Dũng Virgo
OpenAI và Apple đang đối đầu tại tòa án trong một tranh chấp liên quan đến bí mật thương mại, dữ liệu nội bộ và hoạt động tuyển dụng nhân sự. Trong hồ sơ mới gửi lên Tòa án Liên bang tại San Jose, California, OpenAI bác bỏ cáo buộc cho rằng các cựu nhân viên Apple đã mang thông tin mật sang công ty AI.
OpenAI lập luận rằng Apple chưa đưa ra bằng chứng cho thấy bất kỳ bí mật thương mại nào thực sự bị chuyển giao. Công ty do Sam Altman điều hành còn cho rằng Apple đang sử dụng vụ kiện để làm chậm một đối thủ tiềm năng trong lĩnh vực thiết bị tiêu dùng, đồng thời gây sức ép lên những nhân viên muốn thay đổi nơi làm việc.
OpenAI phủ nhận việc tiếp nhận bí mật của Apple
Tranh chấp được đẩy lên một nấc mới sau khi Apple kiện OpenAI cùng hai cựu nhân viên là Tang Tan và Chang Liu vào tháng 7. Theo cáo buộc của Apple, những thông tin bị chiếm đoạt có thể liên quan đến thiết kế phần cứng, hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng.
Apple cho rằng việc OpenAI tuyển dụng nhân sự của mình nằm trong một kế hoạch rộng hơn nhằm tiếp cận kiến thức và tài liệu nội bộ. Hai cựu nhân viên bị nêu tên được cho là đã truy cập một số tệp tin của Apple sau khi rời công ty. Đây là cơ sở để Apple theo đuổi cáo buộc về hành vi chiếm đoạt bí mật thương mại.
Tuy nhiên, OpenAI không thừa nhận cách diễn giải này. Trong hồ sơ gửi tòa vào cuối ngày 31/8, công ty cho rằng Apple chưa chứng minh được các cựu nhân viên đã lấy hoặc cung cấp bất kỳ thông tin mật nào cho OpenAI. Phía OpenAI mô tả vụ kiện là một tranh chấp do Apple tạo ra nhưng lại tìm cách quy trách nhiệm cho các bên khác.
OpenAI cho rằng Apple không thể biến những lựa chọn nghề nghiệp hợp pháp của người lao động thành bằng chứng về hành vi bất hợp pháp.
Động thái phản hồi này không đồng nghĩa tranh chấp đã được giải quyết. Tòa án vẫn sẽ phải xem xét các tài liệu, cách thức truy cập dữ liệu và mối liên hệ giữa những tài liệu bị Apple cáo buộc với hoạt động phát triển sản phẩm của OpenAI.
Khoảng 400 nhân viên Apple đã gia nhập OpenAI
Một trong những điểm đáng chú ý trong hồ sơ của hai bên là quy mô dịch chuyển nhân sự. Theo tài liệu tòa án, OpenAI đã tuyển khoảng 400 nhân viên từng làm việc tại Apple cho bộ phận phát triển phần cứng.
Con số này cho thấy OpenAI không còn chỉ tập trung vào phần mềm và các mô hình AI. Công ty đang xây dựng năng lực phần cứng tiêu dùng, qua đó có thể tự phát triển những sản phẩm hoặc thiết bị mới thay vì chỉ cung cấp công nghệ cho các nền tảng khác.
Đối với Apple, việc nhiều nhân sự có kinh nghiệm rời đi có thể tạo ra lo ngại về khả năng bảo vệ quy trình thiết kế, sản xuất và vận hành chuỗi cung ứng. Đây cũng là những lĩnh vực thường dựa nhiều vào kiến thức tích lũy của đội ngũ kỹ sư và quản lý.
Dù vậy, OpenAI nhấn mạnh rằng người lao động tại California có quyền chuyển sang làm việc cho đối thủ cạnh tranh trong phạm vi pháp luật cho phép. Công ty cho rằng việc một nhân viên lựa chọn gia nhập startup đang phát triển sản phẩm mới không tự động cấu thành hành vi đánh cắp bí mật thương mại.
Tranh chấp này có điểm tương đồng với nhiều vụ việc trong ngành công nghệ, nơi ranh giới giữa kinh nghiệm cá nhân và thông tin thuộc sở hữu doanh nghiệp thường rất khó xác định. Kỹ năng, kiến thức chuyên môn và mối quan hệ nghề nghiệp có thể đi cùng người lao động; ngược lại, mã nguồn, bản thiết kế, tài liệu mật hay dữ liệu chưa công bố vẫn có thể thuộc quyền kiểm soát của doanh nghiệp.
Vụ việc Apple tố cựu nhân viên mang bí mật thương mại sang OpenAI sẽ tiếp tục được theo dõi khi các bên đưa thêm lập luận và tài liệu trước tòa.
Tranh cãi quanh tài khoản iCloud và quy trình nghỉ việc
OpenAI không chỉ phủ nhận cáo buộc của Apple mà còn phản biện cách công ty này quản lý dữ liệu và nhân sự. Theo OpenAI, Apple từng khuyến khích nhân viên sử dụng tài khoản iCloud cá nhân để truy cập tài liệu công việc và thực hiện nhiệm vụ.
Việc dùng tài khoản cá nhân cho công việc có thể khiến dữ liệu riêng tư và dữ liệu doanh nghiệp khó được tách biệt hoàn toàn khi nhân viên nghỉ việc. OpenAI dựa vào điểm này để lập luận rằng những lần truy cập tài liệu sau khi rời Apple chưa đủ chứng minh người lao động đã cố ý lấy bí mật thương mại.
OpenAI cũng chỉ trích quy trình Apple hộ tống nhân viên rời khỏi trụ sở ngay sau khi họ nghỉ việc. Theo lập luận của công ty AI, cách xử lý này có thể khiến nhân viên không có đủ thời gian để hoàn trả thiết bị, chuyển lại tài liệu cho công ty hoặc hoàn tất việc bàn giao với đồng nghiệp.
Đây là một lập luận đáng chú ý vì nó chuyển trọng tâm từ hành vi của cá nhân sang trách nhiệm quản trị của doanh nghiệp. Nếu quy trình thu hồi thiết bị, khóa tài khoản và phân loại dữ liệu chưa rõ ràng, việc xác định một tệp tin bị truy cập là hành vi trộm cắp hay chỉ là phần còn sót lại của công việc sẽ phức tạp hơn.
Tuy nhiên, việc một công ty có quy trình quản lý chưa chặt chẽ không đồng nghĩa nhân viên được phép sử dụng hoặc chuyển giao thông tin mật. Tòa án sẽ phải phân biệt giữa lỗi vận hành của Apple, mục đích truy cập dữ liệu và việc OpenAI có nhận, sử dụng những thông tin thuộc diện bảo mật hay không.
Hai cựu nhân viên đưa ra lời giải thích khác nhau
Trong hồ sơ gửi tòa, Chang Liu cho biết các lần truy cập tài liệu Apple sau khi nghỉ việc nhằm hỗ trợ những đồng nghiệp cũ tìm tệp hoặc trả lời câu hỏi liên quan đến công việc trước đây. Liu nói rằng nhiều nhân viên Apple vẫn liên hệ nhờ hỗ trợ sau khi người này rời công ty.
Lời giải thích này nhằm phản bác giả định rằng mọi hoạt động truy cập sau ngày nghỉ việc đều phục vụ cho OpenAI. Dù vậy, nội dung truy cập, thời điểm truy cập và loại tài liệu được mở vẫn là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến đánh giá của tòa án.
Trong khi đó, Tang Tan cho biết ông đã làm việc tại Apple trong 24 năm và trả lại các nguyên mẫu trước khi nghỉ việc. Tan khẳng định những tài liệu còn giữ lại không thuộc danh mục bí mật.
Hai lời khai cho thấy vụ kiện không chỉ xoay quanh việc nhân sự chuyển sang OpenAI, mà còn liên quan trực tiếp đến quy trình xử lý tài sản và tài liệu khi một nhân viên rời công ty. Các thiết bị, bản mẫu, tài liệu điện tử và tài khoản đám mây đều có thể trở thành bằng chứng trong quá trình tố tụng.
Từ hợp tác ChatGPT đến cạnh tranh phần cứng
Apple và OpenAI từng có quan hệ hợp tác khi ChatGPT được tích hợp để mở rộng khả năng AI trên các sản phẩm của Apple. Mối quan hệ này giúp người dùng tiếp cận công cụ AI thuận tiện hơn, đồng thời hỗ trợ Apple tăng cường hiện diện trong lĩnh vực đang phát triển nhanh.
Thế nhưng, bối cảnh giữa hai bên đã thay đổi khi OpenAI bắt đầu mở rộng sang phần cứng tiêu dùng. Nếu OpenAI xây dựng được thiết bị riêng, công ty có thể trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp hoặc gián tiếp với Apple ở một số phân khúc.
Việc OpenAI tuyển dụng nhiều nhân sự từng làm tại Apple càng làm gia tăng sự nhạy cảm của mối quan hệ. Những người có kinh nghiệm về thiết kế, sản xuất và chuỗi cung ứng có thể giúp OpenAI rút ngắn thời gian xây dựng đội ngũ. Ngược lại, Apple có lý do để bảo vệ các quy trình và thông tin mà họ xem là tài sản chiến lược.
Cuộc đối đầu pháp lý vì thế phản ánh sự thay đổi trong ngành công nghệ: các công ty AI không còn chỉ cạnh tranh bằng mô hình ngôn ngữ hay phần mềm, mà đang tìm cách kiểm soát cả thiết bị và trải nghiệm người dùng. Khi các lĩnh vực này giao thoa, tranh chấp về nhân sự và tài sản trí tuệ có thể xuất hiện thường xuyên hơn.
Những vấn đề tòa án cần làm rõ
Với các thông tin hiện có, có ba nhóm câu hỏi sẽ đóng vai trò quan trọng trong vụ kiện:
- Thông tin nào được xem là bí mật thương mại? Apple cần chỉ ra cụ thể tài liệu, thiết kế hoặc dữ liệu nào được bảo vệ, thay vì chỉ nêu chung về kiến thức liên quan đến phần cứng và chuỗi cung ứng.
- Ai đã truy cập và sử dụng dữ liệu? Việc một cựu nhân viên mở tệp tin không tự động chứng minh tài liệu đó đã được chuyển cho OpenAI. Mục đích, nội dung và lịch sử truy cập sẽ cần được đối chiếu.
- OpenAI có hưởng lợi từ thông tin bị cáo buộc hay không? Tòa án có thể phải xem xét liệu những dữ liệu này có xuất hiện trong hoạt động phát triển sản phẩm hoặc quy trình nội bộ của OpenAI hay không.
Ở chiều ngược lại, OpenAI sẽ phải chứng minh rằng hoạt động tuyển dụng của mình tuân thủ pháp luật và công ty không khuyến khích nhân viên mang theo dữ liệu bảo mật. Lập luận về quyền chuyển việc chỉ có ý nghĩa khi không đi kèm hành vi sử dụng trái phép tài sản trí tuệ.
Vụ kiện có thể ảnh hưởng đến cuộc cạnh tranh AI
Tranh chấp giữa Apple và OpenAI chưa đưa ra phán quyết cuối cùng, vì vậy chưa thể kết luận bên nào đúng. Dẫu vậy, vụ kiện đã cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của nhân sự trong cuộc đua AI.
Đội ngũ kỹ sư, nhà thiết kế và chuyên gia chuỗi cung ứng không chỉ mang theo năng lực chuyên môn, mà còn có thể nắm rõ cách một doanh nghiệp vận hành. Điều này khiến các công ty phải cân bằng giữa việc thu hút nhân tài và nguy cơ phát sinh tranh chấp liên quan đến dữ liệu cũ.
Với người lao động, vụ việc là lời nhắc về sự cần thiết phải tách bạch tài khoản cá nhân với hệ thống công việc, hoàn trả thiết bị và lưu giữ bằng chứng bàn giao khi chuyển việc. Với doanh nghiệp, quy trình khóa quyền truy cập, thu hồi tài sản và phân loại tài liệu cần được thiết kế rõ ràng ngay từ đầu.
Trong thời gian tới, diễn biến của vụ kiện sẽ phụ thuộc vào các tài liệu mà Apple và OpenAI cung cấp cho tòa. Kết quả không chỉ tác động đến hai công ty, mà còn có thể trở thành tham chiếu cho những tranh chấp tuyển dụng và bí mật thương mại khác trong ngành công nghệ.
Lazada tung loạt deal gaming giảm đến 50% cho game thủ
Giải thưởng Make in Viet Nam 2026 mở đăng ký từ 28/8
Cựu kỹ sư Google lĩnh án vì lấy 14.000 trang tài liệu AI
Apple tố cựu nhân viên mang bí mật thương mại sang OpenAI
Mạng 2G sẽ tắt hoàn toàn từ ngày 15/9/2026
Từ 1/9/2026, số CCCD sẽ thay mã số BHXH
Bộ Công an sẽ truy vết deepfake và đường dây phát tán tin giả
