Dũng Virgo
Sau hơn 8 năm kể từ thời điểm bị truy tố, Huawei chuẩn bị bước vào một trong những phiên tòa đáng chú ý nhất liên quan đến cuộc đối đầu công nghệ Mỹ – Trung. Phiên xét xử dự kiến diễn ra trong tháng 9 tại New York, tập trung vào các cáo buộc né tránh lệnh trừng phạt của Mỹ và chiếm đoạt bí mật thương mại.
Vụ án không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tập đoàn công nghệ Trung Quốc mà còn có thể tạo thêm tác động đối với chính sách kiểm soát công nghệ của Washington. Các công tố viên Mỹ ước tính việc trình bày toàn bộ vụ án có thể kéo dài tới ba tháng.
Huawei còn đối mặt 12 cáo buộc
Chính phủ Mỹ cáo buộc Huawei vận hành một đường dây tội phạm có tổ chức từ tháng 7/2007. Theo hồ sơ truy tố, tập đoàn này bị cho là đã tìm cách giành lợi thế kinh doanh bằng gian lận qua mạng cùng nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác.
Nội dung cáo buộc bao gồm việc né tránh các biện pháp trừng phạt kinh tế và đánh cắp bí mật thương mại từ nhiều doanh nghiệp Mỹ. Tổng cộng, Huawei hiện phải đối mặt với 12 cáo buộc sau khi các công tố viên thu hẹp bản cáo trạng vào cuối tháng 8.
Hai cáo buộc đã bị loại bỏ, trong đó có một tội danh âm mưu vi phạm Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) và một tội danh liên quan đến việc vi phạm lệnh trừng phạt kinh tế. Tuy nhiên, phần lớn vụ án vẫn được giữ lại và sẽ được đưa ra tranh luận trước tòa.
Các công tố viên cho rằng Huawei đã tìm cách tiếp cận bí mật thương mại của sáu công ty. Những doanh nghiệp này hoạt động trong các lĩnh vực như thiết bị mạng, công nghệ ăng-ten và kiến trúc phần cứng bộ nhớ. Dù vậy, phía công tố cho biết họ không có kế hoạch trình bày bằng chứng cho thấy các bị cáo âm mưu đánh cắp bí mật thương mại từ một trong sáu công ty nói trên.
Vụ bắt giữ Meng Wanzhou mở đầu cuộc đối đầu pháp lý
Diễn biến pháp lý hiện nay bắt nguồn từ vụ bắt giữ Meng Wanzhou vào tháng 12/2018. Khi đó, Giám đốc tài chính Huawei bị bắt tại Vancouver, Canada, theo yêu cầu của Mỹ ngay sau khi máy bay hạ cánh. Bà Meng, con gái nhà sáng lập Huawei Ren Zhengfei, đứng trước nguy cơ bị dẫn độ sang Mỹ.
Một tháng sau, các công tố viên Mỹ chính thức truy tố bà về tội gian lận tài chính. Giới chức Mỹ cáo buộc bà Meng và Huawei đã cung cấp thông tin không chính xác cho HSBC cùng một số ngân hàng khác về hoạt động kinh doanh tại Iran. Theo lập luận của phía Mỹ, những thông tin này giúp các giao dịch bằng đồng USD tiếp tục được thực hiện.
Trọng tâm của cáo buộc liên quan đến Skycom, một công ty có trụ sở tại Hong Kong. Mỹ cho rằng Huawei đã sử dụng Skycom để vận chuyển thiết bị tới Iran, qua đó né các lệnh trừng phạt kinh tế của Washington đối với Tehran.
Đến năm 2020, một bản cáo trạng bổ sung mở rộng phạm vi vụ án nhằm vào Huawei. Năm 2021, bà Meng được trả tự do khỏi diện quản thúc tại gia và trở về Trung Quốc theo một thỏa thuận với chính quyền Mỹ. Bà thừa nhận đã cung cấp thông tin không chính xác cho một tổ chức tài chính liên quan đến việc Huawei tuân thủ lệnh trừng phạt và quy định kiểm soát xuất khẩu. Sau đó, các cáo buộc chống lại bà được hủy bỏ.
Bản thừa nhận của CFO có thể trở thành bằng chứng
Thỏa thuận năm 2021 hiện có thể đóng vai trò quan trọng trong phiên tòa của Huawei. Thẩm phán Mỹ Ann Donnelly đã bác bỏ lập luận của tập đoàn rằng các công tố viên không được sử dụng bản thừa nhận dài bốn trang của bà Meng.
Huawei cho rằng việc đưa tài liệu này vào hồ sơ có thể ảnh hưởng đến quyền giữ im lặng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, phán quyết của thẩm phán mở đường cho phía công tố sử dụng bản thừa nhận khi trình bày lập luận trước bồi thẩm đoàn.
Huawei vẫn phủ nhận toàn bộ cáo buộc và tuyên bố không nhận tội. Tập đoàn cho biết sẽ sử dụng mọi quyền hợp pháp để bảo vệ lợi ích của mình theo đúng quy định pháp luật.
Huawei phản bác phạm vi áp dụng của luật Mỹ
Một trong những lập luận chính của Huawei là phần lớn hành vi bị cáo buộc xảy ra bên ngoài lãnh thổ Mỹ. Vì vậy, tập đoàn cho rằng luật hình sự Mỹ không nên được áp dụng cho các hoạt động đó.
Huawei cũng phủ nhận cáo buộc về một đường dây tội phạm có tổ chức. Doanh nghiệp khẳng định khái niệm này không liên quan đến bất kỳ hoạt động kinh doanh nào của hãng tại Mỹ.
Đối với Skycom, Huawei cho rằng đây là một đối tác kinh doanh hợp pháp và độc lập, không phải công ty con được che giấu như cáo buộc của phía Mỹ. Skycom đã giải thể vào năm 2017.
Những tranh luận này sẽ trở thành một phần quan trọng của phiên xét xử, đặc biệt trong bối cảnh vụ án trải rộng qua nhiều quốc gia và liên quan đến các giao dịch quốc tế.
Từ một vụ án hình sự đến biểu tượng của cạnh tranh công nghệ
Huawei từ lâu đã trở thành tâm điểm trong căng thẳng thương mại và công nghệ giữa Washington và Bắc Kinh. Chính phủ Trung Quốc nhiều lần cho rằng vụ kiện nhằm vào tập đoàn có động cơ chính trị, trong khi Mỹ khẳng định các biện pháp của mình liên quan đến an ninh quốc gia và thực thi pháp luật.
Nếu Huawei bị kết tội, phán quyết có thể được Washington sử dụng để củng cố lập luận ủng hộ việc hạn chế công nghệ Trung Quốc tại thị trường Mỹ. Tác động của vụ án cũng có thể lan sang các quốc gia khác khi họ cân nhắc cách tiếp cận đối với Huawei.
Vụ việc có thể gây ra hệ lụy rộng hơn và ảnh hưởng đến cách các quốc gia khác đưa ra hành động đối với Huawei.
Từ năm 2019, Mỹ đã hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ Mỹ của Huawei và đưa tập đoàn vào Danh sách thực thể của Bộ Thương mại Mỹ với lý do an ninh quốc gia. Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ cũng cấm các công ty sử dụng ngân sách chính phủ để mua thiết bị của Huawei.
Doanh nghiệp vẫn phục hồi bất chấp lệnh hạn chế
Dù chịu sức ép lớn từ các biện pháp kiểm soát, hoạt động kinh doanh của Huawei vẫn có dấu hiệu phục hồi. Tập đoàn cho biết doanh thu năm trước đạt mức cao thứ hai trong lịch sử nhờ mở rộng hoạt động tại các thị trường khác.
Mảng điện thoại thông minh và thiết bị điện tử tiêu dùng cũng phục hồi sau giai đoạn sụt giảm mạnh. Huawei lý giải kết quả này đến từ chiến lược đầu tư dài hạn vào đổi mới sáng tạo và việc xây dựng năng lực công nghệ riêng.
Những sản phẩm phần cứng mới cho thấy hãng vẫn duy trì tham vọng trong thị trường thiết bị cao cấp. Chẳng hạn, Huawei Mate XT 2 được giới thiệu trong bối cảnh điện thoại gập tiếp tục là hướng phát triển quan trọng của ngành smartphone.
Ở lĩnh vực máy tính bảng, Huawei MatePad Air cũng phản ánh nỗ lực duy trì hệ sinh thái thiết bị tiêu dùng của hãng. Tuy nhiên, khả năng phục hồi thương mại không đồng nghĩa với việc Huawei đã thoát khỏi các rào cản pháp lý và công nghệ tại Mỹ.
Áp lực tự chủ công nghệ ngày càng lớn
Các chuyên gia nhận định lệnh hạn chế của Mỹ đã buộc Huawei thay đổi chiến lược đổi mới. Tập đoàn phải đẩy mạnh việc xây dựng chuỗi cung ứng và hệ thống công nghệ trong nước để giảm phụ thuộc vào các đối tác Mỹ.
Trường hợp Huawei cũng cho thấy kiểm soát công nghệ có thể tạo ra những hệ quả ngoài dự kiến. Thay vì chỉ làm suy yếu hoạt động của doanh nghiệp, các biện pháp hạn chế còn thúc đẩy hãng tăng đầu tư vào nghiên cứu, phát triển sản phẩm và năng lực tự chủ.
Phiên tòa tại New York vì thế sẽ được theo dõi không chỉ dưới góc độ pháp lý. Kết quả có thể ảnh hưởng đến danh tiếng của Huawei, quan hệ công nghệ Mỹ – Trung và cách các chính phủ đánh giá rủi ro khi hợp tác với những nhà cung cấp thiết bị viễn thông lớn.
Trong thời gian tới, trọng tâm sẽ nằm ở cách phía công tố chứng minh mối liên hệ giữa các hành vi bị cáo buộc với Huawei, cũng như khả năng bào chữa của tập đoàn về phạm vi lãnh thổ và vai trò của Skycom. Sau hơn tám năm kể từ ngày bị truy tố, vụ án cuối cùng cũng bước vào giai đoạn xét xử công khai.
5 dấu hiệu điện thoại có thể đang bị nghe lén
Cảnh giác bẫy lừa đảo núp bóng học bổng toàn phần
Máy lạnh SANYO trở lại Việt Nam: Panasonic đứng sau
Klook mở Kreator Shops, đưa gợi ý du lịch thành nguồn thu
Innovative Choice Awards 2026 mở bình chọn 10 hạng mục
Cách kiểm tra ứng dụng ẩn và dấu hiệu bất thường trên smartphone
TPBank có thể phong tỏa tiền chuyển từ nước ngoài khi nào?
