Dũng Virgo
WiFi miễn phí là tiện ích quen thuộc với nhiều người khi làm việc, học tập hoặc giải trí bên ngoài. Chỉ cần đến quán cà phê, sân bay, trung tâm thương mại hay trường học, người dùng có thể nhanh chóng truy cập Internet mà không phải sử dụng dữ liệu di động.
Tuy nhiên, sự thuận tiện này không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối. Công an tỉnh Cà Mau vừa đưa ra khuyến cáo về những rủi ro có thể phát sinh khi kết nối WiFi công cộng, đặc biệt trong trường hợp người dùng truy cập nhầm mạng giả hoặc thực hiện các hoạt động liên quan đến thông tin nhạy cảm.
WiFi miễn phí không phải lúc nào cũng an toàn
Nhiều người có thói quen bật WiFi ngay khi đến quán cà phê để tiết kiệm dung lượng 4G, 5G. Trong không ít trường hợp, việc kết nối diễn ra rất nhanh: người dùng chọn một tên mạng quen thuộc, nhập mật khẩu được cung cấp hoặc truy cập vào mạng mở rồi bắt đầu sử dụng Internet.
Vấn đề nằm ở chỗ người dùng thường không biết rõ mạng đó được thiết lập và quản lý như thế nào. Một điểm truy cập không được bảo vệ đúng cách có thể tạo ra rủi ro cho dữ liệu truyền qua thiết bị. Theo cảnh báo của cơ quan công an, thông tin có nguy cơ bị kẻ xấu theo dõi hoặc đánh cắp có thể bao gồm tài khoản, mật khẩu, email, hình ảnh và những dữ liệu riêng tư khác.
Đáng chú ý, mạng WiFi giả mạo có thể được đặt tên gần giống với mạng chính thức của quán. Sự khác biệt đôi khi chỉ nằm ở một ký tự, dấu chấm hoặc cách viết hoa. Nếu không kiểm tra kỹ, người dùng rất dễ chọn nhầm mạng và tưởng rằng mình đang sử dụng kết nối do địa điểm cung cấp.
Những hoạt động nên tránh khi dùng WiFi công cộng
Không phải mọi hoạt động trực tuyến đều có mức độ rủi ro giống nhau. Đọc tin tức, xem nội dung giải trí hoặc thực hiện những tác vụ không chứa dữ liệu quan trọng thường ít nhạy cảm hơn so với đăng nhập tài khoản tài chính hay gửi thông tin cá nhân.
Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân không đăng nhập tài khoản ngân hàng và không thực hiện các giao dịch quan trọng khi đang sử dụng WiFi công cộng. Đây là nguyên tắc cần được ưu tiên, nhất là khi người dùng không chắc chắn về nguồn gốc của mạng.
- Không chuyển tiền, thanh toán hóa đơn hoặc thực hiện giao dịch ngân hàng trên mạng WiFi không rõ nguồn gốc.
- Không nhập thông tin đăng nhập quan trọng vào những trang web mà người dùng chưa xác minh.
- Không tải lên các tài liệu chứa dữ liệu cá nhân, thông tin công việc hoặc hình ảnh riêng tư khi đang dùng mạng công cộng.
- Không mặc định rằng một mạng WiFi có tên giống địa điểm đang ghé thăm là mạng chính thức.
Trong trường hợp cần xử lý công việc nhạy cảm, mạng di động hoặc mạng cá nhân được xem là lựa chọn phù hợp hơn. Người dùng có thể tạm ngắt WiFi và chuyển sang dữ liệu di động trước khi mở ứng dụng ngân hàng, xác nhận thanh toán hoặc truy cập hệ thống nội bộ.
Cách nhận biết và hạn chế nguy cơ từ mạng WiFi lạ
Kiểm tra tên mạng trước khi kết nối
Trước khi chọn một điểm truy cập, người dùng nên hỏi nhân viên về tên WiFi chính thức và mật khẩu nếu có. Không nên chỉ dựa vào tín hiệu mạnh hoặc tên mạng có vẻ quen thuộc để đưa ra quyết định.
Nếu tại cùng một địa điểm xuất hiện nhiều mạng có tên gần giống nhau, hãy thận trọng và xác minh lại. Khi không chắc chắn, việc không kết nối sẽ an toàn hơn so với lựa chọn ngẫu nhiên. Người dùng cũng nên tắt tính năng tự động kết nối với các mạng WiFi đã lưu nếu thiết bị có tùy chọn này, nhằm tránh việc điện thoại tự kết nối vào điểm truy cập không mong muốn.
Hạn chế đăng nhập tài khoản quan trọng
Trong thời gian sử dụng WiFi công cộng, hãy ưu tiên những hoạt động không yêu cầu cung cấp thông tin nhạy cảm. Nếu cần truy cập tài khoản, người dùng nên cân nhắc chờ đến khi có mạng cá nhân hoặc sử dụng dữ liệu di động.
Thói quen này đặc biệt quan trọng với các tài khoản chứa thông tin tài chính, dữ liệu công việc, thư điện tử hoặc kho ảnh cá nhân. Việc bảo vệ dữ liệu không chỉ phụ thuộc vào ứng dụng hay website mà còn liên quan đến môi trường kết nối mà thiết bị đang sử dụng.
Bật xác thực hai yếu tố
Xác thực hai yếu tố, thường được gọi là 2FA, giúp bổ sung thêm một lớp bảo vệ cho tài khoản. Khi tính năng này được bật, ngoài mật khẩu, người dùng còn phải xác nhận bằng một phương thức khác theo thiết lập của dịch vụ.
2FA không thay thế việc sử dụng mạng an toàn, nhưng có thể giúp giảm nguy cơ tài khoản bị truy cập trái phép nếu mật khẩu bị lộ. Người dùng nên ưu tiên kích hoạt tính năng này cho email, tài khoản tài chính và những dịch vụ lưu trữ dữ liệu cá nhân.
Dùng mật khẩu mạnh và cập nhật phần mềm
Cơ quan công an cũng khuyến nghị người dân thiết lập mật khẩu mạnh, thường xuyên cập nhật phần mềm và chỉ truy cập các website đáng tin cậy. Mật khẩu nên khó đoán và không dùng chung cho nhiều tài khoản quan trọng.
Các bản cập nhật phần mềm thường đi kèm những cải tiến về bảo mật. Vì vậy, trì hoãn cập nhật quá lâu có thể khiến thiết bị không nhận được các biện pháp bảo vệ mới. Bên cạnh đó, người dùng nên kiểm tra kỹ địa chỉ website trước khi nhập tài khoản, đặc biệt khi truy cập từ một liên kết được gửi qua tin nhắn hoặc email.
Ưu tiên bảo vệ dữ liệu cá nhân trong mọi tình huống
Rủi ro từ WiFi công cộng thường khó nhận biết bằng mắt thường. Thiết bị vẫn có thể truy cập Internet bình thường, tốc độ kết nối thậm chí khá tốt, nhưng điều đó không chứng minh mạng đang sử dụng là đáng tin cậy.
Người dùng nên xem việc kiểm tra kết nối như một bước bảo vệ cơ bản, tương tự khóa cửa trước khi rời nhà. Không kết nối vào mạng không rõ nguồn gốc, không chia sẻ dữ liệu nhạy cảm và không thực hiện giao dịch quan trọng là những nguyên tắc đơn giản nhưng hữu ích.
Thói quen này cũng cần đi cùng việc hạn chế công khai thông tin riêng tư trên Internet. Người dùng có thể tham khảo thêm các khuyến cáo liên quan đến việc đăng dữ liệu cá nhân lên mạng xã hội để có cái nhìn đầy đủ hơn về cách bảo vệ thông tin trong môi trường trực tuyến.
Danh sách kiểm tra nhanh trước khi dùng WiFi ở quán cà phê
- Hỏi nhân viên hoặc đơn vị quản lý về tên mạng chính thức.
- Đối chiếu cẩn thận tên WiFi, tránh các mạng có cách viết bất thường hoặc gần giống mạng chính.
- Không mở ứng dụng ngân hàng, không chuyển tiền và không thanh toán các khoản quan trọng.
- Chuyển sang mạng di động khi cần xử lý dữ liệu nhạy cảm.
- Bật 2FA cho những tài khoản quan trọng và sử dụng mật khẩu mạnh.
- Cập nhật hệ điều hành, ứng dụng và trình duyệt trên thiết bị.
- Chỉ nhập thông tin cá nhân trên những website đáng tin cậy.
WiFi công cộng vẫn có thể là giải pháp hữu ích trong nhiều tình huống, nhưng người dùng không nên đánh đổi sự tiện lợi lấy nguy cơ mất dữ liệu. Việc dành thêm vài giây để xác minh tên mạng, đồng thời chủ động chuyển sang mạng cá nhân khi xử lý thông tin quan trọng, sẽ giúp giảm đáng kể những rủi ro không đáng có.
Google Maps miễn phí nhưng kiếm tiền ra sao?
Starlink đưa Internet miễn phí tới đảo xa ở Hải Phòng
Từ iPhone 15 Pro Max xuống iPhone 17: Vì sao dùng thích hơn?
Vụ rò rỉ dữ liệu Đan Mạch: Mật khẩu 123456 bị nghi lộ gần 9 triệu hồ sơ
MoMo xây dựng niềm tin từ từng giao dịch số
Hiếu PC cảnh báo rủi ro AIoT, FPT ra mắt chương trình thạc sĩ mới
Máy pha cà phê khiến Wi-Fi ngốn 1 TB dữ liệu trong 10 ngày
