Dũng Virgo
Thanh toán không tiền mặt giúp việc mua bán, chuyển và nhận tiền trở nên thuận tiện hơn. Tuy nhiên, tài khoản ngân hàng cũng đang bị lợi dụng làm trung gian cho nhiều hoạt động bất hợp pháp. Một trong những thủ đoạn phổ biến là dụ người dùng mở tài khoản, sau đó cho thuê, cho mượn hoặc bán lại với lời hứa nhận tiền nhanh.
Nhiều người nghĩ rằng mình chỉ cung cấp một công cụ thanh toán và không trực tiếp lừa đảo thì sẽ không chịu trách nhiệm. Cách hiểu này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, bởi mọi giao dịch đi qua tài khoản vẫn gắn với danh tính của người đứng tên.
Những giao dịch nào có thể khiến tài khoản bị chú ý?
Không phải mọi khoản chuyển tiền bất thường đều đồng nghĩa với việc chủ tài khoản bị xử lý. Tuy nhiên, khi ngân hàng hoặc cơ quan chức năng phát hiện dấu hiệu đáng ngờ, người đứng tên có thể được yêu cầu giải trình về quá trình đăng ký, quản lý, sử dụng tài khoản và nguồn gốc dòng tiền.
Các dấu hiệu dễ gây nghi vấn thường liên quan đến việc tài khoản được sử dụng để:
- Nhận tiền từ nhiều cá nhân không có mối liên hệ rõ ràng rồi chuyển tiếp sang các tài khoản khác.
- Luân chuyển tiền qua nhiều tài khoản trong thời gian ngắn, không phù hợp với nhu cầu giao dịch thông thường.
- Nhận tiền có dấu hiệu liên quan đến lừa đảo, đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc các hoạt động trái pháp luật.
- Thực hiện giao dịch với tần suất, giá trị hoặc cách thức bất thường so với lịch sử sử dụng tài khoản.
- Nhận tiền theo yêu cầu của người khác nhưng không nắm được mục đích và nguồn gốc khoản tiền.
Trong những trường hợp này, việc tài khoản mang tên ai có ý nghĩa quan trọng. Người đứng tên có thể phải cung cấp thông tin về thời điểm mở tài khoản, thiết bị đăng nhập, người sử dụng thực tế và lý do phát sinh từng khoản tiền.
Cho thuê, cho mượn tài khoản là hành vi bị cấm
Theo nội dung được Công an tỉnh Vĩnh Long khuyến cáo, Nghị định 52/2024/NĐ-CP nghiêm cấm nhiều hành vi liên quan đến tài khoản và thẻ ngân hàng. Danh sách này bao gồm mua, bán, thuê, cho thuê, mượn hoặc cho mượn tài khoản thanh toán; mua bán thông tin tài khoản; mở hộ, mua bán hoặc cho thuê thẻ ngân hàng.
Như vậy, việc giao tài khoản cho người khác sử dụng không trở nên hợp pháp chỉ vì hai bên có thỏa thuận hoặc người cho thuê không trực tiếp thao tác chuyển tiền. Việc nhận một khoản hoa hồng nhỏ cũng không loại bỏ trách nhiệm liên quan đến tài khoản và thông tin cá nhân đã cung cấp.
Rủi ro càng lớn khi người dùng đưa cho bên khác tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP, SIM điện thoại hoặc quyền truy cập ứng dụng ngân hàng. Khi đó, chủ tài khoản có thể mất khả năng kiểm soát giao dịch, trong khi các dấu vết nhận diện vẫn gắn với mình.
Mức phạt có thể cao hơn rất nhiều lần tiền công
Từ ngày 9/2/2026, Nghị định 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực và quy định mức xử phạt đối với hành vi mua bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán hoặc mua bán thông tin tài khoản thanh toán.
| Phạm vi vi phạm | Mức phạt đối với cá nhân |
|---|---|
| Từ 1 đến dưới 10 tài khoản | 100-150 triệu đồng |
| Từ 10 tài khoản trở lên | 150-200 triệu đồng |
Các mức trên áp dụng trong trường hợp hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều này cho thấy khoản tiền vài trăm nghìn đồng hoặc vài triệu đồng mà người dùng nhận được từ việc cho thuê tài khoản có thể thấp hơn rất nhiều so với khoản phạt phải đối mặt.
Trong thực tế, người tham gia những lời mời gọi kiểu mở tài khoản nhận hoa hồng đôi khi không biết tài khoản sẽ được sử dụng vào việc gì. Tuy nhiên, việc không biết hoặc cho rằng mình chỉ làm theo hướng dẫn không đồng nghĩa với việc mọi trách nhiệm đều được loại bỏ. Cơ quan chức năng sẽ xem xét vai trò, mức độ nhận thức và hành vi cụ thể của từng người.
Tài khoản có thể bị lợi dụng như thế nào?
Sau khi được chuyển giao, tài khoản ngân hàng có thể trở thành mắt xích trong nhiều hoạt động phạm pháp. Các đối tượng thường cần nhiều tài khoản khác nhau để nhận tiền, chia nhỏ dòng tiền hoặc chuyển qua nhiều lớp nhằm gây khó khăn cho quá trình truy vết.
Một tài khoản được thuê có thể bị dùng để nhận tiền từ nạn nhân của một vụ lừa đảo, phục vụ đánh bạc trực tuyến, rửa tiền hoặc thực hiện những giao dịch bất hợp pháp khác. Khi vụ việc bị phát hiện, thông tin của chủ tài khoản là một trong những dữ liệu đầu tiên được kiểm tra.
Ngoài số tài khoản, quá trình xác minh có thể đối chiếu nhiều thông tin đã dùng khi đăng ký và xác thực, chẳng hạn như căn cước công dân, số điện thoại, email, dữ liệu khuôn mặt, ví điện tử hoặc tài khoản thanh toán quốc tế. Việc cung cấp thông tin để mở, kích hoạt hay xác minh tài khoản hộ người khác vì thế cũng tiềm ẩn rủi ro.
Nếu một cá nhân biết rõ mục đích vi phạm pháp luật nhưng vẫn cung cấp thông tin, đứng tên đăng ký, kích hoạt, xác minh hoặc bàn giao tài khoản cho người khác, tùy tính chất và mức độ, người này có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Những lời mời cần đặc biệt cảnh giác
Các đề nghị trên mạng xã hội thường được thiết kế để tạo cảm giác đơn giản và ít rủi ro. Người dùng có thể bắt gặp những nội dung như mở tài khoản để nhận hoa hồng, cho thuê tài khoản nhận tiền, bán tài khoản ngân hàng giá cao hoặc làm việc tại nhà mà không cần thực hiện nhiệm vụ cụ thể.
Điểm chung của các lời mời này là hứa hẹn thu nhập nhanh, yêu cầu người tham gia cung cấp giấy tờ tùy thân hoặc đề nghị đăng nhập trên thiết bị của người khác. Một số trường hợp còn yêu cầu giao SIM, mã OTP hoặc quay video xác thực khuôn mặt.
Người dùng nên coi đây là dấu hiệu cảnh báo, đặc biệt khi bên mời không giải thích rõ công việc, không có hợp đồng minh bạch hoặc yêu cầu sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền cho người không quen biết. Không nên vì khoản tiền trước mắt mà trao quyền kiểm soát tài khoản và dữ liệu định danh cho người khác.
Cần làm gì khi nhận tiền không rõ nguồn gốc?
Nếu phát hiện một khoản tiền bất thường, người dùng không nên vội rút tiền, chuyển tiếp hoặc làm theo yêu cầu của người lạ. Việc tự ý chuyển tiền sang một tài khoản khác có thể khiến dòng tiền tiếp tục bị luân chuyển và làm quá trình xác minh phức tạp hơn.
- Kiểm tra nội dung giao dịch, thời điểm nhận tiền và thông tin người chuyển trong ứng dụng ngân hàng.
- Chụp lại hoặc lưu giữ thông báo giao dịch, tin nhắn, số điện thoại và nội dung trao đổi liên quan.
- Liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức để thông báo và xin hướng dẫn xử lý.
- Trình báo cơ quan công an nếu nghi ngờ tài khoản bị lợi dụng hoặc khoản tiền liên quan đến lừa đảo.
- Đổi mật khẩu, kiểm tra thiết bị đăng nhập và khóa các quyền truy cập đáng ngờ nếu tài khoản có dấu hiệu bị người khác kiểm soát.
Người dùng cũng không nên cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã PIN, SIM hoặc thông tin đăng nhập cho bất kỳ ai. Nhân viên ngân hàng không yêu cầu khách hàng đọc mã OTP hay mật khẩu qua điện thoại để nhận tiền hoặc xử lý một lời mời làm thêm.
Chủ động bảo vệ tài khoản cá nhân
Tài khoản ngân hàng cần được sử dụng đúng mục đích và chỉ nên do chính chủ kiểm soát. Khi có nhu cầu nhận tiền từ người khác, người dùng nên xác minh danh tính, lý do chuyển tiền và lưu lại chứng từ đối với các giao dịch có giá trị lớn.
Quan trọng hơn, không nên mở tài khoản theo yêu cầu của người lạ để đổi lấy tiền công, cũng không cho mượn tài khoản dù người đề nghị là bạn bè hoặc người quen nếu không hiểu rõ mục đích sử dụng. Một giao dịch tưởng như đơn giản có thể kéo theo yêu cầu giải trình, khoản phạt lớn hoặc những hệ quả pháp lý khó lường.
Đừng đánh đổi quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng và thông tin cá nhân để nhận một khoản tiền nhỏ. Khi phát hiện giao dịch bất thường, hãy liên hệ ngay với ngân hàng và cơ quan công an thay vì tự xử lý theo hướng dẫn trên mạng.
Dự thảo mới: Trẻ dưới 13 tuổi có thể bị khóa tương tác trên mạng xã hội
VNeID: Khi nào được tra cứu lý lịch tư pháp miễn phí?
YouTube tiếp cận 93% người dùng Internet Việt Nam mỗi ngày
OCB giảm phí giao dịch nước ngoài cho thẻ Mastercard World 2in1
iPhone 18 Pro Max gặp lỗi app ngân hàng: Cách xử lý
Lenovo IdeaPad Slim Gen 11: Laptop AI cho học tập và công việc
Công an khuyến cáo kiểm tra phạt nguội trên VNeTraffic
