Dũng Virgo
Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh đáng chú ý. Sau nhiều năm các hãng liên tục đưa thêm màn hình, tính năng kết nối, hệ thống hỗ trợ lái và những công nghệ mới lên xe để thu hút khách hàng, cơ quan quản lý nước này muốn đặt chất lượng và an toàn ở vị trí cao hơn.
Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đã công bố chiến dịch kiểm tra kéo dài một năm, tập trung vào công nghệ lái xe thông minh, thiết kế sản phẩm và an toàn ô tô. Đây có thể là dấu mốc khiến cách cạnh tranh của gần 100 nhà sản xuất tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới thay đổi rõ rệt.
Cuộc đua công nghệ bị yêu cầu chậm lại
Trong thời gian qua, nhiều hãng xe Trung Quốc chọn tốc độ đổi mới làm lợi thế cạnh tranh. Mỗi mẫu xe mới thường được giới thiệu cùng hàng loạt tính năng số, từ buồng lái kỹ thuật số đến hệ thống hỗ trợ lái. Việc bổ sung trang bị giúp sản phẩm tạo khác biệt trong showroom và trên các nền tảng bán hàng, nhất là khi khách hàng ngày càng quan tâm đến trải nghiệm công nghệ.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc Xin Guobin cho biết một số thiết kế và cải tiến đã được đưa lên xe khi chưa hoàn tất quá trình thử nghiệm, kiểm chứng. Theo ông, các sản phẩm và công nghệ mới sẽ không được phép đưa ra thị trường nếu chưa vượt qua quy trình phê duyệt nghiêm ngặt.
Thông điệp này cho thấy nhà chức trách không chỉ quan tâm đến việc một tính năng có xuất hiện trên xe hay không, mà còn chú trọng cách tính năng đó hoạt động trong điều kiện thực tế. Với những công nghệ liên quan trực tiếp đến khả năng điều khiển phương tiện, khoảng cách giữa quảng cáo và năng lực vận hành cần được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Công nghệ hỗ trợ lái đứng trước yêu cầu kiểm chứng cao hơn
Hệ thống hỗ trợ lái đang là một trong những tâm điểm của chiến dịch kiểm tra. Đây là nhóm công nghệ có thể giúp người lái duy trì tốc độ, giữ làn hoặc nhận diện tình huống trên đường, nhưng không đồng nghĩa với việc chiếc xe có thể tự vận hành hoàn toàn trong mọi hoàn cảnh.
Rủi ro xuất hiện khi người dùng hiểu quá mức khả năng của hệ thống hoặc khi xe đưa ra cảnh báo không đủ sớm để người lái phản ứng. Một vụ việc được chú ý xảy ra vào tháng 3/2025, khi chiếc Xiaomi SU7 gặp tai nạn tại tỉnh An Huy khiến 3 người thiệt mạng. Hệ thống hỗ trợ lái trên xe được cho là đã cảnh báo người lái phải can thiệp chỉ khoảng 2 giây trước khi phương tiện đâm vào rào chắn ở tốc độ cao.
Vụ tai nạn góp phần khiến chính quyền Trung Quốc tăng cường kiểm soát các công nghệ hỗ trợ lái đang ở giai đoạn đầu phát triển. Dù một sự cố riêng lẻ không thể đại diện cho toàn bộ ngành, nó cho thấy các tính năng thông minh cần được đánh giá trong nhiều tình huống khác nhau, thay vì chỉ dựa trên màn trình diễn trong điều kiện lý tưởng.
Về phía người dùng, các hệ thống hỗ trợ lái vẫn cần được xem là công cụ hỗ trợ chứ không phải người thay thế tài xế. Người lái phải duy trì sự tập trung, hiểu giới hạn của xe và sẵn sàng tiếp quản khi hệ thống yêu cầu.
Chất lượng pin cũng trở thành mối quan tâm
Không chỉ phần mềm và công nghệ điều khiển, chất lượng pin xe điện cũng nằm trong danh sách vấn đề được chú ý. Tân Hoa Xã đưa tin nhiều nền tảng thông tin công cộng tại Trung Quốc ghi nhận số lượng khiếu nại liên quan đến chất lượng pin tăng lên trong năm nay.
Pin là bộ phận có ảnh hưởng trực tiếp đến quãng đường di chuyển, thời gian sử dụng và chi phí sở hữu xe điện. Những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành có thể khiến người dùng phải đối mặt với trải nghiệm không ổn định, trong khi việc đánh giá chất lượng pin thường phức tạp hơn so với các chi tiết thông thường.
Ông Xin Guobin cho rằng các vấn đề này nghiêm trọng và không thể bỏ qua. Cơ quan quản lý dự kiến tăng cường giám sát từ khâu thiết kế đến sản xuất nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Cách tiếp cận xuyên suốt chuỗi sản phẩm có thể khiến các hãng phải đầu tư nhiều hơn cho thử nghiệm, kiểm soát linh kiện và truy xuất chất lượng.
Đối với khách hàng, diễn biến này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá xe dựa trên độ tin cậy lâu dài, chính sách bảo hành và khả năng sửa chữa, thay vì chỉ nhìn vào số lượng tính năng được công bố. Những rủi ro liên quan đến việc cắt giảm chi phí trong ngành xe cũng từng được đề cập trong bài Xe Trung Quốc cắt giảm chi phí và những rủi ro người mua gánh chịu.
Thị trường chịu sức ép từ cạnh tranh và doanh số giảm
Chiến dịch kiểm tra được triển khai trong bối cảnh các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang phải cạnh tranh quyết liệt. Gần 100 doanh nghiệp cùng phát triển sản phẩm mới, tạo ra một thị trường có nhiều mẫu xe tương tự và tốc độ thay đổi nhanh.
Paul Gong, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu ô tô Trung Quốc tại UBS, nhận định việc liên tục tung ra mẫu xe mới cùng cuộc chiến giá gay gắt đang trở thành một “kẻ thù nội bộ” của ngành. Khi quá nhiều doanh nghiệp theo đuổi nhóm sản phẩm tương tự, các hãng phải giảm giá hoặc tăng trang bị để giành thị phần. Điều này gây sức ép lên lợi nhuận và khiến tăng trưởng bền vững trở nên khó khăn hơn.
Số liệu bán hàng cũng phản ánh áp lực đó. Theo Hiệp hội Ô tô Hành khách Trung Quốc, tổng lượng xe giao tại Trung Quốc đại lục, bao gồm xe động cơ đốt trong và xe điện, đạt 1,46 triệu chiếc trong tháng 7, giảm 20,9% so với cùng kỳ năm trước.
Xe điện chiếm 65,1% tổng lượng xe bán ra trong tháng này. Dù vậy, doanh số xe điện vẫn giảm 3,9% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng giảm thứ bảy liên tiếp. Lũy kế 7 tháng đầu năm, các nhà sản xuất Trung Quốc giao 5,67 triệu xe điện cho khách hàng trong nước, giảm 12,5%.
Đà giảm diễn ra khi các chính sách ưu đãi của chính phủ dần thu hẹp và nhu cầu tiêu dùng suy yếu. Trong hoàn cảnh đó, việc liên tục đưa thêm tính năng để kích thích mua sắm có thể không còn là giải pháp đủ hiệu quả, đặc biệt nếu người tiêu dùng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến chi phí sử dụng và độ bền.
Hãng xe sẽ phải thay đổi cách tạo khác biệt
Việc phê duyệt công nghệ nghiêm ngặt hơn có thể làm chậm tốc độ ra mắt sản phẩm. Các hãng sẽ cần dành thêm thời gian cho quá trình thử nghiệm, đánh giá tình huống bất thường và chứng minh tính ổn định trước khi đưa một tính năng ra thị trường.
Điều này không đồng nghĩa công nghệ trên ô tô Trung Quốc sẽ biến mất. Ngược lại, những tính năng mang lại giá trị thực tế vẫn có cơ hội phát triển, nhưng phải đi kèm giới hạn sử dụng rõ ràng và quy trình kiểm chứng đáng tin cậy. Cuộc cạnh tranh có thể chuyển từ việc hãng nào sở hữu danh sách trang bị dài hơn sang việc hệ thống nào hoạt động ổn định và dễ hiểu hơn với người dùng.
Trong lĩnh vực xe tự hành, yêu cầu này càng quan trọng. Các dự án robotaxi đang mở ra hướng cạnh tranh mới, nhưng sự an toàn của hành khách và người tham gia giao thông vẫn là điều kiện nền tảng. Những thông tin về Tesla Cybercab bắt đầu chở khách cũng cho thấy công nghệ vận chuyển tự động luôn cần được nhìn cùng với khả năng kiểm soát rủi ro, không chỉ qua yếu tố mới lạ.
Người mua được hưởng lợi nếu chất lượng trở thành ưu tiên
Trong ngắn hạn, việc siết phê duyệt có thể tạo thêm chi phí và kéo dài thời gian phát triển xe. Một số mẫu xe hoặc tính năng chưa đáp ứng yêu cầu có thể phải điều chỉnh trước khi bán ra. Các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính hạn chế cũng chịu áp lực lớn hơn khi không thể dựa mãi vào việc ra mắt sản phẩm liên tục.
Về dài hạn, đây có thể là thay đổi tích cực đối với thị trường. Khi chất lượng, an toàn và độ tin cậy được đặt ngang hoặc cao hơn số lượng công nghệ, người mua có thêm cơ sở để đánh giá một chiếc xe. Các hãng cũng buộc phải chịu trách nhiệm rõ ràng hơn với sản phẩm sau khi bán.
Nhìn rộng hơn, ngành ô tô Trung Quốc đang đứng trước yêu cầu cân bằng giữa đổi mới và kiểm soát. Công nghệ vẫn là yếu tố quan trọng của xe hiện đại, nhưng một tính năng chỉ thực sự có giá trị khi hoạt động ổn định, không khiến người lái hiểu sai khả năng của phương tiện và không làm phát sinh rủi ro mới.
Vì vậy, “thời kỳ ô tô nhét đầy công nghệ” có thể chưa kết thúc hoàn toàn, nhưng cách các hãng sử dụng công nghệ để cạnh tranh nhiều khả năng sẽ thay đổi. Từ nay, tốc độ ra mắt và danh sách trang bị có thể phải nhường một phần ánh đèn cho những yếu tố ít hào nhoáng hơn: thử nghiệm nghiêm túc, kiểm soát sản xuất, pin bền và khả năng bảo vệ người dùng trong tình huống thực tế.
YADEA mở rộng đầu tư xe điện, đặt mục tiêu nội địa hóa 90%
Vespa Sprint Tech 180cc: Mạnh hơn, an toàn hơn
Khi nào lùi xe trên cao tốc không bị phạt nguội?
Tesla Cybercab bắt đầu chở khách, mở màn cuộc đua robotaxi
Xe Trung Quốc cắt giảm chi phí và những rủi ro người mua gánh chịu
Xe Trung Quốc tại Nga bị cảnh báo về chi phí sử dụng 5 năm
Vì sao chủ xe điện Trung Quốc rơi vào cảnh “ba không”?
