Dũng Virgo
Thị trường máy tính cá nhân đang chịu tác động rõ rệt từ cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Nhu cầu đối với DRAM, bộ nhớ tốc độ cao và SSD tăng mạnh khiến chi phí linh kiện leo thang, kéo theo nguy cơ giá laptop, desktop và nhiều thiết bị điện tử khác tiếp tục tăng.
Trong bối cảnh một số nhà sản xuất bộ nhớ cảnh báo tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài đến năm 2030 hoặc lâu hơn, CEO kiêm Chủ tịch Acer Jason Chen đưa ra nhận định thận trọng nhưng lạc quan hơn. Ông cho rằng giá PC có thể bắt đầu hạ nhiệt từ nửa cuối năm 2027, thay vì duy trì ở mức cao trong nhiều năm.
Acer không tin khủng hoảng bộ nhớ kéo dài đến năm 2030
Trao đổi với DigiTimes, Jason Chen nhận định những dự báo về tình trạng thiếu bộ nhớ kéo dài nhiều năm có thể đang quá bi quan. Theo ông, không thể mặc nhiên cho rằng thị trường sẽ thiếu hụt nghiêm trọng cho đến năm 2030, bởi năng lực sản xuất đang được mở rộng và cán cân cung cầu có thể thay đổi nhanh hơn dự kiến.
“Không thể nào tình trạng thiếu hụt kéo dài đến năm 2030”, lãnh đạo Acer nhận định.
Quan điểm này trái ngược với cảnh báo từ một số doanh nghiệp lớn trong ngành. Micron từng cho rằng tình trạng thiếu bộ nhớ có thể tiếp diễn sau năm 2027. CEO SK Hynix Kwak Noh-Jung dự báo mức thiếu hụt có thể đạt đỉnh vào năm 2027, nhưng nguồn cung vẫn căng thẳng đến năm 2030. Trong khi đó, Chủ tịch Adata Chen Li-bai thậm chí cho rằng giá bộ nhớ có thể duy trì ở mức cao trong khoảng một thập kỷ.
Sự khác biệt giữa các dự báo cho thấy thị trường vẫn có nhiều biến số. Nhu cầu dành cho máy chủ AI, tiến độ xây dựng nhà máy mới, tốc độ triển khai trung tâm dữ liệu và chiến lược phân bổ sản phẩm của các nhà sản xuất đều có thể làm thay đổi giá RAM, SSD trong thời gian ngắn.
AI đang hút nguồn cung RAM và SSD cho máy tính cá nhân
Làn sóng đầu tư vào AI tạo sinh đang thúc đẩy nhu cầu đối với nhiều loại bộ nhớ, đặc biệt là DRAM hiệu năng cao và các giải pháp bộ nhớ dành cho hệ thống máy chủ. Các nhà sản xuất có xu hướng ưu tiên dây chuyền cho những sản phẩm đem lại biên lợi nhuận lớn, khiến nguồn cung phục vụ máy tính tiêu dùng bị thu hẹp.
Ảnh hưởng của tình trạng này không chỉ dừng ở RAM. Khi chi phí bộ nhớ tăng, giá SSD cũng chịu áp lực do các nhà sản xuất điều chỉnh danh mục sản phẩm và năng lực cung ứng. Máy tính cá nhân, card đồ họa, smartphone và máy chơi game đều có thể bị tác động, dù mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào cấu hình và thời điểm doanh nghiệp chốt linh kiện.
Với người mua phổ thông, tác động dễ nhận thấy nhất là các mẫu laptop có dung lượng RAM lớn hoặc SSD dung lượng cao có thể tăng giá nhanh hơn phiên bản cơ bản. Người dùng cần mua máy trong giai đoạn này có thể phải cân nhắc giữa việc chọn cấu hình vừa đủ và trả thêm chi phí cho khả năng nâng cấp về sau.
Ở phân khúc laptop cao cấp, tác động còn phức tạp hơn. Những máy sử dụng bộ nhớ tốc độ cao, dung lượng lớn hoặc thiết kế không cho phép nâng cấp thường dễ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá linh kiện. Người mua nên kiểm tra kỹ khả năng thay thế RAM, số khe SSD và chính sách bảo hành trước khi quyết định.
Giá PC có thể còn tăng trước khi đảo chiều
Dù tin rằng giá máy tính sẽ giảm từ nửa cuối năm 2027, Jason Chen không cho rằng người dùng sẽ sớm được hưởng mức giá thấp hơn. Theo dự báo của ông, chi phí linh kiện có thể khiến giá PC tăng khoảng 5% đến 20% trong những tháng cuối năm 2026.
Giá bán được cho là có khả năng đạt đỉnh trong nửa đầu năm 2027. Sau thời điểm này, khi nguồn cung dần cải thiện và áp lực cạnh tranh quay trở lại, giá máy tính có thể giảm theo từng giai đoạn thay vì lao dốc ngay lập tức.
| Giai đoạn | Diễn biến được Acer dự báo |
|---|---|
| Cuối năm 2026 | Chi phí linh kiện có thể đẩy giá PC tăng khoảng 5-20% |
| Nửa đầu năm 2027 | Giá máy tính có khả năng đạt đỉnh |
| Nửa cuối năm 2027 | Giá PC bắt đầu hạ nhiệt khi nguồn cung cải thiện |
Điều đó có nghĩa người dùng đang cần máy mới không nên mặc định rằng chờ thêm vài tháng chắc chắn sẽ mua được giá rẻ hơn. Nếu phải mua trong năm 2026, việc theo dõi chương trình khuyến mãi, chọn cấu hình cân bằng và so sánh giá giữa nhiều đại lý có thể giúp hạn chế tác động từ chi phí bộ nhớ.
Ngược lại, những người không gấp có thể cân nhắc chờ đến sau giai đoạn được dự báo là đỉnh giá. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là một kịch bản thị trường, không phải cam kết rằng mọi mẫu máy đều giảm cùng thời điểm hoặc cùng tỷ lệ.
CXMT có thể tạo thêm áp lực cạnh tranh
Một trong những cơ sở để Acer đưa ra dự báo lạc quan là sự mở rộng năng lực sản xuất DRAM của CXMT, nhà sản xuất bộ nhớ đến từ Trung Quốc. Nếu nguồn cung mới tăng đủ nhanh, CXMT có thể tạo thêm sức ép lên Samsung, SK Hynix và Micron, qua đó làm suy yếu khả năng duy trì mặt bằng giá cao.
Cạnh tranh từ nguồn cung mới thường không tác động ngay lập tức đến giá bán lẻ. Các nhà sản xuất cần thời gian để đưa dây chuyền vào hoạt động, nâng sản lượng đạt chuẩn và xây dựng mạng lưới phân phối. Dù vậy, chỉ riêng khả năng xuất hiện thêm nguồn cung cũng có thể ảnh hưởng đến chiến lược tồn kho, hợp đồng linh kiện và kế hoạch định giá của các hãng PC.
Apple được cho là đang cân nhắc mua bộ nhớ từ CXMT cho một số thiết bị bán tại Trung Quốc nhằm giảm áp lực chi phí. Tuy nhiên, lựa chọn này có thể gặp trở ngại do CXMT nằm trong danh sách hạn chế của Mỹ. Những yếu tố chính trị và thương mại như vậy khiến tốc độ mở rộng ảnh hưởng của CXMT trên thị trường quốc tế vẫn khó dự đoán.
Những yếu tố có thể làm thay đổi dự báo
Dự báo giá PC giảm từ năm 2027 phụ thuộc vào việc nguồn cung tăng nhanh hơn nhu cầu. Nếu các trung tâm dữ liệu tiếp tục mở rộng với tốc độ cao, lượng bộ nhớ dành cho hệ thống AI có thể vẫn chiếm phần lớn công suất. Khi đó, người dùng máy tính cá nhân chưa chắc được hưởng lợi ngay cả khi tổng sản lượng bộ nhớ toàn cầu tăng.
Tiến độ xây dựng nhà máy cũng là biến số quan trọng. Một nhà máy mới cần nhiều thời gian để hoàn thiện, thử nghiệm thiết bị và đạt sản lượng ổn định. Nếu dự án chậm tiến độ, nguồn cung bổ sung có thể xuất hiện muộn hơn dự kiến. Ngược lại, nếu các dây chuyền mới hoạt động sớm, thị trường có thể chuyển từ thiếu hụt sang cạnh tranh nhanh hơn.
Chiến lược của các nhà sản xuất bộ nhớ cũng cần được theo dõi. Jason Chen cho rằng một số công ty có động lực duy trì tâm lý khan hiếm vì giá cao giúp cải thiện biên lợi nhuận. Theo góc nhìn này, các dự báo kéo dài đến năm 2030 có thể khiến khách hàng chấp nhận mức giá hiện tại lâu hơn.
Tuy nhiên, nhận định trên mới là quan điểm của lãnh đạo Acer. Những doanh nghiệp sản xuất bộ nhớ lại có dữ liệu trực tiếp về đơn hàng, công suất và kế hoạch mở rộng nhà máy. Vì vậy, người tiêu dùng nên xem cả hai chiều thông tin thay vì chỉ dựa vào một dự báo để quyết định thời điểm mua máy.
Người dùng nên chuẩn bị thế nào?
Nếu cần mua PC trong thời gian tới, người dùng nên ưu tiên nhu cầu thực tế thay vì chạy theo cấu hình quá cao. Với công việc văn phòng, học tập và giải trí cơ bản, một mẫu máy có RAM vừa đủ cùng SSD dung lượng hợp lý thường hiệu quả hơn việc trả thêm nhiều tiền cho các linh kiện cao cấp chưa cần thiết.
- Kiểm tra giá máy ở nhiều thời điểm để nhận biết mức tăng bất thường.
- Ưu tiên thiết bị có khả năng nâng cấp RAM hoặc SSD nếu thiết kế cho phép.
- So sánh tổng chi phí, gồm giá máy, bảo hành và chi phí nâng cấp về sau.
- Không nên mua cấu hình cao hơn nhu cầu chỉ vì lo ngại giá sẽ tăng vô thời hạn.
- Nếu chưa cần gấp, có thể theo dõi thị trường đến sau giai đoạn dự kiến đạt đỉnh vào đầu năm 2027.
Người đang tìm laptop dùng chip Snapdragon cũng có thể tham khảo những mẫu máy hướng đến hiệu suất và thời lượng pin như Dell XPS Googlebook, nhưng vẫn cần kiểm tra kỹ dung lượng RAM, khả năng nâng cấp và giá bán thực tế tại thời điểm mua.
Giá PC sẽ giảm, nhưng chưa chắc giảm đồng loạt
Dự báo của Acer mở ra khả năng thị trường máy tính sẽ bớt căng thẳng từ nửa cuối năm 2027. Nếu nguồn cung DRAM mới, sự cạnh tranh của CXMT và công suất từ các nhà máy đang xây dựng cùng phát huy tác dụng, giá RAM, SSD và PC có thể dần trở về trạng thái dễ chịu hơn.
Dù vậy, người mua vẫn phải chuẩn bị cho một giai đoạn giá cao kéo dài ít nhất đến đầu năm 2027. Giá bán từng mẫu máy còn phụ thuộc vào thương hiệu, cấu hình, tỷ giá, chi phí vận chuyển và chính sách tồn kho của nhà bán lẻ. Vì thế, kịch bản hợp lý nhất hiện nay là giá PC có thể còn tăng trước khi giảm, nhưng thời điểm và mức giảm sẽ không giống nhau ở mọi phân khúc.
Cảnh báo lừa đảo giả danh nhà mạng để “chuẩn hóa” thuê bao
MoMo xây niềm tin số từ những giao dịch rất đời thường
Bẫy QR trong bưu phẩm tri ân: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý
Luci muốn biến AI thành trợ lý biết nhớ cuộc sống
VNPT và Qualcomm mở rộng hợp tác phát triển AI biên
Amazon Kuiper được cấp phép thử nghiệm mạng vệ tinh tại Việt Nam
MoMo xây dựng niềm tin từ những giao dịch số thường ngày
