Dũng Virgo
Ngành điện ảnh Trung Quốc đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch lớn khi trí tuệ nhân tạo được đưa vào quy trình sản xuất ở quy mô ngày càng rộng. Không chỉ hỗ trợ kỹ xảo hay tạo hình, AI đã bắt đầu tham gia trực tiếp vào khâu tiền kỳ, dựng phim và xây dựng bối cảnh.
Dấu hiệu rõ nhất nằm ở thị trường lao động. Theo thông tin được Truyền hình Trung ương Trung Quốc dẫn lại, nhu cầu tuyển dụng vị trí dựng phim AI tại Trung Quốc trong tháng 6/2026 tăng 179% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, các công việc dựng phim truyền thống chỉ tăng khoảng 7%.
Khoảng cách tăng trưởng này cho thấy các hãng sản xuất đang nhanh chóng tìm kiếm nhân sự có khả năng làm việc với mô hình video lớn. Trung Quốc cũng đang tận dụng lợi thế phát triển công nghệ tạo video để hình thành một chuỗi sản xuất mới, trong đó tốc độ và sản lượng được đặt ngang hàng với yếu tố sáng tạo.
Việc làm phim AI tăng mạnh chưa từng thấy
Trong mô hình làm phim truyền thống, một dự án thường cần nhiều bộ phận phối hợp, từ biên kịch, đạo diễn, quay phim, thiết kế mỹ thuật đến hậu kỳ và kỹ xảo. Mỗi thay đổi ở bối cảnh, trang phục hoặc góc máy đều có thể kéo theo thêm thời gian, nhân sự và chi phí.
Công nghệ tạo video bằng AI đang làm thay đổi cách phân bổ nguồn lực này. Một số công việc vốn cần cả đội ngũ lớn nay có thể được thực hiện bởi nhóm nhỏ, thậm chí một cá nhân sử dụng máy tính và các mô hình video phù hợp. AI đảm nhận một phần việc tạo bối cảnh, nhân vật, phục trang, chuyển động và góc quay, còn con người chịu trách nhiệm định hướng hình ảnh cũng như kiểm soát chất lượng.
Giới chuyên môn tại Trung Quốc cho rằng nền tảng của sự bùng nổ này là năng lực phát triển mô hình video lớn trong nước. Đạo diễn Phùng Ngạn Dung, người từng làm việc trong lĩnh vực điện ảnh truyền thống trước khi chuyển sang đạo diễn AI, nhận định công nghệ tạo video của Trung Quốc đã đạt vị trí hàng đầu thế giới.
Theo ông, một số nền tảng video lớn ở nước ngoài hiện cũng sử dụng hoặc phụ thuộc vào các mô hình do Trung Quốc phát triển. Khi công nghệ được cải thiện, khoảng cách giữa ý tưởng và sản phẩm hoàn chỉnh được rút ngắn đáng kể.
128.000 tập phim ngắn trong một quý
Quy mô của thị trường phim ngắn Trung Quốc cho thấy AI không còn chỉ là công cụ trình diễn. Theo số liệu từ Cục Quản lý Quảng bá Phát thanh Truyền hình Quốc gia Trung Quốc, khoảng 128.000 tập phim ngắn đã được phát hành trong quý I/2026.
Đáng chú ý, hơn 95% trong số này được sản xuất bằng công nghệ AI. Tỷ lệ áp đảo cho thấy AI đã trở thành phương thức sản xuất chủ đạo trong một phân khúc nội dung có tốc độ phát hành cao và nhu cầu liên tục.
| Chỉ số | Số liệu | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Tăng trưởng tuyển dụng dựng phim AI | 179% | Tăng mạnh so với cùng kỳ tháng 6/2025 |
| Tăng trưởng việc làm dựng phim truyền thống | 7% | Duy trì mức tăng nhẹ |
| Phim ngắn ra mắt trong quý I/2026 | Khoảng 128.000 tập | Phản ánh quy mô lớn của thị trường |
| Tỷ lệ phim ngắn dùng AI | Hơn 95% | AI đã trở thành công cụ sản xuất chính |
Những con số trên cũng phản ánh sự thay đổi trong quan hệ sản xuất của ngành điện ảnh. Khi chi phí đầu vào giảm và thời gian hoàn thành được rút ngắn, các nhà sản xuất có thể thử nghiệm nhiều ý tưởng hơn. Những nội dung trước đây khó triển khai vì thiếu ngân sách nay có cơ hội được hiện thực hóa ở quy mô nhỏ.
Quy trình sản xuất được rút ngắn từ tháng xuống ngày
Một trong những lợi ích lớn nhất của AI là khả năng tăng tốc các khâu tiền kỳ và kỹ xảo. Theo thông tin được công bố, hiệu suất ở một số công đoạn có thể tăng từ 3 đến 10 lần. Toàn bộ quy trình sản xuất vì thế được nén từ hàng tháng xuống còn vài ngày trong những dự án phù hợp.
AI có thể tạo bối cảnh trước khi đoàn phim tập hợp, thử nhiều phương án phục trang và tạo hình nhân vật, đồng thời mô phỏng các góc quay phức tạp. Nhà sản xuất cũng không nhất thiết phải đưa ê-kíp đến các địa điểm xa xôi để thực hiện mọi cảnh quay. Đây là yếu tố giúp giảm đáng kể chi phí di chuyển, dựng trường quay và chuẩn bị đạo cụ.
Đạo diễn Phùng Ngạn Dung cho biết trong giai đoạn tiền kỳ, khi diễn viên và đội ngũ mỹ thuật chưa có mặt, hệ thống AI đã có thể hỗ trợ xây dựng bối cảnh, trang phục, tạo hình và cách bố trí máy quay. Những bản dựng ban đầu này giúp ê-kíp hình dung rõ hơn về tác phẩm trước khi bước vào các công đoạn tiếp theo.
Năng suất của một số đơn vị phim ngắn cũng tăng nhanh, từ vài bộ mỗi tháng lên gần 100 bộ. Tuy nhiên, con số này chủ yếu phản ánh khả năng sản xuất nội dung ngắn với quy trình được chuẩn hóa, không đồng nghĩa mọi thể loại điện ảnh đều có thể hoàn thành trong thời gian tương tự.
Những đội ngũ nhỏ đang thử nghiệm mô hình mới
Đạo diễn Phó Vi Vi là một ví dụ cho cách AI mở rộng cơ hội tham gia ngành điện ảnh. Đội ngũ của ông chỉ có 6 thành viên, đều ở độ tuổi 20 và xuất thân từ nhiều lĩnh vực như xây dựng, phục chế cổ vật, truyền thông mới và mỹ thuật.
Dù không được đào tạo hoàn toàn theo con đường điện ảnh truyền thống, nhóm vẫn duy trì sản lượng khoảng 1,5 phim ngắn mô phỏng người thật mỗi tháng. AI giúp các thành viên rút ngắn thời gian thử nghiệm hình ảnh, giảm khối lượng công việc thủ công và tập trung nhiều hơn vào ý tưởng, nhịp kể chuyện cũng như cách tổ chức cảnh quay.
Mô hình này cho thấy ngành phim AI không chỉ dành cho các hãng phim lớn. Những nhóm nhỏ có chuyên môn liên ngành cũng có thể tham gia nếu biết kết hợp năng lực nghệ thuật với khả năng vận hành công cụ. Đây là nguyên nhân khiến nhu cầu tuyển dụng các vị trí mới tăng nhanh.
Kỹ sư câu lệnh và dựng phim AI trở thành nghề mới
Sự xuất hiện của AI không loại bỏ hoàn toàn vai trò con người mà tạo ra những vị trí có tính chất mới. Trong đó có kỹ sư câu lệnh AI và chuyên viên dựng phim AI. Họ đóng vai trò trung gian, chuyển hóa ý tưởng của đạo diễn thành các chỉ dẫn đủ rõ để hệ thống tạo ra hình ảnh đúng mong muốn.
Công việc này đòi hỏi nhiều hơn khả năng viết câu lệnh. Người thực hiện phải hiểu ngôn ngữ hình ảnh, bố cục, ánh sáng, chuyển động máy quay, đặc điểm nhân vật và tính liên tục giữa các cảnh. Nếu chỉ mô tả chung chung, kết quả tạo ra có thể thiếu ổn định, sai hình thể hoặc không duy trì được phong cách xuyên suốt tác phẩm.
Thị trường vì vậy đang thiếu những nhân sự có năng lực kết hợp giữa tư duy nghệ thuật và kỹ năng công nghệ. Người chỉ biết sử dụng phần mềm có thể chưa đủ để tạo ra một bộ phim hấp dẫn; ngược lại, người có ý tưởng tốt nhưng không hiểu giới hạn của mô hình cũng khó kiểm soát đầu ra.
AI tăng năng suất nhưng chưa thay thế khả năng kể chuyện
Việc hạ thấp rào cản kỹ thuật không đồng nghĩa chất lượng nghệ thuật tự động tăng lên. Một bộ phim vẫn cần câu chuyện có sức thuyết phục, nhân vật có động cơ rõ ràng và nhịp điệu phù hợp. Những yếu tố này phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm, cảm xúc và gu thẩm mỹ của con người.
AI có thể tạo hàng chục phương án bối cảnh hoặc góc máy trong thời gian ngắn, nhưng không tự quyết định được phương án nào phù hợp nhất với chủ đề. Nó cũng chưa thể thay thế hoàn toàn đạo diễn trong việc tạo ra cảm xúc chân thật và sự nhất quán về tư tưởng.
AI đang đóng vai trò đòn bẩy giúp ngành điện ảnh sản xuất nhanh và nhiều hơn. Giá trị cốt lõi của tác phẩm vẫn phụ thuộc vào năng lực kể chuyện và quyết định sáng tạo của con người.
Do đó, lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn mới có thể thuộc về những đội ngũ biết phân chia công việc hợp lý: để AI xử lý các tác vụ lặp lại, còn con người tập trung vào kịch bản, chỉ đạo nghệ thuật, diễn xuất và kiểm duyệt nội dung.
Phim AI Trung Quốc hướng tới màn ảnh rộng
Đạo diễn Phó Vi Vi dự đoán khi các mô hình video lớn tại Trung Quốc tiến lên phiên bản 3.0 với chất lượng hình ảnh 4K theo chuẩn điện ảnh vào cuối năm 2026, phim AI sẽ bắt đầu mở rộng từ nội dung ngắn sang các tác phẩm chiếu rạp.
Đây là bước chuyển có ý nghĩa lớn, bởi phim chiếu rạp đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn về độ phân giải, tính nhất quán của nhân vật, chuyển động, âm thanh và khả năng duy trì chất lượng trong thời lượng dài. Những hạn chế thường thấy ở video AI như lỗi chi tiết, biến dạng vật thể hoặc thiếu liên tục sẽ cần được giải quyết trước khi công nghệ có thể phục vụ các dự án lớn.
Trung Quốc hiện không chỉ phát triển công cụ mà còn xây dựng mô hình thương mại hóa và phân phối. Các sản phẩm phim AI từ nước này được cho là đang mở rộng sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Đông Nam Á, Bắc Mỹ và Trung Đông.
Trong khi nhiều hãng phim lớn tại Âu Mỹ mới thử nghiệm AI ở hoạt hình và kỹ xảo, Trung Quốc đã nhanh chóng đưa công nghệ vào chuỗi sản xuất phim ngắn. Nếu duy trì được tốc độ cải tiến, nước này có thể trở thành trung tâm cung cấp cả công nghệ lẫn nội dung cho thị trường phim AI toàn cầu.
Cuộc cạnh tranh mới của ngành điện ảnh
Làn sóng tuyển dụng nhân sự phim AI cho thấy ngành điện ảnh đang bước vào giai đoạn cạnh tranh dựa trên dữ liệu, mô hình video và tốc độ sản xuất. Các hãng phim sẽ cần đầu tư đồng thời vào công nghệ, quy trình kiểm soát chất lượng và đào tạo nhân sự liên ngành.
Với người lao động, đây là cơ hội để những kỹ năng như thiết kế hình ảnh, dựng phim, viết kịch bản và vận hành mô hình AI kết hợp thành nghề nghiệp mới. Tuy nhiên, thị trường cũng sẽ sàng lọc mạnh. Những sản phẩm tạo ra hàng loạt nhưng thiếu bản sắc khó duy trì sức hút lâu dài.
Thành công của điện ảnh AI vì thế không chỉ được đo bằng số lượng phim hoàn thành trong một ngày hay một tháng. Yếu tố quyết định vẫn là khả năng biến công nghệ thành ngôn ngữ kể chuyện có cảm xúc, bản sắc và giá trị với khán giả.
40 tuổi bắt đầu tập gym có còn kịp thay đổi cơ thể?
“Ngựa hydro” giá rẻ gây sốt tại Trung Quốc
Zurich thử nghiệm túi khí bên ngoài cho tàu điện
Những thiết bị điện tử thất bại nhưng nay được săn lùng
SpaceX đề xuất xây Starbase Louisiana trị giá 100 tỷ USD
51 chén rượu trong mộ Tào Tháo và khoảng lặng quyền lực
Mỹ thử tuabin thủy triều, mở hướng khai thác điện từ biển
