Dũng Virgo
Thái Lan thường được xem là thị trường đi trước Việt Nam vài năm trong quá trình phổ cập xe điện Trung Quốc. Vì vậy, những gì đang diễn ra tại đây có thể là lời cảnh báo sớm cho người mua xe ở các thị trường Đông Nam Á khác.
Trong năm 2026, một bộ phận chủ xe điện Trung Quốc tại Thái Lan phải đối mặt với hai rủi ro cùng lúc: xe nằm xưởng lâu vì thiếu phụ tùng và giá trị bán lại giảm mạnh. Đây không chỉ là câu chuyện về một mẫu xe gặp lỗi, mà còn liên quan đến khả năng duy trì đại lý, kho linh kiện và dịch vụ hậu mãi của cả thương hiệu.
Xe có thể chạy được nhưng vẫn phải nằm xưởng hàng tháng
Theo các phản ánh được chuyên trang ô tô CarOnline tổng hợp, thời gian chờ phụ tùng của một số mẫu xe điện Trung Quốc tại Thái Lan kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Nguyên nhân chủ yếu là linh kiện cần thay không có sẵn trong nước, phải đặt về theo lô thay vì lấy ngay từ kho địa phương.
Với ô tô động cơ đốt trong, việc thiếu một chi tiết có thể đã gây bất tiện. Với xe điện, tình huống này đôi khi nghiêm trọng hơn vì nhiều bộ phận liên quan đến hệ thống điều khiển, điện công suất hoặc thân vỏ có cấu trúc riêng theo từng mẫu xe. Một chiếc xe vẫn còn khả năng vận hành nhưng không thể sử dụng bình thường chỉ vì thiếu một linh kiện thay thế.
Số liệu từ Hội đồng Người tiêu dùng Thái Lan cho thấy hậu mãi là nhóm khiếu nại lớn nhất trong tổng số 792 vụ liên quan đến xe điện. Có tới 451 vụ, tương đương 56%, thuộc nhóm vấn đề sau bán hàng. Trong đó, 94 vụ liên quan trực tiếp đến việc chờ phụ tùng, còn 329 vụ phản ánh trung tâm dịch vụ đóng cửa hoặc cung cấp dịch vụ không đúng như quảng cáo.
Trường hợp NETA cho thấy rủi ro không chỉ nằm ở linh kiện
NETA là một trong những thương hiệu được nhắc đến nhiều nhất trong các phản ánh tại Thái Lan. Hội đồng Người tiêu dùng cho biết năm 2024 chỉ ghi nhận 2 người khiếu nại thương hiệu này. Đến cuối tháng 6/2025, số người khiếu nại đã vượt 220.
Các vấn đề được đề cập khá đa dạng, từ chậm cấp giấy đăng ký, lỗi bộ xử lý trung tâm cho tới việc nhiều trung tâm dịch vụ tại các tỉnh ngừng hoạt động. Có trường hợp xe phải nằm xưởng hơn 60 ngày vì chưa có phụ tùng thay thế. Tổng số khách hàng được cho là chịu ảnh hưởng vào khoảng 25.000 người.
Điểm đáng chú ý là rủi ro không chỉ phát sinh sau một vụ va chạm hoặc hỏng hóc. Khi mạng lưới dịch vụ bị thu hẹp, việc bảo dưỡng định kỳ, xử lý lỗi phần mềm hay tìm nơi kiểm tra xe cũng trở nên khó khăn hơn. Người dùng có thể phải di chuyển xa hơn, chờ lâu hơn và phụ thuộc nhiều hơn vào một số ít cơ sở còn hoạt động.
Mạng lưới đại lý biến động làm tăng lo ngại
Năm 2026, những dấu hiệu bất ổn tiếp tục xuất hiện ở nhiều thương hiệu. Ngày 5/5/2026, một đại lý Deepal tại khu Min Buri, Bangkok, thông báo chấm dứt tư cách đại lý và các hoạt động liên quan đến thương hiệu này với Changan Thái Lan. Việc chấm dứt hợp tác có hiệu lực từ ngày 30/4/2026, với lý do hai bên không thống nhất về hướng vận hành.
Đối với người mua xe, việc một đại lý đóng cửa không đồng nghĩa chiếc xe lập tức mất giá trị. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cần được theo dõi vì đại lý thường là nơi tiếp nhận bảo hành, xử lý lỗi và đặt phụ tùng. Nếu không có kế hoạch chuyển giao rõ ràng, khách hàng cũ có thể gặp khó khăn khi tìm địa điểm hỗ trợ phù hợp.
Đầu năm 2026, người dùng tại Bangkok cũng nhận thấy nhiều biển quảng cáo lớn của GAC AION biến mất khỏi các vị trí quen thuộc. Một số trung tâm dịch vụ được cho là đã đóng cửa hoặc chuyển sang kinh doanh thương hiệu khác. Tin đồn hãng rút khỏi Thái Lan sau đó bị bác bỏ, và các chuyên trang ô tô mô tả tình hình là quá trình sắp xếp lại mạng lưới phân phối.
Dù nguyên nhân là rút lui hoàn toàn hay tái cấu trúc, tác động trước mắt lên người dùng vẫn tương tự: khó xác định nơi bảo hành, thời gian cung ứng linh kiện và trách nhiệm xử lý xe đã bán. Khi hãng mẹ hoặc đại lý không còn duy trì hoạt động như trước, kho phụ tùng cũng có nguy cơ bị thu hẹp.
Giá xe điện Trung Quốc đã qua sử dụng chỉ còn 47%
Áp lực thứ hai xuất hiện khi chủ xe muốn bán lại. Theo số liệu CarOnline dẫn từ chuyên trang evcarsthailand, giá trị còn lại bình quân của xe điện và xe lai sạc điện thương hiệu Trung Quốc tại Thái Lan chỉ còn khoảng 47% giá xe mới vào tháng 4/2026. Con số này giảm đáng kể so với mức khoảng 61% hồi đầu năm 2024.
Đây là dữ liệu từ nguồn thứ cấp, nên nên được xem như một chỉ báo về xu hướng thay vì kết luận áp dụng cho mọi mẫu xe. Dù vậy, khoảng cách với xe sử dụng động cơ đốt trong vẫn rất đáng chú ý. Xe động cơ đốt trong thông thường tại Thái Lan được cho là mất khoảng 10-15% giá trị mỗi năm, trong khi nhiều mẫu xe điện Trung Quốc mất 20-30% mỗi năm. Một số trường hợp cá biệt có thể giảm tới 40%.
Một phân tích khác được Autodeft công bố giữa năm 2026 cũng cho rằng tốc độ mất giá của xe điện Trung Quốc cao khoảng gấp đôi mức trung bình. Điều này khiến bài toán sở hữu xe thay đổi đáng kể: khoản chi phí thực tế không chỉ là giá mua ban đầu, mà còn bao gồm phần giá trị bị mất khi bán lại.
Vì sao xe điện mất giá nhanh?
Một nguyên nhân quan trọng là tốc độ ra mắt sản phẩm và nâng cấp công nghệ. Các hãng liên tục giới thiệu phiên bản mới, điều chỉnh thiết kế, tăng tính năng hoặc thay đổi hệ thống pin. Một chiếc xe vẫn còn mới với chủ nhân có thể nhanh chóng bị xem là đời cũ trên thị trường xe đã qua sử dụng.
Giá xe mới cũng tác động trực tiếp đến xe cũ. Khi hãng giảm giá xe mới, tung chương trình khuyến mại hoặc giới thiệu phiên bản có trang bị tốt hơn với mức giá tương đương, người mua xe cũ sẽ có thêm lý do để ép giá. Chủ xe đời trước vì thế khó giữ được giá trị ban đầu.
Rủi ro hậu mãi càng làm tình hình xấu hơn. Người mua xe cũ không chỉ quan tâm đến quãng đường đã đi mà còn muốn biết phụ tùng có dễ tìm không, trung tâm dịch vụ còn hoạt động không và pin được bảo hành như thế nào. Nếu câu trả lời thiếu chắc chắn, mức giá họ sẵn sàng trả sẽ thấp hơn.
Giá bán lại không chỉ phản ánh chất lượng chiếc xe. Nó còn phản ánh niềm tin của thị trường vào khả năng tồn tại lâu dài của thương hiệu và mạng lưới dịch vụ.
Thái Lan bắt đầu siết yêu cầu với xe điện
Tổng hợp số liệu từ hai cơ quan tại Thái Lan cho thấy giai đoạn 2024-2026 có 1.348 vụ khiếu nại liên quan đến xe điện, với tổng giá trị yêu cầu bồi thường hơn 103 triệu baht, tương đương khoảng 80 tỷ đồng theo tỷ giá được nêu trong báo cáo. Các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng cho biết đã hòa giải xong 402 vụ.
Thái Lan đang sử dụng hai hướng quản lý để giảm rủi ro cho người mua. Từ ngày 21/3/2026, xe điện được đưa vào nhóm hàng hóa phải kiểm soát nhãn. Bên bán có trách nhiệm công bố thông tin về nguồn gốc pin, điều kiện bảo hành và khả năng cung ứng phụ tùng trước khi giao dịch.
Bên cạnh đó, Hạ viện Thái Lan đã thông qua về nguyên tắc vào cuối tháng 6/2026 dự luật liên quan đến trách nhiệm với hàng hóa khuyết tật. Theo nội dung được nêu, ô tô có thời hạn suy đoán lỗi là một năm hoặc 10.000 km, đồng thời bên bán phải hoàn tất việc sửa chữa trong vòng 90 ngày.
Những quy định này cho thấy chất lượng sản phẩm chỉ là một phần của cam kết bán xe. Nhà phân phối còn phải chứng minh năng lực duy trì dịch vụ, phụ tùng và trách nhiệm xử lý khi phát sinh lỗi.
Bài học cho người mua xe điện tại Việt Nam
Việt Nam hiện ở giai đoạn mà Thái Lan đã trải qua khoảng ba năm trước, với nhiều mẫu xe điện Trung Quốc nhập khẩu nguyên chiếc và các dự án lắp ráp trong nước mới bắt đầu. Điều đó không có nghĩa thị trường Việt Nam chắc chắn lặp lại toàn bộ vấn đề của Thái Lan, nhưng người mua có thể sử dụng các dấu hiệu này để kiểm tra kỹ hơn trước khi ký hợp đồng.
Đầu tiên, hãy hỏi đại lý về danh sách phụ tùng đang có sẵn trong kho tại Việt Nam. Câu hỏi này nên tập trung vào các bộ phận dễ hư hỏng hoặc thường phải thay sau va chạm, thay vì chỉ hỏi chung chung rằng hãng có phụ tùng hay không.
Thứ hai, cần yêu cầu thời gian cung ứng cụ thể nếu linh kiện phải đặt hàng. Một cam kết bằng văn bản về thời hạn sửa chữa có giá trị hơn lời giới thiệu chung tại showroom. Người mua cũng nên tìm hiểu trung tâm bảo hành gần nơi ở, số lượng cơ sở đang hoạt động và quy trình hỗ trợ khi đại lý đóng cửa.
Thứ ba, nên tính trước giá trị bán lại. Các chương trình giảm giá xe mới, tốc độ ra mắt phiên bản mới và lịch sử hoạt động của thương hiệu đều có thể ảnh hưởng đến khoản lỗ sau vài năm sử dụng. Những ai quan tâm đến thị trường xe điện trong nước cũng có thể theo dõi thêm các mẫu xe nội địa như VinFast Grand Premia để có thêm góc nhìn về sự cạnh tranh giữa các thương hiệu.
Cuối cùng, cần phân biệt giữa giá mua thấp và chi phí sở hữu thấp. Một chiếc xe có giá niêm yết hấp dẫn nhưng phải chờ phụ tùng nhiều tuần, khó tìm nơi sửa chữa hoặc mất giá nhanh vẫn có thể trở thành lựa chọn đắt đỏ về lâu dài.
Không chỉ mua một chiếc xe
Câu chuyện tại Thái Lan cho thấy người dùng thực tế đang mua cả một hệ sinh thái phía sau chiếc xe: nhà phân phối, trung tâm dịch vụ, kho phụ tùng, chính sách bảo hành và khả năng duy trì sản phẩm trong nhiều năm.
Hai khoản thiệt là thời gian nằm xưởng và giá bán lại giảm mạnh có mối liên hệ với nhau. Khi thị trường không tin tưởng vào hậu mãi, người mua xe cũ sẽ thận trọng hơn, từ đó kéo giá xuống. Ngược lại, một thương hiệu có phụ tùng sẵn, mạng lưới dịch vụ ổn định và lộ trình sản phẩm minh bạch sẽ có nhiều cơ hội giữ giá tốt hơn.
Với người mua xe điện, kiểm tra cam kết sau bán hàng trước khi quan tâm đến khuyến mại là bước cần thiết. Đó có thể là yếu tố quyết định chiếc xe trở thành phương tiện thuận tiện trong nhiều năm hay trở thành tài sản khó sửa và khó bán lại.
Trung Quốc triệu hồi 4,3 triệu ô tô điện vì tay nắm cửa
Honda SH Mode 2026: Giá từ 60,79 triệu, thêm nhiều nâng cấp
5 hướng đi nổi bật của xe máy điện Việt Nam
Bốn hãng xe điện Trung Quốc sụp đổ và bài học cho người mua
Vì sao xe Skoda ở Nga 10 năm chưa gỉ, xe Trung Quốc gỉ sớm?
VinFast Grand Premia sắp ra mắt: Bản nâng cấp của Evo?
Honda CBF 150-SF tái xuất: Huyền thoại RR150 có còn sức hút?
