Dũng Virgo
Thị trường laptop đang đối mặt với một đợt tăng chi phí linh kiện đáng chú ý khi giá DDR5 SO-DIMM, loại bộ nhớ phổ biến trên máy tính xách tay, được cho là đã tăng gấp sáu lần trong khoảng một năm. Diễn biến này không chỉ ảnh hưởng đến người dùng muốn nâng cấp RAM, mà còn nhanh chóng phản ánh vào giá bán của các mẫu laptop mới.
XMG và Schenker, hai thương hiệu tập trung vào laptop gaming và máy trạm, cho biết chi phí mua DDR5 SO-DIMM hiện cao hơn khoảng sáu lần so với tháng 7/2025. Theo cách tính của doanh nghiệp, mức này tương đương giá linh kiện đã tăng khoảng 500% so với thời điểm ban đầu.
Laptop XMG có thể tăng thêm hàng trăm euro
Trong thông báo được chia sẻ trên cộng đồng Reddit của XMG, hãng cho biết phần lớn laptop gaming sẽ được điều chỉnh giá thêm từ 100 đến 200 euro. Một mẫu máy trạm chuyên nghiệp thậm chí có mức tăng lên tới 300 euro.
Đây là khoản chênh lệch đáng kể, đặc biệt với những sản phẩm vốn đã có giá cao do sử dụng CPU, GPU và màn hình hiệu năng lớn. Người mua có thể phải chi thêm một khoản tương đương giá của nhiều phụ kiện hoặc một cấu hình nâng cấp đáng kể chỉ vì chi phí bộ nhớ tăng.
XMG và Schenker khẳng định mức điều chỉnh không nhằm mở rộng biên lợi nhuận. Theo giải thích của hãng, giá bán mới chủ yếu phản ánh chi phí đầu vào tăng mạnh. Doanh nghiệp cũng cho biết nếu giá linh kiện giảm trong thời gian tới, phần giảm tương ứng sẽ được chuyển lại cho khách hàng.
DDR5 SO-DIMM là loại bộ nhớ thường được lắp trong laptop và các mẫu máy tính cỡ nhỏ. Khi giá linh kiện này tăng, tác động có thể xuất hiện trực tiếp trên cả máy bán sẵn lẫn tùy chọn nâng cấp.
Vì sao RAM laptop tăng mạnh?
Nguyên nhân lớn được nhắc đến là nhu cầu bộ nhớ tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo. Những hệ thống AI cần lượng bộ nhớ rất lớn, trong đó có HBM, RAM máy chủ và các loại chip dung lượng cao. Các sản phẩm này thường mang lại giá trị kinh tế hấp dẫn hơn so với bộ nhớ dành cho laptop phổ thông.
Trước sức ép từ khách hàng doanh nghiệp và các dự án AI, nhà sản xuất bộ nhớ có xu hướng ưu tiên năng lực cho HBM, máy chủ và các dòng chip có biên lợi nhuận cao. Hệ quả là nguồn cung dành cho máy tính cá nhân bị thu hẹp, trong khi nhu cầu laptop vẫn tiếp tục tồn tại.
Đây là một ví dụ cho thấy sự phát triển của AI có thể tạo ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi phần mềm. Những khoản đầu tư cho trung tâm dữ liệu, dịch vụ đám mây và hệ thống xử lý AI đang tác động tới chuỗi cung ứng phần cứng mà người dùng phổ thông sử dụng hằng ngày. Các hệ sinh thái cloud và AI như FPT Cloud cũng phản ánh xu hướng doanh nghiệp ngày càng cần nhiều năng lực tính toán và lưu trữ hơn.
Giá DDR5 dành cho máy tính để bàn cũng được cho là tăng khoảng 500% trong vòng 12 tháng. Điều này cho thấy áp lực không chỉ xuất hiện ở phân khúc laptop hay một loại module cụ thể, mà đang lan rộng hơn trong thị trường DRAM.
Không chỉ RAM, nhiều linh kiện khác cũng chịu áp lực
XMG cảnh báo RAM không phải thành phần duy nhất khiến chi phí sản xuất laptop tăng. Giá SSD, bảng mạch PCB, CPU, GPU và bộ nhớ đồ họa cũng đang chịu sức ép. Khi nhiều linh kiện đồng thời tăng giá, các nhà sản xuất khó dùng lợi nhuận từ một cấu hình để bù cho cấu hình khác.
Trong điều kiện thông thường, hãng có thể giữ giá một số mẫu máy bằng cách cân đối chi phí giữa các dòng sản phẩm hoặc điều chỉnh cấu hình. Tuy nhiên, nếu bộ nhớ, chip xử lý, đồ họa và linh kiện nền tảng cùng tăng, dư địa để hấp thụ chi phí sẽ nhanh chóng bị thu hẹp.
Người dùng vì thế có thể thấy nhiều thay đổi trên thị trường trong thời gian tới. Một số mẫu laptop sẽ tăng giá trực tiếp, một số sản phẩm giữ nguyên giá nhưng giảm dung lượng RAM hoặc SSD, trong khi các tùy chọn nâng cấp tại thời điểm đặt hàng có thể trở nên đắt hơn trước.
Với laptop gaming, tác động càng dễ nhận thấy vì các cấu hình phổ biến thường dùng RAM dung lượng cao và SSD lớn. Những mẫu 32 GB hoặc 64 GB RAM vốn được lựa chọn cho chơi game, dựng video, lập trình và các tác vụ AI cục bộ sẽ chịu ảnh hưởng rõ hơn so với máy văn phòng chỉ dùng bộ nhớ cơ bản.
Chi phí vận chuyển làm bài toán phức tạp hơn
Ngoài linh kiện, chuỗi cung ứng quốc tế cũng tạo thêm áp lực lên giá thành. XMG cho biết tình hình địa chính trị tại Trung Đông đã khiến giá dầu và nhiên liệu tăng, kéo theo chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không.
Phí bảo hiểm đối với các lô hàng đi từ châu Á sang châu Âu qua khu vực Biển Đỏ và kênh đào Suez cũng tăng do rủi ro cao hơn. Những khoản chi này có thể không lớn nếu xét trên từng linh kiện, nhưng sẽ cộng dồn khi sản phẩm đi qua nhiều công đoạn sản xuất, vận chuyển và phân phối.
Điều đó lý giải vì sao giá bán cuối cùng có thể tăng ngay cả khi một hãng không chủ động nâng biên lợi nhuận. Laptop là sản phẩm được lắp ráp từ hàng trăm linh kiện, nên chỉ cần một số nhóm chi phí cùng thay đổi, mức giá tổng thể đã có thể bị ảnh hưởng.
Khủng hoảng bộ nhớ có thể kéo dài qua năm 2027
Dự báo về thời điểm nguồn cung trở lại bình thường hiện chưa thống nhất. XMG cho rằng DRAM và NAND có thể tiếp tục khan hiếm trong năm tới, thậm chí lâu hơn. Hãng cảnh báo tình trạng này có thể kéo dài trong suốt năm 2027.
CEO Micron Sanjay Mehrotra cũng đưa ra nhận định thận trọng khi cho rằng thiếu DRAM sẽ còn kéo dài sâu vào năm 2027. Micron trước đó cho biết năng lực cung ứng hiện tại chỉ đáp ứng khoảng một nửa đến hai phần ba nhu cầu trên thị trường.
Ở chiều ngược lại, CEO Acer Jason Chen cho rằng giá linh kiện có thể đạt đỉnh trong nửa đầu năm 2027, sau đó bắt đầu giảm từ nửa cuối năm. Ông cũng nhận định một số dự báo về tình trạng thiếu bộ nhớ kéo dài tới năm 2030 có thể bị phóng đại nhằm bảo vệ lợi nhuận của các nhà sản xuất chip.
Acer kỳ vọng công suất mới từ các doanh nghiệp bộ nhớ tại Trung Quốc sẽ góp phần cải thiện nguồn cung. Ngoài ra, giá cũng có thể tự chậm lại khi người tiêu dùng đạt giới hạn chi trả và không còn chấp nhận mua sản phẩm với mức giá quá cao.
Tuy nhiên, việc mở rộng dây chuyền sản xuất không thể hoàn tất trong thời gian ngắn. Trong khi đó, nhu cầu từ AI vẫn tăng, khiến khoảng cách giữa cung và cầu khó được thu hẹp ngay lập tức. Vì vậy, chưa có cơ sở chắc chắn để khẳng định kịch bản nào sẽ xảy ra.
Người mua laptop nên làm gì?
Trong ngắn hạn, người dùng không nên kỳ vọng giá laptop sẽ giảm nhanh. Nếu đang cần máy cho công việc hoặc học tập, việc chờ đợi chỉ vì hy vọng RAM sớm rẻ hơn có thể không mang lại hiệu quả, nhất là khi giá CPU, GPU, SSD và vận chuyển cũng chưa có dấu hiệu ổn định rõ ràng.
Người mua nên xác định nhu cầu thực tế trước khi chọn cấu hình. Không phải ai cũng cần 32 GB hoặc 64 GB RAM. Với công việc văn phòng, học trực tuyến và sử dụng trình duyệt, dung lượng vừa phải có thể đáp ứng tốt. Ngược lại, người dựng phim, lập trình, chạy máy ảo hoặc xử lý dữ liệu nên cân nhắc mua đủ bộ nhớ ngay từ đầu nếu mẫu máy không cho phép nâng cấp dễ dàng.
Cũng cần kiểm tra khả năng thay thế RAM trước khi đặt hàng. Một số laptop dùng bộ nhớ hàn trên bo mạch hoặc thiết kế module đặc thù, khiến người dùng không thể nâng cấp sau này. Trong bối cảnh giá RAM cao, lựa chọn máy có khả năng nâng cấp linh hoạt sẽ giúp giảm rủi ro phải đổi toàn bộ thiết bị khi nhu cầu tăng.
Với người chưa cần mua gấp, theo dõi các chương trình giảm giá hoặc lựa chọn thế hệ laptop trước có thể là phương án hợp lý hơn. Tuy nhiên, mức tiết kiệm thực tế còn phụ thuộc vào lượng hàng tồn và chính sách của từng nhà bán lẻ.
Thị trường laptop đang bước vào giai đoạn khó đoán
Đợt tăng giá DDR5 SO-DIMM cho thấy thị trường laptop đang chịu ảnh hưởng đồng thời từ nhu cầu AI, năng lực sản xuất bộ nhớ và các rủi ro vận chuyển quốc tế. Nếu chỉ một linh kiện tăng giá, nhà sản xuất vẫn có thể tìm cách cân đối. Nhưng khi RAM, SSD, CPU, GPU và PCB cùng chịu sức ép, giá máy mới khó tránh khỏi biến động.
Khả năng giá giảm từ nửa cuối năm 2027 vẫn được đặt ra, nhưng đây mới là dự báo và phụ thuộc vào nhiều điều kiện: công suất sản xuất mới, nhu cầu AI, sức mua của người tiêu dùng và tình hình địa chính trị. Trong thời gian chờ thị trường ổn định, người mua nên ưu tiên cấu hình phù hợp nhu cầu, khả năng nâng cấp và tổng chi phí sở hữu thay vì chỉ nhìn vào giá niêm yết ban đầu.
Startup Việt tiết kiệm hơn 200 triệu nhờ gói hỗ trợ Anthropic
Nga hoàn tất nguyên mẫu máy quang khắc 130 nm đầu tiên
Sharp dẫn đầu bình chọn hệ sinh thái sống khỏe tại BCA 2026
Sun Holidays giảm 10%, tối đa 1 triệu đồng qua VietQR
Hacker làm nóng tủ lạnh tại hàng trăm siêu thị Pháp
VIS 2026: Kết nối vốn, công nghệ và thị trường cho Việt Nam
Getty Images đối mặt nguy cơ phá sản sau cú rơi 99% cổ phiếu
