Dũng Virgo
Không có vốn, thiếu người đồng hành và từng nhiều lần đứng trước nguy cơ phải làm lại từ đầu, Nguyễn Thế Vinh vẫn chọn tiếp tục khởi nghiệp trong lĩnh vực blockchain. Hành trình của ông đi qua công ty gia công phần mềm, FPT Software, cộng đồng VIC rồi Coin98, trước khi hình thành hệ sinh thái Ninety Eight.
Từ một thị trường còn bị nhìn bằng ánh mắt nghi ngờ, sản phẩm do đội ngũ này phát triển đã vươn ra quốc tế. Coin98 Super Wallet, sản phẩm chủ lực của Ninety Eight, hiện có hơn 10 triệu người dùng và được xếp khoảng top 4-5 ví multi-chain toàn cầu tùy tiêu chí đánh giá. Startup từng có thời điểm đạt mức vốn hóa hơn 1,1 tỷ USD.
Khởi nghiệp vì muốn tạo ra thứ của riêng mình
Ngay từ thời sinh viên, Nguyễn Thế Vinh đã có mong muốn xây dựng một sản phẩm hoặc doanh nghiệp của riêng mình. Sau khi tốt nghiệp ngành phần mềm, ông cùng giảng viên hướng dẫn và hai người bạn thành lập một công ty gia công phần mềm vào giai đoạn 2014-2015.
Ý tưởng ban đầu khá đơn giản: có cơ hội thì bắt tay làm. Tuy nhiên, sau khoảng sáu tháng, ông nhận ra doanh nghiệp không phát triển theo kỳ vọng. Công ty vẫn vận hành nhưng tầm nhìn, năng lực và tốc độ tiến lên chưa đáp ứng mục tiêu cá nhân. Vinh quyết định rời đi, xem đó là lần khởi nghiệp đầu tiên không thành công.
Thay vì tiếp tục lao vào một dự án mới, ông chọn gia nhập FPT Software. Với một kỹ sư phần mềm trẻ, đây là môi trường giúp ông học về quy trình, tiêu chuẩn quản lý, cách vận hành một tổ chức lớn và phương pháp triển khai nhiều loại dự án. Khoảng thời gian làm việc tại doanh nghiệp công nghệ này trở thành giai đoạn tích lũy quan trọng trước khi ông quay lại khởi nghiệp.
Blockchain đến từ một cơ duyên không như dự định
Ban đầu, Nguyễn Thế Vinh không định xây dựng sự nghiệp trong ngành tiền mã hóa. Sau hơn hai năm đi làm, ông muốn khởi nghiệp lần nữa với một nền tảng dịch vụ cưới. Logo và tên miền thậm chí đã được chuẩn bị, nhưng kế hoạch không thể triển khai vì hai điều kiện thiết yếu vẫn còn thiếu: vốn và người đồng sáng lập.
Trong lúc tìm kiếm cơ hội, một người bạn rủ ông thử đầu tư vào coin. Mục tiêu lúc đó chỉ là kiếm thêm tiền để quay lại dự án dịch vụ cưới. Nhưng khi nghiên cứu sâu hơn, Vinh nhận thấy blockchain kết hợp giữa công nghệ, tài chính và kinh doanh, phù hợp với mối quan tâm của mình. Cơ hội kiếm tiền ban đầu dần biến thành sự quan tâm nghiêm túc đối với một lĩnh vực mới.
Năm 2017, ông cùng một nhóm cộng sự thành lập VIC Community. Từ bảy người ban đầu, nhóm sau đó có thêm thành viên và phát triển thành một trong những cộng đồng đầu tư tiền mã hóa lớn tại Việt Nam. Trong giai đoạn 2017-2019, VIC có hơn 200.000 thành viên, đồng thời phát triển DeFi Wallet – một sản phẩm công nghệ hiếm thấy trong các cộng đồng cùng thời điểm.
VIC và bài học đắt giá về việc đi cùng nhau
VIC phát triển nhanh hơn dự tính. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng cũng làm lộ ra những vấn đề mà nhóm sáng lập chưa chuẩn bị đầy đủ. Có tới chín người trẻ cùng tham gia điều hành, trong khi mục tiêu, mức độ cam kết và góc nhìn về sản phẩm không phải lúc nào cũng đồng nhất.
Khi thị trường đi vào giai đoạn khó khăn 2018-2019, VIC chịu sức ép kép. Sản phẩm cần nhiều thời gian và nguồn lực để hoàn thiện nhưng chưa thể tạo doanh thu ngay. Trong nội bộ, sự khác biệt về tầm nhìn và động lực ngày càng rõ. Nguyễn Thế Vinh cuối cùng rút khỏi dự án, coi đây là lần “phá sản” thứ hai trong hành trình khởi nghiệp.
Trải nghiệm này giúp ông nhận ra rằng quy mô lớn không tự động đồng nghĩa với khả năng thành công. Một đội ngũ đông người chỉ tạo ra lợi thế khi các thành viên thống nhất mục tiêu, phân chia trách nhiệm rõ ràng và sẵn sàng theo đuổi kế hoạch đủ lâu.
Cú tăng của thị trường không thay thế được năng lực
Thời điểm tham gia thị trường năm 2017 cũng mang lại cho Vinh một khoản lợi nhuận lớn. Khi đó, thị trường tăng mạnh và nhiều tài sản kỹ thuật số tăng giá nhanh. Tuy nhiên, chu kỳ đi xuống vào năm 2018 khiến ông mất gần như toàn bộ số tiền từng kiếm được.
Sau cú sụt giảm, ông nhìn lại và cho rằng kết quả trước đó có phần lớn đến từ may mắn, chưa phản ánh đầy đủ năng lực. Thay vì tiếp tục đặt cược, Vinh quay lại với việc học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và xây dựng các mối quan hệ trong ngành.
Đây cũng là điểm đáng chú ý với những người mới tham gia crypto. Một khoản lời trong giai đoạn thị trường thuận lợi không nhất thiết chứng minh nhà đầu tư đã có chiến lược bền vững. Nếu lợi nhuận không xuất phát từ kiến thức và năng lực quản trị rủi ro, thành quả đó có thể biến mất khi chu kỳ đảo chiều.
Những diễn biến của thị trường tài sản số vẫn luôn có tác động lớn đến tâm lý nhà đầu tư. Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Tài sản số Việt Nam trước cơ hội từ trung tâm tài chính quốc tế để có thêm góc nhìn về bối cảnh phát triển của lĩnh vực này.
Gia nhập Coin98 và khởi đầu lần thứ ba
Nguyễn Thế Vinh đã quen Lê Thanh từ năm 2017, thời điểm cộng đồng blockchain Việt Nam còn nhỏ và những người hoạt động trong lĩnh vực này thường biết nhau. Sau khi rời VIC vào năm 2019, ông gia nhập Coin98 và trở thành đồng sáng lập.
Hai bên tái cấu trúc Coin98 Community thành Coin98 Finance, chuyển trọng tâm sang phát triển sản phẩm blockchain. Đây là lần khởi nghiệp thứ ba của Vinh, nhưng cũng là giai đoạn thử thách nhất vì thị trường crypto đang ở vùng đáy của chu kỳ trước.
Trong năm 2019-2020, công ty vận hành với nguồn lực hạn chế. Đội ngũ chỉ có hơn chục người nhưng chi phí mỗi tháng lên tới vài chục nghìn USD. Những người sáng lập phải tự bỏ tiền để duy trì hoạt động, thường chỉ có khoản dự trữ đủ cho khoảng ba tháng và không ít lần lo lắng về nguồn tiền của tháng tiếp theo.
Thay vì dừng lại, đội ngũ cố gắng nắm bắt các xu hướng ngắn hạn để duy trì doanh nghiệp, đồng thời hoàn thiện sản phẩm đã xây dựng trong gần hai năm. Cuối năm 2020, Vinh nhận định thị trường có khả năng hồi phục. Đầu năm 2021, Coin98 bắt đầu thiết lập các vòng gọi vốn khi thị trường bước vào chu kỳ tăng mới.
Vì sao ví multi-chain là sản phẩm đầu tiên?
Trong chiến lược của Ninety Eight, blockchain không chỉ là một công cụ đầu tư mà còn là nền tảng cho các dịch vụ phi tập trung. Đội ngũ chọn phát triển ví vì người dùng Web3 cần một ví để tương tác với các giao thức, ứng dụng và tài sản kỹ thuật số.
Khác với cách đăng nhập quen thuộc của Web2 thông qua mạng xã hội hoặc tài khoản email, ví trong Web3 đóng vai trò như một danh tính và cánh cổng truy cập. Do đó, việc xây dựng ví trước giúp Ninety Eight tạo điểm tiếp xúc với người dùng, sau đó mở rộng sang các sản phẩm và giao thức khác.
Tầm nhìn multi-chain cũng xuất phát từ dự báo về một hệ sinh thái có ngày càng nhiều blockchain. Nếu mỗi mạng lưới yêu cầu một ví riêng, trải nghiệm của người dùng sẽ trở nên phức tạp. Một ví có thể quản lý nhiều chuỗi trên cùng giao diện vì thế mang lại tính tiện dụng cao hơn.
Ngay từ đầu, công ty đã chọn hướng “global first”. Sản phẩm blockchain không bị giới hạn bởi biên giới địa lý, trong khi các trung tâm lớn của ngành như Bitcoin và Ethereum không hình thành tại Việt Nam. Đội ngũ vì vậy đặt mục tiêu tiếp cận người dùng quốc tế thay vì chỉ tập trung vào thị trường trong nước.
Từ Coin98 đến hệ sinh thái Ninety Eight
Năm 2023, Coin98 chính thức đổi tên thành Ninety Eight. Tên gọi mới vẫn giữ lại dấu ấn “98” nhưng chuyển số thành chữ, nhằm tạo cảm nhận quốc tế hơn khi làm việc với đối tác và truyền thông ở các thị trường khác nhau.
Việc đổi tên cũng phản ánh sự thay đổi trong định vị doanh nghiệp. Công ty không còn muốn được nhìn nhận đơn thuần là nhà phát triển một ứng dụng ví. Hệ sinh thái mới hướng tới nhiều mảng của blockchain, bao gồm DeFi, công nghệ nền tảng, layer 1 và các protocol.
Coin98 Super Wallet vẫn là sản phẩm chủ lực và nền móng của hệ sinh thái. Theo chia sẻ của CEO, ví có hơn 10 triệu người dùng trên toàn cầu, nằm trong nhóm khoảng top 4-5 ví multi-chain tùy phương pháp xếp hạng.
Đưa AI vào lớp bảo vệ tài sản
Ninety Eight đang tập trung vào hai hướng công nghệ: cải thiện trải nghiệm giao dịch và tăng cường bảo vệ tài sản cho người dùng. Công ty có một đội ngũ AI riêng để nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ hai mục tiêu này.
Một số mô hình đã được tích hợp vào Coin98 Super Wallet V16 gồm Fraud Detection và Proactive Anomaly Detection. Khi người dùng chuẩn bị tương tác với một địa chỉ ví, token hoặc smart contract, hệ thống có thể quét các dấu hiệu bất thường và đưa ra cảnh báo về rủi ro tiềm ẩn.
Điểm đáng chú ý là hệ thống không chỉ kiểm tra một giao dịch riêng lẻ. Nếu một địa chỉ mới có hành vi tương tự những ví từng bị nhận diện là đáng ngờ, mô hình có thể hỗ trợ dự đoán và cảnh báo sớm. Đây là hướng ứng dụng AI mang tính thực tế, bởi rào cản lớn của Web3 không chỉ nằm ở trải nghiệm mà còn ở nguy cơ người dùng mất tài sản.
Thị trường càng lớn, áp lực cạnh tranh càng cao
Sau giai đoạn khó khăn 2019-2020, Ninety Eight tiếp tục đối mặt với đáy chu kỳ mới trong năm 2023-2024. Quy mô thị trường đã mở rộng đáng kể, số lượng token tăng từ vài nghìn lên hàng triệu, trong khi thanh khoản bị phân tán giữa nhiều xu hướng và dự án.
Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư dễ bị cuốn theo các trào lưu ngắn hạn hoặc những dự án được quảng bá mạnh nhưng thiếu nền tảng. Đội ngũ phát triển cũng phải cạnh tranh với các dự án Web3 quốc tế và những doanh nghiệp tài chính truyền thống đang bắt đầu quan tâm đến blockchain.
Nguyễn Thế Vinh xem sự tham gia của các công ty lớn là tín hiệu tích cực hơn là mối đe dọa. Khi các tổ chức tài chính truyền thống bước vào thị trường, điều đó cho thấy blockchain dần được công nhận và có khả năng tiến tới môi trường pháp lý rõ ràng hơn. Lợi thế cạnh tranh cuối cùng vẫn nằm ở chất lượng sản phẩm, dịch vụ và năng lực xây dựng hệ sinh thái.
Bài học dành cho người muốn bước vào blockchain
Từ trải nghiệm cá nhân, CEO Ninety Eight cho rằng crypto có mức độ rủi ro cao hơn nhiều so với các kênh đầu tư truyền thống. Người tham gia cần hiểu rõ khả năng biến động mạnh và chỉ nên dấn thân khi có thể chấp nhận những đánh đổi đi kèm.
- Không nên kỳ vọng kiếm tiền nhanh chỉ vì thị trường đang tăng.
- Lợi nhuận bền vững cần đến từ kiến thức, năng lực và giá trị nội tại, không chỉ từ may mắn.
- Khởi nghiệp blockchain đòi hỏi khả năng cập nhật liên tục vì thị trường thay đổi rất nhanh.
- Một đội ngũ cùng chí hướng có thể giúp doanh nghiệp vừa đi nhanh vừa duy trì khả năng phát triển dài hạn.
Với Nguyễn Thế Vinh, bài học lớn nhất sau nhiều lần thất bại là không nên cố gắng xây dựng một thứ quá lớn một cách đơn độc. Trong một ngành biến động theo từng tháng, sự phối hợp giữa những người cùng mục tiêu không chỉ giúp chia sẻ công việc mà còn tăng khả năng ra quyết định và thích ứng.
Hành trình từ công ty gia công phần mềm, VIC, Coin98 đến Ninety Eight cho thấy thành công trong blockchain không đến từ một chu kỳ tăng giá đơn lẻ. Đó là kết quả của nhiều năm thử nghiệm, chấp nhận thất bại, điều chỉnh chiến lược và kiên trì phát triển sản phẩm cho thị trường toàn cầu.