Dũng Virgo
Apple vừa công bố bộ điều khoản kinh doanh mới dành cho các ứng dụng hoạt động tại Liên minh châu Âu (EU). Thay đổi đáng chú ý nhất là việc công ty loại bỏ Core Technology Fee (CTF), khoản phí từng gây tranh luận vì được tính dựa trên số lượt cài đặt và cập nhật ứng dụng.
Thay cho CTF, Apple sẽ áp dụng Core Technology Commission (CTC) với mức 5% trên các giao dịch kỹ thuật số phát sinh thực tế. Chính sách mới có hiệu lực từ ngày 1/10, trong khi nhà phát triển có thể ký thỏa thuận ngay từ ngày 19/8.
Apple bỏ khoản phí tính theo lượt cài đặt
Core Technology Fee được Apple đưa ra vào tháng 1/2024 trong gói thay đổi nhằm đáp ứng Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của châu Âu. Theo cơ chế cũ, ứng dụng sẽ bị tính 0,50 euro cho mỗi lượt cài đặt hoặc cập nhật hằng năm sau khi vượt mốc 1 triệu lượt cài đặt tại EU trong vòng 12 tháng.
Điểm gây tranh cãi nằm ở việc CTF không phụ thuộc vào doanh thu. Một ứng dụng miễn phí, không bán nội dung hoặc dịch vụ số, vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ thanh toán nếu đạt lượng tải đủ lớn. Điều này khiến các nhà phát triển phải đối mặt với rủi ro chi phí ngay cả khi sản phẩm chưa tạo ra dòng tiền tương ứng.
Với các ứng dụng phổ biến, đặc biệt là những dịch vụ miễn phí có hàng triệu lượt cài đặt, số tiền phải trả có thể tăng theo quy mô người dùng thay vì hiệu quả kinh doanh. Đây là lý do cơ chế CTF nhanh chóng trở thành một trong những điểm bị phản đối mạnh nhất sau khi Apple triển khai các điều khoản mới tại EU.
Tim Sweeney, CEO Epic Games, từng gọi điều khoản ban đầu là “rác rưởi”, trong khi Daniel Ek, CEO Spotify, mô tả chính sách này như một hình thức “tống tiền”. Epic Games và Spotify đều là những công ty nhiều lần chỉ trích cách Apple vận hành App Store cũng như mức hoa hồng mà nền tảng này áp dụng.
CTC chỉ tính phí khi có giao dịch
Theo mô hình mới, Apple sẽ thay CTF bằng Core Technology Commission, một khoản hoa hồng cố định 5% trên giao dịch kỹ thuật số thực tế. Khoản phí này áp dụng với các giao dịch trong ứng dụng được phân phối bên ngoài App Store, chẳng hạn thông qua chợ ứng dụng thay thế hoặc hình thức đưa người dùng đến thanh toán trên web.
Khác biệt quan trọng là nhà phát triển không còn bị tính tiền chỉ vì ứng dụng được tải hoặc cập nhật nhiều. Nếu không phát sinh giao dịch, cơ chế mới không tạo ra khoản phí dựa trên lượt cài đặt như trước. Cách tính này giúp mối liên hệ giữa doanh thu của ứng dụng và khoản tiền trả cho Apple trở nên rõ ràng hơn.
Trong cùng đợt điều chỉnh, Apple cũng xóa bỏ Initial Acquisition Fee và Store Services Fee. Đây là hai khoản phí khác nằm trong hệ thống điều khoản kinh doanh dành cho thị trường EU.
Tuy nhiên, sự thay đổi chưa hoàn toàn làm hài lòng các nhà phát triển. Epic Games cho rằng Apple vẫn thu tiền ngay cả khi nhà phát triển lựa chọn chợ ứng dụng cạnh tranh thay vì App Store. Theo quan điểm của công ty này, việc tiếp tục thu hoa hồng có thể chưa đáp ứng đầy đủ tinh thần thúc đẩy cạnh tranh mà DMA hướng tới.
Các mức phí App Store mới tại châu Âu
Bên cạnh CTC, Apple cũng điều chỉnh những mức phí truyền thống đối với ứng dụng phân phối qua App Store tại EU. Mức phí cụ thể phụ thuộc vào phương thức thanh toán và chương trình mà nhà phát triển tham gia.
| Hình thức phân phối hoặc thanh toán | Mức phí tiêu chuẩn | Mức ưu đãi |
|---|---|---|
| Thanh toán qua hệ thống của Apple trong App Store | 26% | 15% |
| Thanh toán bên thứ ba trong App Store | 20% | 10% |
| Dẫn người dùng ra ngoài để thanh toán trên web | 15% | 10% |
Mức 15% trong nhóm đầu tiên dành cho những chương trình đủ điều kiện, chẳng hạn Small Business Program hoặc Mini Apps Partner Program. Các mức ưu đãi khác cũng chỉ được áp dụng khi ứng dụng đáp ứng điều kiện tương ứng của Apple.
Như vậy, nhà phát triển tại EU sẽ có thêm nhiều lựa chọn về kênh phân phối và thanh toán. Dù vậy, việc lựa chọn phương án nào còn phụ thuộc vào quy mô ứng dụng, doanh thu, chi phí vận hành hệ thống thanh toán và khả năng tiếp cận người dùng.
Việt Nam vẫn áp dụng mức phí hiện tại
Những thay đổi nêu trên chỉ dành cho ứng dụng được phân phối trong phạm vi EU. Apple chưa công bố thay đổi tương tự cho các thị trường khác, trong đó có Việt Nam.
Về nguyên tắc hiện tại, nhà phát triển lớn tại Việt Nam vẫn có thể chịu mức hoa hồng tiêu chuẩn 30% khi bán ứng dụng hoặc nội dung số qua App Store. Nhà phát triển đáp ứng điều kiện của chương trình dành cho doanh nghiệp nhỏ có thể áp dụng mức 15%.
Cách diễn đạt “mức 30%” thường được nhắc đến như mức phí tiêu chuẩn, nhưng không phải mọi nhà phát triển đều chịu cùng một tỷ lệ. Quy mô doanh thu, chương trình tham gia và phương thức thanh toán là những yếu tố quyết định mức phí thực tế. Dù vậy, khác với EU, Việt Nam hiện chưa được áp dụng cơ chế mới với hoa hồng 5% trên giao dịch bên ngoài App Store.
Điều này đồng nghĩa các nhà phát triển Việt Nam vẫn phải tính toán chi phí theo chính sách đang có nếu kinh doanh ứng dụng, trò chơi hoặc dịch vụ kỹ thuật số trên hệ sinh thái Apple. Người dùng cuối cũng có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp nếu doanh nghiệp điều chỉnh giá để bù đắp khoản hoa hồng nền tảng.
Ủy ban châu Âu tiếp tục theo dõi Apple
Ủy ban châu Âu đã hoan nghênh những điều chỉnh mới và cho biết sẽ tiếp tục giám sát quá trình triển khai. Việc công bố chính sách không đồng nghĩa mọi tranh chấp giữa Apple và các nhà phát triển đã chấm dứt, bởi hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào cách các điều khoản được áp dụng.
DMA được xây dựng nhằm hạn chế quyền kiểm soát quá lớn của các nền tảng công nghệ hàng đầu và tạo thêm không gian cho dịch vụ cạnh tranh. Trong trường hợp App Store, vấn đề trọng tâm là liệu nhà phát triển có thực sự được lựa chọn kênh phân phối, hệ thống thanh toán và cách tiếp cận người dùng hay không.
Apple trước đó cũng thừa nhận trong hồ sơ tài chính rằng áp lực pháp lý đang tác động đến mảng dịch vụ trị giá hơn 100 tỷ USD của công ty. Chi tiêu trên App Store tại Mỹ được cho là đã giảm 6% so với cùng kỳ trong quý II vừa qua.
Động thái mới tại châu Âu vì thế không chỉ là một thay đổi về bảng phí. Đây còn là dấu hiệu cho thấy quy định cạnh tranh có thể buộc các nền tảng lớn điều chỉnh mô hình kinh doanh vốn được duy trì trong nhiều năm. Với nhà phát triển, lợi ích cụ thể sẽ phụ thuộc vào doanh thu, số lượng người dùng và việc họ có sẵn sàng chuyển sang các kênh phân phối khác hay không.
Còn tại Việt Nam, người dùng và doanh nghiệp vẫn cần theo dõi các thông báo chính thức tiếp theo từ Apple. Cho đến khi có chính sách mới, mức hoa hồng App Store hiện hành vẫn được giữ nguyên và chưa có cơ sở để kỳ vọng khoản phí tiêu chuẩn sẽ giảm theo thay đổi tại EU.
SHANG vô địch Life’s Good Tournament 2026 cùng UltraGear mới
Google Maps có thể chiếm vài GB bộ nhớ trên điện thoại
Esports Nations Cup lùi lịch sang tháng 11/2027 tại Riyadh
Team Flash vào top 7 PUBG Mobile thế giới tại EWC 2026
Trung Quốc thúc đẩy chuyển cơ quan nhà nước từ Windows sang Linux
YouTube kiểm tra Premium Family: Người dùng ghép hộ cần biết gì?
Google tặng sinh viên Việt Nam một năm dùng AI Plus
