Dũng Virgo
Thị trường AI tiếp tục chứng kiến một thương vụ gây chú ý: Discovery Loop, startup được thành lập bởi bốn nhà khoa học từng giữ vai trò quan trọng tại Google, được cho là đang tìm kiếm nguồn vốn với mức định giá khoảng 50 tỷ USD. Điều đáng nói là công ty mới xuất hiện chưa lâu, chưa công bố sản phẩm thương mại và tại thời điểm ra mắt thậm chí chưa thuê văn phòng hay bắt đầu tuyển dụng.
Trong nhóm sáng lập có tiến sĩ người Việt Lê Viết Quốc, một trong những nhân sự gắn với sự hình thành của Google Brain. Ba thành viên còn lại gồm Jeff Dean, Sanjay Ghemawat và Oriol Vinyals đều là những tên tuổi có ảnh hưởng trong lĩnh vực hạ tầng điện toán, học máy và nghiên cứu AI quy mô lớn.
Discovery Loop tăng tốc ngay sau ngày thành lập
Ngày 5/8/2026, bốn nhà khoa học đồng loạt rời Google để thành lập Discovery Loop. Thời điểm công bố, startup này gần như mới ở giai đoạn khởi động: website chưa có nhiều thông tin, đội ngũ chưa được tuyển đầy đủ và công ty cũng chưa sở hữu một sản phẩm thương mại cụ thể.
Thế nhưng, theo thông tin được Business Insider dẫn lại vào ngày 11/9, Jeff Dean đã tìm kiếm nguồn vốn mới dựa trên mức định giá khoảng 50 tỷ USD. Con số này tạo ra sự chú ý đặc biệt bởi trước đó, Discovery Loop được cho là chỉ thảo luận một vòng gọi vốn khoảng 1 tỷ USD với định giá xấp xỉ 10 tỷ USD.
Nếu các cuộc đàm phán đạt được mức kỳ vọng nói trên, định giá của công ty sẽ tăng gấp 5 lần chỉ trong vài tuần. Tuy nhiên, Reuters lưu ý rằng các điều khoản vẫn có thể thay đổi và chưa có đảm bảo Discovery Loop sẽ huy động thành công ở mức 50 tỷ USD. Vì vậy, đây mới là mức định giá được nhắc đến trong quá trình tìm vốn, không phải giá trị đã được xác nhận sau một giao dịch hoàn tất.
Điểm đặc biệt của Discovery Loop không nằm ở doanh thu hiện tại, mà ở kinh nghiệm nghiên cứu và năng lực kỹ thuật của nhóm sáng lập.
Bốn nhà sáng lập từng tạo nền tảng cho nhiều công nghệ Google
Jeff Dean gia nhập Google từ năm 1999 và là một trong những kỹ sư đầu tiên của tập đoàn. Ông đồng sáng lập Google Brain, từng đảm nhiệm vai trò Giám đốc khoa học tại Google DeepMind và Google Research, đồng thời tham gia định hướng kỹ thuật cho dự án AI Gemini.
Sanjay Ghemawat là cộng sự lâu năm của Jeff Dean. Ông đóng góp vào việc xây dựng nhiều hệ thống điện toán phân tán quan trọng, trong đó có Google File System và Bigtable. Đây là những nền tảng hỗ trợ hoạt động của nhiều dịch vụ Google và cho thấy kinh nghiệm của ông không chỉ nằm ở mô hình AI, mà còn ở lớp hạ tầng phía sau.
Oriol Vinyals từng là Phó Chủ tịch nghiên cứu tại Google DeepMind. Ông tham gia lãnh đạo quá trình phát triển Gemini cùng nhiều công trình về học máy. Kinh nghiệm của Vinyals bổ sung cho nhóm ở khía cạnh nghiên cứu mô hình và phát triển các hệ thống AI hiện đại.
Thành viên người Việt trong nhóm là tiến sĩ Lê Viết Quốc. Ông tốt nghiệp tiến sĩ khoa học máy tính tại Đại học Stanford dưới sự hướng dẫn của giáo sư Andrew Ng, đồng thời là một trong những người đồng sáng lập Google Brain. Lê Viết Quốc được biết đến với các đóng góp trong học sâu và những phương pháp giúp tự động hóa quá trình phát triển thuật toán máy học.
Nhìn tổng thể, nhóm sáng lập Discovery Loop bao phủ nhiều lớp công nghệ: từ thiết kế chip, hạ tầng tính toán, thuật toán cho đến các mô hình AI quy mô lớn. Đây là yếu tố giúp startup thu hút sự quan tâm dù chưa đưa ra sản phẩm cụ thể.
Mục tiêu là để AI tự tiến hành nghiên cứu khoa học
Discovery Loop không giới thiệu mình như một công ty chỉ phát triển thêm một mô hình ngôn ngữ hay một chatbot. Định hướng được công bố là xây dựng hệ thống AI có khả năng tự thực hiện nhiều bước trong quy trình nghiên cứu khoa học.
Về lý thuyết, hệ thống có thể đề xuất giả thuyết, thiết kế thí nghiệm, thực hiện kiểm thử, phân tích kết quả rồi dùng dữ liệu thu được để cải thiện phương pháp nghiên cứu. Thay vì các nhà khoa học phải lần lượt tiến hành từng thử nghiệm, hệ thống được kỳ vọng có thể triển khai hàng nghìn thí nghiệm song song.
Giai đoạn đầu, công nghệ này sẽ được dùng để tự cải thiện chính các thuật toán và hệ thống AI của Discovery Loop. Nếu đạt kết quả, hướng tiếp cận có thể mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như:
- Thiết kế và tối ưu chip.
- Phát triển thuốc.
- Nghiên cứu vật liệu.
- Khám phá các phương pháp và hệ thống AI mới.
Tiến sĩ Lê Viết Quốc từng bày tỏ sự hào hứng với khả năng tự động hóa nghiên cứu máy học. Ông đặc biệt quan tâm đến viễn cảnh hệ thống có thể tìm ra những kiến trúc AI mà con người chưa nghĩ tới.
Dù vậy, cần phân biệt rõ giữa tầm nhìn và thành tựu thực tế. Những khả năng trên hiện mới là mục tiêu nghiên cứu được công ty giới thiệu. Discovery Loop chưa công bố một sản phẩm thương mại hay kết quả cho thấy hệ thống đã vận hành đầy đủ như mô tả.
Google vừa mất nhân tài, vừa trở thành nhà đầu tư
Sự ra đi của bốn nhà khoa học diễn ra sau khi CEO Alphabet Sundar Pichai được cho là nhiều lần trao đổi nhằm thuyết phục nhóm tiếp tục ở lại Google. Tuy nhiên, các nhà sáng lập vẫn chọn con đường khởi nghiệp.
Oriol Vinyals giải thích rằng việc tạo ra những thay đổi lớn trong một tổ chức quy mô lớn thường gặp nhiều rào cản. Với Discovery Loop, nhóm muốn xây dựng một hướng đi khác biệt và có thể tập trung hoàn toàn vào mục tiêu tự động hóa nghiên cứu.
Điều đáng chú ý là Google không cắt đứt quan hệ với nhóm sáng lập. Alphabet trở thành nhà đầu tư sáng lập của Discovery Loop, đồng thời thiết lập thỏa thuận hợp tác điện toán đám mây để hỗ trợ năng lực tính toán cho startup trong năm đầu tiên. Hai bên cũng dự kiến phối hợp nghiên cứu các hệ thống máy học và hạ tầng liên quan.
Mối quan hệ này cho thấy cuộc cạnh tranh nhân tài AI ngày càng phức tạp. Một tập đoàn lớn có thể không giữ được các nhà nghiên cứu bằng mô hình tổ chức hiện tại, nhưng vẫn tìm cách hợp tác hoặc đầu tư vào công ty mới do họ thành lập.
Discovery Loop có điểm tương đồng với AlphaEvolve
Định hướng của Discovery Loop có phần giao với một dự án AI mà Google DeepMind công bố trước đó. Ngày 7/5/2026, Google giới thiệu những kết quả mới của AlphaEvolve, hệ thống có khả năng tìm kiếm và tối ưu thuật toán.
Theo Google, AlphaEvolve từng được sử dụng để cải thiện hiệu suất của hệ thống lưu trữ dữ liệu Spanner và hỗ trợ thiết kế thế hệ chip TPU tiếp theo. Jeff Dean, khi còn là Giám đốc khoa học Google DeepMind, cũng từng giới thiệu việc AlphaEvolve tìm ra một thiết kế mạch điện đủ hiệu quả để được tích hợp vào chip TPU mới.
Hai dự án cùng chia sẻ ý tưởng sử dụng AI nhằm tự động hóa một phần hoạt động nghiên cứu, nhưng phạm vi không giống nhau:
| Hệ thống | Định hướng chính |
|---|---|
| AlphaEvolve | Tìm kiếm và tối ưu thuật toán, hỗ trợ cải thiện hạ tầng và thiết kế chip. |
| Discovery Loop | Tự động hóa rộng hơn quy trình đặt giả thuyết, thử nghiệm và phân tích khoa học. |
Nói cách khác, AlphaEvolve tập trung vào việc tìm lời giải tốt hơn cho các bài toán thuật toán, còn Discovery Loop hướng đến một quy trình nghiên cứu có khả năng tự vận hành ở phạm vi rộng hơn.
Xu hướng đưa AI vào nghiên cứu cũng đang được quan tâm tại Việt Nam, từ y tế, nông nghiệp đến quản lý đô thị. Việc ứng dụng AI và UAV trong các lĩnh vực thực tế cho thấy công nghệ này không chỉ giới hạn ở phòng thí nghiệm hay các công ty công nghệ lớn.
Vì sao startup chưa có sản phẩm vẫn được định giá cao?
Discovery Loop không phải trường hợp duy nhất cho thấy các quỹ đầu tư sẵn sàng rót hàng tỷ USD vào một đội ngũ AI trước khi doanh nghiệp tạo ra doanh thu. Thinking Machines Lab, startup do cựu Giám đốc công nghệ OpenAI Mira Murati thành lập, từng được đưa tin huy động khoảng 2 tỷ USD với định giá 12 tỷ USD vào tháng 7/2025, dù công ty mới hoạt động khoảng 5 tháng và chưa có sản phẩm thương mại hay doanh thu.
Safe Superintelligence, startup do cựu nhà khoa học trưởng OpenAI Ilya Sutskever đồng sáng lập, cũng được Reuters đưa tin đạt định giá 32 tỷ USD trong một vòng gọi vốn vào tháng 4/2025. Alphabet và Nvidia nằm trong số các bên tham gia đầu tư.
Những thương vụ này phản ánh cách thị trường đánh giá startup AI ở giai đoạn rất sớm. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào sản phẩm hiện tại, mà còn cân nhắc:
- Kinh nghiệm nghiên cứu và thành tích trước đây của đội ngũ sáng lập.
- Khả năng tiếp cận nhân tài AI trong tương lai.
- Nhu cầu lớn về hạ tầng và công nghệ AI tiên tiến.
- Tiềm năng tạo ra nền tảng mới cho nhiều ngành công nghiệp.
Với Discovery Loop, danh sách nhà đầu tư ban đầu gồm Khosla Ventures, Radical Ventures, Lightspeed, Kleiner Perkins và Doerr Capital. Quỹ Radical Ventures đánh giá nhóm sáng lập có kinh nghiệm trải dài từ thiết kế chip đến xây dựng mô hình AI quy mô lớn.
Tỷ phú đầu tư Vinod Khosla cho biết ông đánh giá đội ngũ sáng lập cao đến mức sẵn sàng hậu thuẫn trước cả khi biết chính xác công ty sẽ xây dựng sản phẩm nào. Đây là kiểu đặt cược dựa trên năng lực con người và khả năng mở ra thị trường mới, thay vì dựa trên doanh thu đã được chứng minh.
Định giá 50 tỷ USD vẫn đi kèm nhiều rủi ro
Mức định giá được kỳ vọng của Discovery Loop cho thấy niềm tin rất lớn vào nhóm sáng lập, nhưng không đồng nghĩa startup đã thành công về mặt kinh doanh. Công ty vẫn phải giải quyết nhiều bài toán: xây dựng đội ngũ, phát triển hạ tầng tính toán, biến ý tưởng nghiên cứu thành hệ thống hoạt động ổn định và chứng minh rằng công nghệ có thể tạo ra giá trị thực tế.
AI tự động hóa nghiên cứu cũng là lĩnh vực đòi hỏi chi phí cao và thời gian dài. Một hệ thống có thể tạo giả thuyết hoặc chạy nhiều thử nghiệm chưa chắc luôn đưa ra kết quả chính xác, có thể kiểm chứng và hữu ích cho doanh nghiệp. Các vấn đề về độ tin cậy, chi phí tính toán, bản quyền dữ liệu và trách nhiệm khi AI đưa ra kết luận sẽ trở nên quan trọng khi công nghệ được triển khai trong y tế, dược phẩm hoặc thiết kế chip.
Do đó, bước tiếp theo đáng được theo dõi không chỉ là Discovery Loop có huy động được vốn ở mức 50 tỷ USD hay không, mà còn là việc startup này có thể công bố sản phẩm, kết quả nghiên cứu hoặc đối tác thương mại cụ thể trong thời gian tới.
Câu chuyện của Discovery Loop đồng thời cho thấy một xu hướng rõ rệt trong ngành AI: những nhóm nghiên cứu hàng đầu có thể tạo ra giá trị rất lớn ngay từ trước khi sản phẩm đầu tiên xuất hiện. Tuy nhiên, khoảng cách giữa danh tiếng, kỳ vọng đầu tư và năng lực triển khai thực tế vẫn là thước đo quyết định thành công lâu dài.
Startup Việt tiết kiệm hơn 200 triệu nhờ gói hỗ trợ Anthropic
Nga hoàn tất nguyên mẫu máy quang khắc 130 nm đầu tiên
Sharp dẫn đầu bình chọn hệ sinh thái sống khỏe tại BCA 2026
Sun Holidays giảm 10%, tối đa 1 triệu đồng qua VietQR
Hacker làm nóng tủ lạnh tại hàng trăm siêu thị Pháp
VIS 2026: Kết nối vốn, công nghệ và thị trường cho Việt Nam
Getty Images đối mặt nguy cơ phá sản sau cú rơi 99% cổ phiếu
