Dũng Virgo
Việc số hóa thông tin lý lịch tư pháp trên ứng dụng VNeID đang giúp người dân giảm bớt giấy tờ khi thực hiện thủ tục hành chính. Tuy nhiên, không phải mọi yêu cầu liên quan đến lý lịch tư pháp đều được miễn phí. Tra cứu thông tin đã hiển thị trên tài khoản định danh điện tử và đề nghị cấp một Phiếu lý lịch tư pháp mới là hai thủ tục khác nhau.
Công an tỉnh Đắk Lắk vừa đưa ra khuyến cáo để người dân tránh nhầm lẫn, phát sinh chi phí không cần thiết hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm cho những bên không có căn cứ pháp lý. Những thay đổi này được đặt trong bối cảnh Luật số 107/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Tra cứu trên VNeID không đồng nghĩa với xin cấp Phiếu
Điểm cần nhớ đầu tiên là thông tin lý lịch tư pháp được tích hợp và hiển thị trên VNeID có thể được cá nhân tra cứu, sử dụng mà không phải nộp phí. Đây là hình thức khai thác dữ liệu điện tử đã có trên tài khoản định danh của người dùng.
Trong khi đó, nếu một cá nhân đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp mới, dù là bản giấy hay bản điện tử, người đó vẫn phải thực hiện thủ tục và nộp lệ phí theo quy định. Việc hồ sơ được nộp trực tuyến không làm cho dịch vụ cấp Phiếu đương nhiên trở thành dịch vụ miễn phí.
| Nhu cầu | Cách thực hiện | Chi phí |
|---|---|---|
| Xem và sử dụng thông tin đã tích hợp | Tra cứu trên tài khoản VNeID | Không phải nộp phí |
| Đề nghị cấp Phiếu lý lịch tư pháp mới | Nộp hồ sơ theo hình thức phù hợp | Mức tiêu chuẩn 200.000 đồng/lần/người |
| Trường hợp thuộc diện ưu tiên | Thực hiện theo quy định áp dụng cho từng nhóm | Có thể là 100.000 đồng/lần/người hoặc được miễn |
Mức thu tiêu chuẩn hiện được nêu là 200.000 đồng cho mỗi lần cấp đối với một người. Một số trường hợp ưu tiên có thể áp dụng mức 100.000 đồng hoặc được miễn theo chính sách. Vì vậy, trước khi bắt đầu hồ sơ, người dân nên xác định rõ bên tiếp nhận cần thông tin điện tử đã hiển thị hay bắt buộc phải có Phiếu được cấp mới.
Khi nào tổ chức được yêu cầu Phiếu lý lịch tư pháp?
Luật sửa đổi hướng tới việc hạn chế tình trạng yêu cầu người dân nộp Phiếu lý lịch tư pháp một cách đại trà trong tuyển dụng, thi tuyển hoặc các giao dịch dân sự. Tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân không thể tùy tiện đưa loại giấy tờ này vào hồ sơ nếu không có cơ sở pháp luật cụ thể.
Đáng chú ý, việc yêu cầu người dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 bị nghiêm cấm. Loại Phiếu này phục vụ hoạt động tố tụng hình sự của các cơ quan có thẩm quyền, không phải giấy tờ để doanh nghiệp hoặc cá nhân sử dụng trong quy trình tuyển dụng thông thường.
Đối với Phiếu số 1 hoặc thông tin lý lịch tư pháp thông thường, việc yêu cầu cũng chỉ được đặt ra trong những trường hợp pháp luật quy định. Một số mục đích đặc thù có thể liên quan đến cấp chứng chỉ hành nghề, tuyển dụng vị trí trực tiếp gắn với quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc sức khỏe cộng đồng.
Nếu được yêu cầu bổ sung giấy tờ, người dân nên hỏi rõ ba nội dung:
- Đơn vị nào yêu cầu và người tiếp nhận hồ sơ có thẩm quyền hay không.
- Căn cứ pháp lý cụ thể của yêu cầu này là gì.
- Thông tin sẽ được sử dụng cho mục đích nào và lưu trữ trong bao lâu.
Việc hỏi lại không chỉ giúp tránh một khoản phí không cần thiết mà còn hạn chế nguy cơ dữ liệu cá nhân bị thu thập vượt quá mục đích ban đầu.
Cơ quan nhà nước phải chủ động khai thác dữ liệu
Với cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, khi cần thông tin để phục vụ công tác quản lý, việc xác minh được thực hiện thông qua cơ chế kết nối, chia sẻ giữa Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Điều đó có nghĩa là trong các trường hợp thuộc phạm vi này, cơ quan có nhu cầu không được yêu cầu công dân tự đi xin Phiếu rồi nộp lại chỉ để phục vụ việc xác minh. Đây là một trong những thay đổi nhằm giảm việc đi lại và chuyển trách nhiệm khai thác dữ liệu sang đúng cơ quan có thẩm quyền.
Người dân có thể chủ động đề nghị đơn vị tiếp nhận kiểm tra lại quy trình nếu vẫn bị yêu cầu nộp giấy tờ mà pháp luật không bắt buộc. Tuy nhiên, với các thủ tục đặc thù thật sự cần Phiếu riêng, người dân vẫn phải hoàn thiện hồ sơ theo hướng dẫn.
Quy trình nên làm khi cần chứng minh lý lịch tư pháp
Bước 1: Kiểm tra thông tin trên VNeID
Trước tiên, hãy mở VNeID và kiểm tra phần thông tin lý lịch tư pháp đã được tích hợp trên tài khoản. Người dùng nên bảo đảm đang sử dụng tài khoản của chính mình, kiểm tra nội dung hiển thị và xác định đơn vị tiếp nhận có chấp thuận bản điện tử hay không.
Nếu thông tin trên ứng dụng đáp ứng yêu cầu, người dân có thể sử dụng trực tiếp thay vì nộp đơn xin cấp thêm Phiếu. Theo khuyến cáo, Phiếu điện tử và bản giấy có giá trị pháp lý tương đương trong trường hợp thủ tục yêu cầu Phiếu hợp lệ.
Bước 2: Chỉ nộp hồ sơ cấp Phiếu khi bắt buộc
Nếu bên tiếp nhận có căn cứ pháp lý rõ ràng và yêu cầu một Phiếu được cấp mới, công dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có thể nộp hồ sơ trực tuyến trên VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Người nước ngoài hoặc người chưa kích hoạt định danh điện tử vẫn có thể nộp hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện theo quy trình được hướng dẫn. Việc chọn hình thức trực tuyến có thể giúp giảm số lần đi lại, nhưng không làm thay đổi nghĩa vụ nộp phí nếu hồ sơ thuộc diện phải thu.
Bước 3: Theo dõi thời gian xử lý
Thời hạn giải quyết thông thường là 05 ngày làm việc. Nếu hồ sơ có tình tiết phức tạp và cần xác minh thêm, thời gian xử lý có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày.
Trong quá trình nộp hồ sơ, người dân nên lưu lại mã hồ sơ, thông báo tiếp nhận và các giấy tờ đã gửi. Đây là cơ sở để kiểm tra tình trạng xử lý hoặc trao đổi với cơ quan tiếp nhận khi cần.
Cẩn trọng khi chia sẻ dữ liệu lý lịch tư pháp
Lý lịch tư pháp là dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Người dùng không nên chụp màn hình thông tin, tải Phiếu lên các hội nhóm hoặc gửi cho người lạ qua mạng xã hội chỉ vì được yêu cầu thiếu căn cứ.
Một bản chụp có thể chứa nhiều thông tin đủ để kẻ xấu giả mạo hồ sơ, dựng kịch bản lừa đảo hoặc khai thác cho những mục đích ngoài dự kiến. Khi phải cung cấp dữ liệu, hãy ưu tiên kênh chính thức, kiểm tra đúng tên đơn vị tiếp nhận và chỉ chia sẻ phần thông tin cần thiết.
Nguyên tắc an toàn là kiểm tra trước trên VNeID, xác định đúng nhu cầu, hỏi căn cứ pháp lý và chỉ xin cấp Phiếu mới khi thủ tục thực sự bắt buộc.
Khuyến cáo này cũng phù hợp với xu hướng dùng ứng dụng số của cơ quan công an trong các thủ tục hành chính. Người dân có thể xem thêm thông tin về cách kiểm tra thông tin trên VNeTraffic để hình dung rõ hơn về nguyên tắc sử dụng đúng ứng dụng chính thức, thay vì truy cập các đường link hoặc dịch vụ không xác định.
Ba điều cần ghi nhớ
- Tra cứu miễn phí trên VNeID chỉ áp dụng với thông tin đã được tích hợp và hiển thị trên tài khoản.
- Xin cấp Phiếu mới vẫn có thể mất phí, với mức tiêu chuẩn 200.000 đồng/lần/người; một số trường hợp được giảm hoặc miễn theo quy định.
- Không cung cấp tùy tiện Phiếu số 2 và cần hỏi rõ căn cứ pháp lý nếu doanh nghiệp, tổ chức yêu cầu Phiếu lý lịch tư pháp.
Chủ động sử dụng dữ liệu số đúng cách sẽ giúp người dân tiết kiệm thời gian, giảm giấy tờ và tránh các khoản chi không cần thiết. Quan trọng hơn, việc kiểm soát nơi tiếp nhận và cách chia sẻ thông tin sẽ góp phần bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quá trình thực hiện thủ tục trực tuyến.
Dự thảo mới: Trẻ dưới 13 tuổi có thể bị khóa tương tác trên mạng xã hội
YouTube tiếp cận 93% người dùng Internet Việt Nam mỗi ngày
OCB giảm phí giao dịch nước ngoài cho thẻ Mastercard World 2in1
Cho thuê tài khoản ngân hàng: Vì sao có thể bị phạt nặng?
iPhone 18 Pro Max gặp lỗi app ngân hàng: Cách xử lý
Lenovo IdeaPad Slim Gen 11: Laptop AI cho học tập và công việc
Công an khuyến cáo kiểm tra phạt nguội trên VNeTraffic
