Dũng Virgo
Yahoo đang tìm cách viết lại câu chuyện của mình trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Với sự hậu thuẫn từ quỹ đầu tư Apollo, công ty từng là một trong những biểu tượng lớn nhất của Internet muốn tinh gọn hoạt động, tập trung vào các thương hiệu chủ lực và phát triển những sản phẩm có khả năng tạo tăng trưởng mới.
Trọng tâm đáng chú ý nhất trong kế hoạch này là Scout, một công cụ được Yahoo mô tả như một “máy trả lời” tích hợp AI. Sản phẩm dự kiến được triển khai đầy đủ vào cuối năm nay, bên cạnh các dịch vụ đăng ký trả phí và những sản phẩm tiêu dùng mới. Đây là nỗ lực cho thấy Yahoo không muốn chỉ tồn tại nhờ ký ức của một thương hiệu Internet lâu đời.
Từ biểu tượng Internet đến kẻ bám đuổi
Trong giai đoạn cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, Yahoo từng giữ vị trí đặc biệt trong đời sống số. Công ty không đơn thuần cung cấp một công cụ tìm kiếm hay dịch vụ email, mà gần như là cánh cổng để hàng trăm triệu người bước vào Internet.
Yahoo bắt đầu vào năm 1994 tại Đại học Stanford, khi Jerry Yang và David Filo xây dựng một danh mục các trang web có tên “Jerry and David’s Guide to the World Wide Web”. Từ nền tảng đó, Yahoo! ra đời. Khác với các công cụ tìm kiếm dựa chủ yếu vào thuật toán sau này, Yahoo ban đầu tổ chức Internet theo cách thủ công, giống một thư mục được con người phân loại.
Cách tiếp cận này phù hợp với một giai đoạn mà web còn nhỏ và người dùng cần một địa chỉ đáng tin cậy để khám phá nội dung. Yahoo nhanh chóng trở thành thương hiệu quen thuộc trên toàn cầu. Với nhiều người dùng thuộc thế hệ 8X và 9X, Yahoo Messenger, âm báo tin nhắn, tính năng Buzz hay những phòng chat trực tuyến gắn liền với ký ức đầu tiên về giao tiếp trên mạng.
Yahoo Messenger cũng góp phần định hình văn hóa trò chuyện trực tuyến trước khi các nền tảng như WhatsApp, Messenger hay Zalo phổ biến. Trong khi đó, Yahoo Finance và Yahoo News từng là những điểm đến quan trọng cho dữ liệu thị trường, tin tức và nội dung trực tuyến.
Ở thời kỳ đỉnh cao, Yahoo từng đạt vốn hóa thị trường trên 125 tỷ USD vào tháng 1/2000. Tuy nhiên, quy mô lớn không giúp công ty tránh khỏi những lựa chọn chiến lược khó khăn. Yahoo nhiều lần giằng co giữa hình ảnh một công ty công nghệ và một tập đoàn truyền thông nội dung. Sự thiếu nhất quán này được cho là góp phần dẫn đến các quyết định M&A gây tranh cãi, trong đó có việc không mua Google vào năm 1998 với mức giá 1 triệu USD, bỏ lỡ cơ hội vào năm 2002 với giá 3 tỷ USD và thất bại trong thương vụ thâu tóm Facebook năm 2006.
Cuộc tái thiết dưới thời Apollo
Sau giai đoạn suy thoái kéo dài cùng nhiều thương vụ thâu tóm, Apollo Global Management mua lại Yahoo và AOL với giá khoảng 5 tỷ USD vào năm 2021. Jim Lanzone, người gia nhập Yahoo từ Tinder ngay sau thương vụ này, được giao nhiệm vụ định hình lại doanh nghiệp.
Thay vì cố gắng duy trì một tập đoàn Internet quá rộng, Lanzone hướng Yahoo tới mô hình công nghệ tiêu dùng tinh gọn hơn. Công ty tập trung vào những thương hiệu vẫn còn sức hút và tiếp cận hàng trăm triệu người dùng, bao gồm Yahoo Finance, Yahoo Sports, Yahoo News và Yahoo Mail.
Điểm đáng chú ý là Yahoo vẫn có lượng người dùng đáng kể, nhưng vị thế của công ty trong các lĩnh vực cốt lõi đã thay đổi rõ rệt. Ở mảng tìm kiếm, Yahoo hiện đứng sau Google và các đối thủ thuần AI. Vì vậy, bài toán hiện tại không chỉ là duy trì lượng truy cập, mà còn phải tìm ra lý do mới để người dùng tiếp tục lựa chọn các sản phẩm của Yahoo.
Jim Lanzone cho rằng di sản lâu đời giúp Yahoo có một mức độ uy tín tự nhiên. Ông gọi công ty là “OG” của kỷ nguyên Internet và muốn đưa thương hiệu trở lại vị trí vốn có.
Nhận định này phản ánh một tài sản mà không phải công ty AI mới nào cũng sở hữu: mức độ quen thuộc. Yahoo đã xuất hiện trong đời sống số của người dùng suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, thương hiệu lâu đời chỉ là điểm khởi đầu. Để trở lại đường đua, Yahoo cần biến sự quen thuộc đó thành những trải nghiệm hiện đại và hữu ích.
Scout sẽ đóng vai trò gì trong chiến lược AI?
Yahoo đang lên kế hoạch triển khai Scout trên quy mô đầy đủ vào cuối năm nay. Dữ kiện cụ thể về cách công cụ hoạt động chưa được công ty công bố, nhưng định hướng “máy trả lời” cho thấy Yahoo muốn đưa AI vào vai trò hỗ trợ người dùng tiếp cận thông tin thay vì chỉ cung cấp danh sách liên kết truyền thống.
Đây là hướng đi phù hợp với hệ sinh thái hiện có của Yahoo. Công ty đang sở hữu các mảng nội dung, tài chính, thể thao, tin tức và email, qua đó có thể kết nối nhu cầu tìm kiếm với những dịch vụ mà người dùng đã quen thuộc. Một câu hỏi về thị trường có thể liên quan đến Yahoo Finance; câu hỏi về tin tức hoặc thể thao có thể dẫn tới các nội dung trong hệ sinh thái Yahoo.
Tuy vậy, AI cũng đặt ra yêu cầu cao về độ chính xác và cách trình bày thông tin. Một công cụ trả lời nhanh nhưng đưa ra nội dung sai sẽ làm suy giảm niềm tin vốn là tài sản quan trọng nhất của thương hiệu. Người dùng có thể tham khảo thêm cách hạn chế hiện tượng AI trả lời tự tin nhưng không chính xác để hiểu rõ hơn về thách thức này.
Lợi thế mà Lanzone nhấn mạnh nằm ở kho dữ liệu tìm kiếm, nội dung và dữ liệu người dùng được tích lũy trong nhiều thập kỷ. Theo ông, đây là nguồn tài nguyên có thể tạo khác biệt cho các sản phẩm AI của Yahoo so với những hệ thống chủ yếu được xây dựng trên dữ liệu web mở.
Dù vậy, dữ liệu cũ không tự động tạo ra sản phẩm tốt. Yahoo sẽ phải xử lý bài toán chọn lọc, cập nhật và đưa dữ liệu vào đúng ngữ cảnh. Ngoài ra, cách công ty cân bằng giữa trải nghiệm miễn phí, quảng cáo và các gói đăng ký trả phí cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng Scout.
AlphaSpace mở rộng vai trò của Yahoo Finance
Bên cạnh Scout, Yahoo còn mở rộng sang các sản phẩm tiêu dùng và dịch vụ đăng ký. Đầu năm nay, công ty ra mắt AlphaSpace, một nền tảng đầu tư kết hợp dữ liệu thị trường, tin tức và phân tích dành cho nhà đầu tư cá nhân.
Yahoo sau đó bổ sung dữ liệu hợp đồng quyền chọn theo thời gian thực cho AlphaSpace. Động thái này cho thấy công ty muốn khai thác sâu hơn thế mạnh vốn có của Yahoo Finance, thay vì chỉ dừng ở việc cung cấp tin tức và thông tin thị trường cơ bản.
Đối với người dùng cá nhân, việc tập hợp dữ liệu, tin tức và phân tích trong một nền tảng có thể giúp quá trình theo dõi thị trường thuận tiện hơn. Tuy nhiên, những sản phẩm liên quan đến đầu tư cũng đòi hỏi thông tin rõ ràng, kịp thời và minh bạch. Yahoo cần duy trì chất lượng dữ liệu để thuyết phục người dùng trả phí trong một thị trường có nhiều lựa chọn.
Yahoo có thể trở lại vị thế cũ?
Wall Street từng xem Yahoo là ứng viên tiềm năng cho một đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Jim Lanzone không bình luận về các giao dịch trong tương lai, nhưng cho rằng một công ty muốn hấp dẫn với nhà đầu tư hoặc bên thâu tóm trước hết phải trở lại quỹ đạo tăng trưởng.
Phát biểu này cho thấy mục tiêu trước mắt của Yahoo không chỉ là tạo ra một sản phẩm AI gây chú ý. Công ty cần chứng minh rằng mô hình kinh doanh mới có thể phát triển bền vững, tạo doanh thu và giữ chân người dùng. Scout, AlphaSpace cùng các dịch vụ đăng ký sẽ phải phối hợp trong một hệ sinh thái đủ rõ ràng thay vì tồn tại như những dự án rời rạc.
Yahoo cũng không thể dựa hoàn toàn vào hoài niệm. Những âm thanh quen thuộc của Yahoo Messenger có thể gợi lại một thời Internet, nhưng không phải là lý do đủ mạnh để người dùng hiện đại quay lại. Thương hiệu cần đưa ra các công cụ đáp ứng nhu cầu hiện tại, từ tiếp cận thông tin nhanh hơn đến theo dõi thị trường và sử dụng dịch vụ số thuận tiện hơn.
Trong bối cảnh người dùng vẫn có xu hướng tin tưởng những thương hiệu đã quen thuộc, Yahoo có thể sở hữu một lợi thế nhất định. Tuy nhiên, niềm tin chỉ trở thành lợi thế cạnh tranh khi đi kèm sản phẩm tốt. Lý do người dùng thường ưu tiên thương hiệu quen thuộc cũng cho thấy danh tiếng cần được củng cố bằng trải nghiệm thực tế.
Một lần tái xuất không dễ dàng
Yahoo từng là bản ngã của Internet, nhưng thị trường hiện nay đã khác xa thời điểm công ty đạt đỉnh. Các nền tảng lớn có hệ sinh thái sâu rộng, trong khi những công ty AI mới liên tục thay đổi cách người dùng tìm kiếm và tiêu thụ thông tin.
Trong cuộc cạnh tranh đó, Yahoo đang đặt cược vào ba yếu tố: thương hiệu lâu đời, tệp người dùng trung thành và kho dữ liệu độc quyền. Nếu tận dụng tốt, đây có thể là nền móng để công ty tạo ra vị trí riêng trong kỷ nguyên AI. Ngược lại, nếu Scout và các sản phẩm mới không tạo được giá trị rõ ràng, Yahoo sẽ tiếp tục bị nhìn nhận như một cái tên lớn của quá khứ.
Lanzone cho biết sau khi vượt qua giai đoạn tái thiết, Yahoo sẽ bước vào phần thú vị hơn: sáng tạo và bứt phá trên nền tảng đã xây dựng. Tuyên bố này đặt ra một kỳ vọng lớn. Lần trở lại của Yahoo sẽ không được đánh giá bằng ký ức về thời hoàng kim, mà bằng khả năng biến di sản Internet thành những sản phẩm phù hợp với người dùng hôm nay.
Meta siết Facebook, Instagram với người dùng dưới 18 tuổi
Google chuyển sang tìm kiếm không nhấp chuột, SEO sẽ ra sao?
LG Life’s Good 2026: AI giúp con người gác bận tâm
Better Choice Awards 2026 mở bình chọn cộng đồng
uBlock Origin giảm hỗ trợ chặn quảng cáo trên Facebook
KOL Summit 2026: Một năm mở rộng niềm tin số tại Việt Nam
WiFi phủ khắp nhà: Cách xóa điểm mù kết nối
