Dũng Virgo
Điện thoại ngày càng trở thành công cụ chính để chuyển tiền, thanh toán hóa đơn và quản lý tài khoản. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng khiến thiết bị trở thành mục tiêu của các ứng dụng giả mạo và phần mềm độc hại.
Trong quá trình chuyển đổi sang ứng dụng ngân hàng điện tử mới, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đã đưa ra một số khuyến cáo dành cho khách hàng. Đáng chú ý, người dùng được đề nghị tắt quyền Trợ năng (Accessibility) và quyền điều khiển từ xa nếu không thực sự cần đến chúng.
Đây không phải là thao tác thay thế cho việc bảo mật tài khoản, nhưng có thể giúp giảm bớt những quyền truy cập không cần thiết trên điện thoại. Người dùng cũng cần kết hợp với các nguyên tắc khác như chỉ cài ứng dụng từ nguồn chính thức, không cung cấp mã xác thực và theo dõi biến động số dư.
Vì sao quyền Trợ năng cần được kiểm tra?
Trợ năng là nhóm tính năng được thiết kế để hỗ trợ người gặp khó khăn khi nhìn, nghe hoặc thao tác trên thiết bị. Tùy từng hệ điều hành và phiên bản điện thoại, các quyền trong nhóm này có thể cho phép ứng dụng hỗ trợ quan sát hoặc tương tác với một số thành phần trên màn hình.
Những quyền đó hữu ích khi người dùng thật sự cần một công cụ hỗ trợ phù hợp. Tuy nhiên, nếu cấp cho một ứng dụng không đáng tin cậy, quyền Trợ năng có thể trở thành một điểm rủi ro. Kẻ gian thường tìm cách dụ người dùng cài ứng dụng giả mạo rồi yêu cầu cấp thêm quyền với lý do cập nhật, xác minh tài khoản hoặc kích hoạt dịch vụ.
Vì vậy, người dùng ngân hàng nên mở phần quản lý quyền trên điện thoại để kiểm tra ứng dụng nào đang được cấp quyền Trợ năng. Nếu không nhận ra ứng dụng, không còn sử dụng ứng dụng đó hoặc không hiểu vì sao ứng dụng cần quyền này, hãy tắt quyền và cân nhắc gỡ cài đặt.
Quyền điều khiển từ xa cũng không nên bật tùy tiện
Các công cụ điều khiển từ xa có thể hữu ích trong một số tình huống, chẳng hạn hỗ trợ kỹ thuật. Dù vậy, người dùng không nên bật quyền này chỉ vì một người lạ hướng dẫn qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội.
Khi quyền điều khiển từ xa được kích hoạt, người khác có thể tìm cách thao tác trên thiết bị theo cách mà chủ máy không mong muốn. Nếu người dùng đồng thời mở ứng dụng ngân hàng, nhập thông tin đăng nhập hoặc cung cấp mã xác thực, nguy cơ tài khoản bị xâm phạm sẽ tăng lên.
Khuyến cáo của MSB là tắt quyền điều khiển từ xa khi không có nhu cầu. Trong trường hợp cần hỗ trợ, khách hàng nên chủ động liên hệ với ngân hàng qua kênh chính thức thay vì làm theo yêu cầu từ một tài khoản hoặc số điện thoại không xác định.
Cách nhận biết tình huống dễ dẫn đến cài nhầm ứng dụng
Giai đoạn chuyển đổi ứng dụng ngân hàng thường có thể khiến người dùng nhận được nhiều thông báo, hướng dẫn hoặc lời mời cập nhật. Đây cũng là bối cảnh mà đối tượng lừa đảo có thể lợi dụng để tạo cảm giác gấp gáp.
- Gửi đường link qua SMS, email, Zalo, Facebook hoặc một nền tảng mạng xã hội khác.
- Yêu cầu người dùng cài ứng dụng ngoài kho ứng dụng chính thức.
- Đề nghị bật Trợ năng, điều khiển từ xa hoặc cấp nhiều quyền nhạy cảm để "xác minh tài khoản".
- Yêu cầu cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP, mã PIN Soft Token hoặc thông tin thẻ.
- Dọa khóa tài khoản nếu người dùng không thao tác ngay theo hướng dẫn.
Trong các trường hợp trên, việc người gửi biết tên ngân hàng hoặc một số thông tin cá nhân không chứng minh đó là nhân viên ngân hàng. Người dùng nên dừng thao tác, tự mở ứng dụng hoặc website chính thức đã biết từ trước để kiểm tra thông tin.
Chỉ tải ứng dụng ngân hàng từ kho chính thức
MSB khuyến nghị khách hàng Android chỉ tải ứng dụng từ Google Play, còn người dùng iPhone nên sử dụng App Store. Đây là cách giúp hạn chế nguy cơ cài phải tệp ứng dụng được phát tán qua các kênh không rõ nguồn gốc.
Tuy nhiên, việc xuất hiện trên kho ứng dụng không có nghĩa người dùng được phép bỏ qua mọi bước kiểm tra. Trước khi cài, hãy đối chiếu tên ứng dụng, nhà phát triển, biểu tượng và thông tin mô tả với hướng dẫn được ngân hàng công bố. Không nên bấm vào liên kết tải xuống được gửi trong một cuộc trò chuyện nếu có thể tự tìm ứng dụng trực tiếp trên kho chính thức.
Người dùng cũng nên giữ hệ điều hành và các ứng dụng bảo mật ở phiên bản mới. Các bản cập nhật thường đi kèm sửa lỗi và cải thiện khả năng bảo vệ thiết bị. Nếu điện thoại đã cài ứng dụng từ nguồn lạ, việc gỡ ứng dụng riêng lẻ có thể chưa đủ; người dùng cần cân nhắc liên hệ ngân hàng và đơn vị kỹ thuật uy tín để kiểm tra.
Những dữ liệu tuyệt đối không nên chia sẻ
Ngân hàng không khuyến khích khách hàng cung cấp thông tin bảo mật cho người khác, kể cả người tự nhận là nhân viên hỗ trợ. Các dữ liệu cần được giữ kín gồm:
- Tên đăng nhập và mật khẩu ngân hàng điện tử.
- Mã OTP và mã PIN Soft Token.
- Thông tin thẻ, mã bảo mật và dữ liệu cá nhân.
- Thông tin đăng nhập được lưu hoặc hiển thị trên màn hình điện thoại.
Đặc biệt, khách hàng không nên thực hiện cuộc gọi video theo yêu cầu của người lạ. Theo khuyến cáo từ MSB, hành động này có thể khiến dữ liệu sinh trắc học bị thu thập trái phép. Một cuộc gọi có hình ảnh hoặc âm thanh không phải là phương thức xác minh an toàn nếu yêu cầu đến từ nguồn không xác định.
Chủ động theo dõi biến động số dư
Thông báo biến động số dư là lớp cảnh báo quan trọng sau khi người dùng thực hiện giao dịch. Hãy kiểm tra thông báo thường xuyên để phát hiện sớm khoản tiền chuyển đi, giao dịch thẻ hoặc hoạt động bất thường.
Nếu phát hiện giao dịch không do mình thực hiện, người dùng nên liên hệ ngay với ngân hàng qua kênh hỗ trợ chính thức. Không nên tiếp tục trao đổi với người đã gọi điện hoặc gửi tin nhắn trước đó, bởi họ có thể tìm cách kéo dài cuộc trò chuyện và yêu cầu thêm mã xác thực.
Trong trường hợp nghi ngờ đã cài ứng dụng giả mạo hoặc phần mềm chứa mã độc, MSB hướng dẫn khách hàng ngắt kết nối Internet ngay lập tức và tắt nguồn thiết bị. Sau đó, hãy liên hệ với ngân hàng để được hỗ trợ khóa tạm thời các dịch vụ ngân hàng điện tử. Thiết bị nên được đưa đến đơn vị kỹ thuật đáng tin cậy để kiểm tra và xử lý.
Người dùng có thể tham khảo thêm các việc cần làm trong 15 phút đầu khi nghi bị lừa đảo để tránh phản ứng chậm hoặc tiếp tục làm theo hướng dẫn của kẻ gian.
Danh sách kiểm tra nhanh trước khi dùng app ngân hàng
- Kiểm tra ứng dụng ngân hàng có được tải từ Google Play hoặc App Store hay không.
- Mở phần quyền riêng tư và tắt Trợ năng, điều khiển từ xa nếu không cần sử dụng.
- Không cài ứng dụng từ đường link gửi qua tin nhắn hoặc mạng xã hội.
- Không đọc mã OTP, mã PIN Soft Token hay mật khẩu cho bất kỳ ai.
- Không thực hiện cuộc gọi video theo yêu cầu của người lạ.
- Cập nhật hệ điều hành, ứng dụng ngân hàng và công cụ bảo mật.
- Theo dõi biến động số dư và báo ngay cho ngân hàng khi phát hiện giao dịch đáng ngờ.
Bảo mật ngân hàng trên điện thoại không phụ thuộc vào một nút tắt duy nhất. Việc loại bỏ quyền không cần thiết, cài ứng dụng đúng nguồn và giữ kín thông tin xác thực cần được thực hiện đồng thời. Với những người không sử dụng tính năng Trợ năng hoặc điều khiển từ xa, tắt hai quyền này là một bước đơn giản để giảm bớt nguy cơ phát sinh trong quá trình sử dụng thiết bị.
Cách phát hiện Facebook, Zalo bị đăng nhập trái phép
Lỗ hổng 7-Zip đe dọa máy tính Windows, đã có bản vá
Router vẫn chạy tốt nhưng có thể đã lỗi thời về bảo mật
Android 6 hết hỗ trợ: Người dùng cần làm gì để an toàn?
Đặt router WiFi dưới sàn có làm mạng yếu hơn không?
Cách đọc tin nhắn Zalo mà không hiện “Đã xem”
WiFi nhà yếu hơn hàng xóm: Nguyên nhân và cách khắc phục
