Dũng Virgo
Điện thoại liên tục xuất hiện cuộc gọi nhỡ từ những số không lưu trong danh bạ, chuông chỉ vang lên 1-3 giây rồi dừng lại. Tình huống này đang khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt khi các cuộc gọi lặp lại trong nhiều ngày và thường hiển thị những dãy số bắt đầu bằng 022, 024 hoặc 028.
Theo khuyến cáo của Công an tỉnh Sơn La, người dân không nên vội gọi lại khi chưa xác định được người gọi và mục đích liên lạc. Một cuộc gọi rất ngắn không đồng nghĩa chắc chắn là lừa đảo, nhưng việc tương tác thiếu thận trọng có thể khiến số thuê bao bị đánh dấu là đang hoạt động hoặc kéo người dùng vào những kịch bản tiếp theo.
Cuộc gọi nháy máy có thể phục vụ mục đích gì?
Điểm đáng chú ý của hình thức này nằm ở thời lượng cuộc gọi. Người gọi không cố gắng trao đổi lâu mà chỉ tạo ra một cuộc gọi nhỡ. Khi chủ thuê bao tò mò và gọi lại, bên kia có thể biết số điện thoại đó đang được sử dụng, có người nghe máy và có khả năng phản hồi.
Dữ liệu này có thể được dùng cho hoạt động tiếp thị không mong muốn. Trong trường hợp xấu hơn, số điện thoại đang hoạt động có thể trở thành một mục tiêu trong các kịch bản lừa đảo được chuẩn bị theo từng nhóm người dùng. Sau lần gọi đầu tiên, đối tượng có thể tiếp tục liên hệ bằng cuộc gọi, tin nhắn hoặc một phương thức khác.
Công an tỉnh Sơn La cũng lưu ý rằng công nghệ có thể hỗ trợ việc thu thập và phân tích phản hồi của người nghe. Một số thông tin như cách trả lời, đặc điểm giọng nói hoặc mức độ sẵn sàng trao đổi có nguy cơ bị khai thác để phân loại mục tiêu. Những dữ liệu này, nếu bị chia sẻ hoặc mua bán, có thể phục vụ các thủ đoạn giả mạo và lừa đảo tinh vi hơn.
Vì sao không nên gọi lại số điện thoại chưa rõ nguồn gốc?
Nguy cơ phát sinh cước phí bất thường
Gọi lại một số không rõ danh tính luôn tiềm ẩn rủi ro về chi phí. Cuộc gọi có thể được chuyển hướng đến các đầu số quốc tế hoặc những dịch vụ tính cước đặc biệt. Người dùng không nên mặc định rằng mọi số hiển thị trên màn hình đều là số nội địa thông thường chỉ vì cách trình bày trông quen thuộc.
Đặc biệt, trong lúc vội vàng hoặc mất cảnh giác, người gọi lại có thể tiếp tục giữ máy theo hướng dẫn của đối phương. Càng kéo dài cuộc trao đổi, người dùng càng khó nhận biết mình đang cung cấp thông tin hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
Nguy cơ bị ghi âm và khai thác giọng nói
Một cuộc trò chuyện tưởng như vô hại vẫn có thể bị ghi âm. Giọng nói sau đó có nguy cơ bị cắt ghép hoặc sử dụng trong các tình huống giả mạo. Vì vậy, người dùng không nên trả lời tùy tiện các câu hỏi về danh tính, tài khoản, giao dịch hay thông tin gia đình khi chưa biết rõ người đang gọi.
Không phải cứ nghe máy là chắc chắn mất tiền hoặc bị đánh cắp thông tin. Tuy nhiên, chủ động gọi lại và kéo dài cuộc trò chuyện với một số không xác định sẽ làm tăng cơ hội để đối tượng thu thập dữ liệu, đánh giá phản ứng và xây dựng cách tiếp cận phù hợp hơn.
Đầu số 022, 024, 028 có phải lúc nào cũng là lừa đảo?
Không nên kết luận rằng mọi số điện thoại bắt đầu bằng 022, 024 hoặc 028 đều là số lừa đảo. Những dãy số này có thể xuất hiện trong các cuộc gọi hợp pháp. Vấn đề nằm ở việc người dùng không xác định được danh tính, mục đích và nguồn gốc của cuộc gọi, trong khi thời lượng quá ngắn hoặc tần suất lặp lại lại tạo ra dấu hiệu bất thường.
Do đó, đầu số chỉ nên được xem là một thông tin tham khảo, không phải căn cứ duy nhất để đánh giá. Người dùng cần kết hợp nhiều dấu hiệu: số gọi có nằm trong danh bạ hay không, cuộc gọi có lặp lại dồn dập không, bên gọi có yêu cầu cung cấp dữ liệu nhạy cảm không và có gửi đường link hoặc hướng dẫn cài ứng dụng sau đó hay không.
| Dấu hiệu | Cách xử lý phù hợp |
|---|---|
| Chuông đổ rất ngắn rồi tắt | Không gọi lại khi chưa biết rõ người gọi |
| Cuộc gọi nhỡ lặp lại nhiều lần | Chặn số và báo cáo cho nhà mạng |
| Người gọi hỏi OTP hoặc thông tin ngân hàng | Từ chối cung cấp và kết thúc cuộc gọi |
| Gửi link hoặc yêu cầu cài ứng dụng | Không truy cập, không tải và không cài đặt |
Những thông tin tuyệt đối không cung cấp qua điện thoại
Dù người gọi tự giới thiệu là nhân viên ngân hàng, cơ quan nhà nước, đơn vị giao hàng hay nhà mạng, người dùng vẫn cần giữ nguyên tắc bảo mật. Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, số thẻ, mã bảo mật, thông tin đăng nhập hoặc dữ liệu cá nhân cho người lạ qua một cuộc gọi chưa được xác minh.
Trong trường hợp cuộc gọi liên quan đến tài khoản thanh toán, người dùng có thể chủ động tìm số tổng đài chính thức trên ứng dụng hoặc website của đơn vị cung cấp dịch vụ rồi tự liên hệ lại. Không nên sử dụng số điện thoại hoặc đường link do người gọi đọc trực tiếp nếu chưa kiểm tra nguồn gốc. Người dùng cũng có thể tham khảo thêm cách phân biệt thẻ Visa và thẻ ATM nội địa để hiểu rõ hơn về các thông tin thanh toán cần bảo vệ.
Cần làm gì khi nhận nhiều cuộc gọi nhỡ bất thường?
- Không gọi lại ngay: Hãy kiểm tra lịch sử liên lạc và xem số điện thoại có liên quan đến công việc, giao hàng, người thân hoặc dịch vụ mà bạn đang sử dụng hay không.
- Không xác nhận thông tin cá nhân: Nếu lỡ nghe máy, không đọc họ tên đầy đủ, địa chỉ, số căn cước, thông tin tài khoản hay mã xác thực theo yêu cầu của người gọi.
- Kết thúc cuộc gọi khi có dấu hiệu đáng ngờ: Không cần tranh luận hoặc làm theo hướng dẫn để “xác minh” danh tính. Một đơn vị hợp pháp thường có kênh liên hệ chính thức để khách hàng kiểm tra.
- Chặn số điện thoại: Tính năng chặn cuộc gọi trên smartphone có thể hạn chế việc số đó tiếp tục làm phiền. Người dùng cũng nên sử dụng chức năng báo cáo spam nếu thiết bị hoặc nhà mạng hỗ trợ.
- Lưu lại bằng chứng: Có thể chụp màn hình lịch sử cuộc gọi, ghi nhận thời gian và nội dung trao đổi để cung cấp khi cần phản ánh với nhà mạng hoặc cơ quan chức năng.
Nếu đã gọi lại hoặc lỡ cung cấp thông tin thì sao?
Nếu chỉ gọi lại trong thời gian ngắn, người dùng nên kiểm tra cước phí và theo dõi các cuộc gọi, tin nhắn phát sinh sau đó. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ nhà mạng để được kiểm tra và hỗ trợ chặn dịch vụ không mong muốn.
Nếu đã đọc mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin ngân hàng, cần nhanh chóng liên hệ với ngân hàng qua kênh chính thức để khóa tài khoản, khóa thẻ hoặc đổi thông tin đăng nhập. Trường hợp đã bấm vào đường link lạ hay cài ứng dụng theo hướng dẫn, nên ngắt kết nối, gỡ ứng dụng đáng ngờ và kiểm tra lại các tài khoản quan trọng trên thiết bị.
Việc thông báo sớm cho người thân cũng rất cần thiết. Những kẻ xấu có thể tiếp tục gọi bằng số khác hoặc giả danh người quen sau khi đã thu thập được một phần thông tin. Càng phát hiện sớm, người dùng càng có cơ hội hạn chế thiệt hại.
Chủ động phòng tránh thay vì chờ đến khi bị lừa
Các cuộc gọi nháy máy thường dựa vào sự tò mò và thói quen gọi lại số vừa liên hệ. Vì vậy, cách phòng vệ đơn giản nhất là không tương tác với số lạ khi chưa có lý do rõ ràng. Người dùng nên duy trì bộ lọc cuộc gọi rác, cập nhật hệ điều hành và ứng dụng bảo mật, đồng thời hướng dẫn người lớn tuổi trong gia đình nhận diện các dấu hiệu bất thường.
Cần nhớ rằng không có mã OTP, mật khẩu hay thông tin tài khoản nào phải cung cấp chỉ vì một người lạ gọi đến. Nếu cuộc gọi tạo áp lực, đe dọa hoặc yêu cầu xử lý ngay, đó càng là lý do để dừng trao đổi và xác minh qua kênh chính thức.
Nguyên tắc an toàn: không gọi lại số chưa xác định, không cung cấp dữ liệu bảo mật và không truy cập đường link được gửi từ cuộc gọi hoặc tin nhắn đáng ngờ.
Khuyến cáo từ Công an tỉnh Sơn La là lời nhắc người dùng cần thận trọng trước những cuộc gọi chỉ kéo dài vài giây. Một cuộc gọi nhỡ có thể chỉ là nhầm số, nhưng khi xuất hiện liên tục và đi kèm yêu cầu cung cấp thông tin, truy cập liên kết hoặc cài ứng dụng, người dùng nên coi đó là dấu hiệu cần cảnh giác.
Hà Nội thử nghiệm xe tự hành và robot giao hàng tại Hòa Lạc
SpaceX lên kế hoạch xây tổ hợp Starship 100 tỷ USD tại Louisiana
VNeID có thể tự khóa nếu số điện thoại không chính chủ
Hồ Trọng Đức trở thành CTO Techvify, đặt trọng tâm vào AI
Cảnh giác cuộc gọi giả mạo đúng số người thân, ngân hàng
Apple lập trung tâm đào tạo nhân lực chuỗi cung ứng tại Việt Nam
Cảnh báo thủ đoạn giả mạo khuôn mặt để rút tiền ngân hàng
