Task Manager là một trong những công cụ quen thuộc nhất trên Windows. Chỉ với vài thao tác, người dùng có thể kiểm tra ứng dụng nào đang chiếm CPU, bộ nhớ hoặc khiến hệ thống hoạt động chậm. Ít người biết rằng phiên bản đầu tiên của công cụ này được xây dựng bởi Dave W. Plummer, một kỹ sư từng tham gia phát triển Windows.




Sau hơn ba thập kỷ, Plummer đã quay lại với sản phẩm gắn liền với tên tuổi của mình. Lần này, ông không phát triển theo cách truyền thống mà sử dụng Vibe-coding, với sự hỗ trợ của Claude Code, để tạo ra một ứng dụng mới có tên Task Manager OG, viết tắt là TMOG.
Từ công cụ tối giản của Windows NT đến TMOG
Task Manager nguyên bản được Plummer phát triển từ năm 1995 và xuất hiện công khai cùng Windows NT 4.0 vào năm 1996. Ở thời điểm đó, máy tính có năng lực xử lý và dung lượng bộ nhớ thấp hơn rất nhiều so với hiện nay. Vì vậy, mục tiêu quan trọng nhất của phần mềm là hoạt động ổn định, phản hồi nhanh và tiêu thụ ít tài nguyên.
Triết lý này ảnh hưởng trực tiếp đến cách Task Manager truyền thống được xây dựng. Công cụ phải cung cấp những thông tin cần thiết để người dùng xử lý ứng dụng bị treo hoặc xác định tiến trình đang gây quá tải, nhưng không được trở thành một gánh nặng khác cho hệ thống.
TMOG được tạo ra trong một bối cảnh hoàn toàn khác. Máy tính hiện đại có nhiều nhân xử lý, bộ nhớ lớn hơn và khả năng hiển thị đồ họa tốt hơn. Vì vậy, Plummer có thể đưa vào phần mềm nhiều thông tin cũng như hiệu ứng trực quan mà phiên bản đầu tiên khó có thể đáp ứng.
Bản đặc tả 107 trang trước khi viết phần mềm
Điểm đáng chú ý trong dự án TMOG không chỉ nằm ở việc phần mềm được tạo ra với sự hỗ trợ của AI. Trước khi để Claude Code tham gia, Plummer đã chuẩn bị một bản đặc tả dài tới 107 trang.
Tài liệu này mô tả cách ứng dụng vận hành, giao diện cần có và những tính năng mà ông mong muốn. Điều đó cho thấy Vibe-coding trong dự án không đơn giản là nhập một câu lệnh ngắn rồi chờ AI tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh. Phần mềm vẫn cần định hướng rõ ràng, yêu cầu cụ thể và quá trình kiểm tra sau khi mã nguồn được sinh ra.
Phiên bản thô đầu tiên của TMOG được hoàn thành trong khoảng 4,5 giờ trên một chiếc MacBook Air M5. Thời gian này càng gây chú ý khi Plummer thực hiện công việc trong lúc chờ con trai phẫu thuật tại bệnh viện.
Tốc độ nói trên phản ánh khả năng rút ngắn giai đoạn tạo mẫu khi nhà phát triển có sẵn ý tưởng, thiết kế và thông số kỹ thuật chi tiết. Tuy nhiên, một phiên bản thô không đồng nghĩa với sản phẩm đã sẵn sàng cho mọi người sử dụng. Thực tế thử nghiệm cho thấy TMOG vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện.
TMOG hỗ trợ ba hệ điều hành
Khác với Task Manager vốn gắn liền với Windows, TMOG được thiết kế để chạy nguyên bản trên Windows, macOS và Linux. Phần mềm sử dụng một lõi C++ dùng chung, trong khi lớp giao diện được triển khai bằng công nghệ phù hợp với từng nền tảng.
| Nền tảng | Công nghệ giao diện |
|---|---|
| Windows | Direct2D và DirectComposition |
| macOS | UIKit |
| Linux | Qt |
Cách tổ chức này giúp TMOG giữ lại phần logic cốt lõi giữa các hệ điều hành, đồng thời tận dụng công nghệ giao diện riêng của từng nền tảng. Dù vậy, có một giới hạn đáng chú ý: phiên bản mới không chạy được trên Windows 10.
Điều này khiến TMOG không thể trở thành lựa chọn thay thế cho toàn bộ người dùng Windows, nhất là những người vẫn sử dụng Windows 10. Phần mềm hướng đến nhóm người dùng trên các hệ điều hành được hỗ trợ và những ai muốn có một công cụ theo dõi hệ thống nhiều thông tin hơn.
Nhiều dữ liệu hơn Task Manager mặc định
TMOG được xây dựng để theo dõi nhiều thành phần của máy tính trong một giao diện duy nhất. Bên cạnh CPU và bộ nhớ, ứng dụng còn hiển thị thông tin về GPU, nhiệt độ và mức tiêu thụ điện.
Phần mềm cũng sử dụng các hoạt ảnh ở tần số 60 Hz và theo dõi chuyển động chuột. Đây là hướng tiếp cận khác với Task Manager nguyên bản, vốn ưu tiên sự gọn nhẹ và giảm tối đa lượng tài nguyên dành cho phần hiển thị.
Trong bối cảnh phần cứng hiện nay, các biểu đồ trực quan và hoạt ảnh có thể giúp người dùng quan sát biến động của hệ thống dễ hơn. Chẳng hạn, thay vì chỉ nhìn một con số thay đổi liên tục, người dùng có thể theo dõi xu hướng tải CPU, mức sử dụng bộ nhớ hoặc hoạt động của GPU qua giao diện trực quan hơn.
Tuy nhiên, nhiều thông tin hơn cũng đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về độ chính xác. Một công cụ giám sát hệ thống chỉ thực sự hữu ích khi số liệu hiển thị đáng tin cậy và được cập nhật đúng cách.
Bản beta vẫn còn sai lệch số liệu
TMOG hiện vẫn ở giai đoạn beta, vì vậy người dùng không nên xem mọi thông số trong ứng dụng là kết quả tuyệt đối. Trong quá trình thử nghiệm, nhiệt độ CPU có thời điểm liên tục hiển thị 16,9 độ C, thấp hơn cả nhiệt độ phòng.
Một số số liệu về mức sử dụng bộ nhớ của từng ứng dụng cũng khác khá nhiều so với Task Manager mặc định của Windows. Những sai lệch này cho thấy phần mềm vẫn cần tiếp tục được kiểm tra, hiệu chỉnh và hoàn thiện trước khi có thể đảm nhiệm vai trò công cụ giám sát chính.
Đây cũng là điểm cần lưu ý khi đánh giá các dự án được phát triển nhanh với sự hỗ trợ của AI. AI có thể giúp tạo mã và dựng phiên bản ban đầu trong thời gian ngắn, nhưng việc xác minh dữ liệu, phát hiện lỗi hệ thống và bảo đảm tính ổn định vẫn cần quá trình thử nghiệm thực tế.
Ứng dụng mới tiêu thụ nhiều tài nguyên hơn bản gốc
TMOG tạo ra một sự tương phản thú vị với Task Manager nguyên bản do chính Plummer xây dựng. Trong thử nghiệm được đề cập, TMOG sử dụng khoảng 120 MB RAM và 3-4% CPU. Trong khi đó, Task Manager mặc định của Windows sử dụng khoảng 105 MB RAM và chưa tới 1% CPU.
Khoảng cách này phản ánh sự khác biệt trong mục tiêu thiết kế của hai phần mềm. Task Manager đời đầu được tạo ra khi nhà phát triển phải tiết kiệm từng phần tài nguyên. TMOG lại ưu tiên việc hiển thị nhiều dữ liệu, hoạt ảnh mượt và khả năng theo dõi chi tiết hơn.
Khi tắt các hiệu ứng hình ảnh tần suất cao, mức sử dụng CPU của TMOG giảm xuống khoảng 2-3%. Điều đó cho thấy hoạt ảnh có ảnh hưởng đáng kể đến mức tiêu thụ tài nguyên, đồng thời cho phép người dùng cân bằng giữa trải nghiệm trực quan và hiệu năng.
Với những máy tính hiện đại, mức sử dụng này có thể không phải vấn đề lớn trong nhiều tình huống. Tuy nhiên, nếu mục đích của người dùng chỉ là kiểm tra nhanh một tiến trình hoặc đóng ứng dụng bị treo, Task Manager mặc định vẫn có lợi thế về sự quen thuộc và mức tiêu thụ thấp hơn.
TMOG khác gì các công cụ giám sát khác?
Những dữ liệu như tải CPU, hoạt động GPU, nhiệt độ hay mức tiêu thụ điện không hoàn toàn mới. Một phần chức năng tương tự đã có trong Task Manager của Windows hoặc các phần mềm chuyên dụng như HWiNFO, htop và NVTOP.
Điểm riêng của TMOG nằm ở việc tập hợp nhiều loại dữ liệu vào cùng một giao diện, đồng thời cho phép người dùng tùy biến cách hiển thị. Thay vì mở nhiều công cụ cho từng nhóm thông tin, người dùng có thể theo dõi nhiều chỉ số hệ thống trong một ứng dụng duy nhất.
Dù vậy, TMOG chưa thay thế ngay được những phần mềm đã có. Giai đoạn beta, các lỗi về số liệu và việc không hỗ trợ Windows 10 là những giới hạn mà người dùng cần cân nhắc. Ứng dụng sẽ cần thêm thời gian để chứng minh độ tin cậy trong các tình huống sử dụng thực tế.
AI thay đổi cách xây dựng công cụ quen thuộc
Việc người tạo ra Task Manager quay lại viết một phiên bản mới bằng Vibe-coding tạo ra một góc nhìn đáng chú ý về quá trình phát triển phần mềm. Sau 31 năm, cùng một ý tưởng được tiếp cận theo hai triết lý khác nhau: phiên bản cũ tối giản để phù hợp với phần cứng hạn chế, còn TMOG tận dụng năng lực phần cứng mới để cung cấp nhiều dữ liệu và hiệu ứng hơn.
Dự án cũng cho thấy vai trò của AI không chỉ nằm ở tốc độ sinh mã. Với một bản đặc tả dài 107 trang, con người vẫn giữ vai trò xác định mục tiêu, hành vi và tiêu chuẩn của sản phẩm. AI hỗ trợ biến yêu cầu thành phần mềm, còn chất lượng cuối cùng phụ thuộc vào việc thử nghiệm và kiểm chứng.
TMOG vì thế là một thử nghiệm thú vị hơn là bản thay thế hoàn chỉnh cho Task Manager của Windows. Nó kết hợp kinh nghiệm của người từng tạo ra công cụ nguyên bản với phương pháp phát triển mới, đồng thời cho thấy những đánh đổi rõ ràng giữa lượng thông tin, hiệu ứng giao diện, mức tiêu thụ tài nguyên và độ chính xác.
