu kỹ sư Google lĩnh án vì lấy 14.000 trang tài liệu AI
Apple tố cựu nhân viên mang bí mật thương mại sang OpenAI
Mạng 2G sẽ tắt hoàn toàn từ ngày 15/9/2026
Từ 1/9/2026, số CCCD sẽ thay mã số BHXH
