Tại một nhà kho ở Holbrook, bang New South Wales, Australia, 7 thi thể đang được lưu giữ trong các bình thép chứa nitơ lỏng. Những người này đã chi khoản tiền rất lớn trước khi qua đời với hy vọng một ngày nào đó, công nghệ đủ tiến bộ sẽ giúp họ trở lại cuộc sống.



Phương pháp này được gọi là cryonics, hay bảo quản lạnh cơ thể sau khi được xác nhận đã tử vong. Đây không phải là một quy trình chữa bệnh và cũng chưa phải công nghệ hồi sinh đã được kiểm chứng. Nó dựa trên giả định rằng cấu trúc mô, đặc biệt là não, có thể được duy trì đủ lâu để các thế hệ tương lai tìm ra cách sửa chữa tổn thương và khôi phục chức năng sinh học.
Bên trong cơ sở bảo quản đặc biệt ở Australia
Nhìn từ bên ngoài, cơ sở của Southern Cryonics tại Holbrook khá giống một nhà kho thông thường trong khu công nghiệp. Khu vực xung quanh có bãi cỏ, một vài chiếc ô tô cũ và trạm cứu hỏa địa phương. Tuy nhiên, bên trong tòa nhà là hai bình Dewar bằng thép không gỉ có kích thước lớn, được sử dụng để bảo quản các thi thể.
Southern Cryonics bắt đầu hoạt động tại Holbrook từ năm 2023 và cho biết đây là cơ sở cryonics duy nhất ở Nam bán cầu. Theo thông tin được công bố, trên toàn thế giới có khoảng 1.000 người đang được bảo quản theo phương pháp này.
Holbrook được lựa chọn một phần vì vị trí nằm giữa Sydney và Melbourne, thuận tiện cho việc vận chuyển. Peter Tsolakides, Chủ tịch Southern Cryonics, cũng cho biết khu vực này tương đối ít chịu ảnh hưởng của động đất hoặc lũ lụt. Đây là những yếu tố có thể tạo rủi ro cho một hệ thống phải hoạt động trong thời gian rất dài.
Người đầu tiên được đưa vào bình Dewar tại cơ sở là một người đàn ông qua đời ở độ tuổi ngoài 80 vào tháng 5/2024. Hiện 7 người đang được đặt trong các bình chứa ở tư thế lộn ngược và duy trì trong nitơ lỏng.
Quy trình cryonics diễn ra như thế nào?
Quy trình chỉ bắt đầu sau khi khách hàng được xác định đã qua đời. Thi thể cần được làm lạnh càng sớm càng tốt nhằm hạn chế những tổn thương tiếp diễn ở các tế bào. Sau đó, cơ thể trải qua một bước gọi là thủy tinh hóa, hay vitrification.
Trong quá trình này, các hóa chất bảo quản lạnh được đưa vào cơ thể để hạn chế sự hình thành tinh thể băng. Tinh thể băng có thể làm hư hại màng tế bào và cấu trúc mô, vì vậy việc kiểm soát quá trình đông lạnh là một trong những yêu cầu quan trọng nhất của phương pháp.
Sau khi xử lý, thi thể được vận chuyển đến Holbrook và đặt vào bình Dewar. Các bình này chứa nitơ lỏng ở nhiệt độ cực thấp. Nitơ lỏng liên tục bay hơi nên cần được bổ sung thường xuyên để duy trì điều kiện bảo quản ổn định.
Đáng chú ý, bình Dewar không thể được niêm phong hoàn toàn. Jim Davis, người cung cấp nitơ lỏng cho cơ sở, giải thích rằng việc đóng kín có thể khiến áp suất bên trong tăng lên mức nguy hiểm. Vì vậy, hệ thống phải vừa giữ nhiệt độ cần thiết vừa cho phép khí thoát ra an toàn.
Chi phí hơn 5,4 tỷ đồng nhưng không có bảo đảm hồi sinh
Để được bảo quản tại Southern Cryonics, khách hàng phải chuẩn bị một khoản ngân sách rất lớn. Theo thông tin được công bố, chi phí ổn định thi thể ban đầu vào khoảng 60.000 USD. Phí lưu trữ vô thời hạn là 150.000 USD.
Như vậy, tổng chi phí ban đầu lên tới khoảng 210.000 USD, tương đương hơn 5,4 tỷ đồng. Con số này chưa bao gồm chi phí vận hành hằng năm và các khoản phí liên quan.
| Khoản chi | Mức phí tham khảo |
|---|---|
| Ổn định thi thể | Khoảng 60.000 USD |
| Lưu trữ vô thời hạn | Khoảng 150.000 USD |
| Tổng chi phí ban đầu | Khoảng 210.000 USD |
| Duy trì một bệnh nhân mỗi năm | Khoảng 5.500 USD |
| Phí thành viên hằng năm | Khoảng 350 USD |
Chi phí duy trì một bệnh nhân được ước tính khoảng 5.500 USD mỗi năm, chủ yếu dành cho nitơ lỏng và nhân sự. Ngoài ra, khách hàng phải trả khoảng 350 USD phí thành viên mỗi năm. Southern Cryonics yêu cầu thanh toán trước và khuyến nghị khách hàng mua bảo hiểm nhân thọ trị giá khoảng 210.000 USD để trang trải chi phí.
Tuy nhiên, số tiền này không phải khoản thanh toán cho một lời cam kết rằng người được bảo quản chắc chắn sẽ sống lại. Ngay cả phía đơn vị vận hành cũng thừa nhận để hồi sinh một bệnh nhân, tương lai cần giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: chữa trị nguyên nhân tử vong, sửa chữa tổn thương trên cơ thể và khôi phục các chức năng sinh học phức tạp.
Peter Tsolakides ước tính cơ hội một bệnh nhân được hồi sinh sau khoảng 250 năm chỉ vào khoảng 10%. Đây là một con số dựa trên kỳ vọng về tiến bộ công nghệ, không phải kết quả của một thử nghiệm lâm sàng hay bằng chứng khoa học đã được xác nhận.
Giới khoa học vẫn còn nhiều nghi ngại
Cryonics thường được nhắc đến như một giao điểm giữa y học, công nghệ và những câu hỏi về tương lai của con người. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng bảo quản thành công toàn bộ cơ thể người vẫn là bài toán chưa có lời giải.
Phó giáo sư Saffron Bryant, chuyên gia về bảo quản lạnh tại Đại học RMIT ở Melbourne, cho biết kỹ thuật thủy tinh hóa đã được sử dụng thành công đối với một số tế bào, phôi và sản phẩm máu. Tuy nhiên, quy mô và độ phức tạp của toàn bộ cơ thể người lớn hơn rất nhiều.
Một trở ngại quan trọng là cơ thể không thể được làm lạnh hoàn toàn đồng đều. Các mô ở bên ngoài có thể nguội nhanh hơn những vùng nằm sâu bên trong. Sự chênh lệch này có thể gây tổn thương, ngay cả khi quá trình hình thành tinh thể băng được hạn chế.
Ngoài ra, bảo quản lạnh không thể tự động đảo ngược nguyên nhân khiến một người qua đời. Một người tử vong vì đau tim, Alzheimer hoặc bệnh lý khác có thể đã chịu tổn thương sinh học trước thời điểm bắt đầu quy trình. Hiện chưa có phương pháp nào chứng minh những tổn thương đó có thể được sửa chữa sau hàng chục hoặc hàng trăm năm.
Khả năng khôi phục ý thức, ký ức và các chức năng phức tạp của não cũng là câu hỏi lớn. Não không chỉ là một cơ quan cần duy trì hình dạng vật lý; nó còn lưu trữ thông tin và hoạt động thông qua mạng lưới sinh học cực kỳ phức tạp. Khoa học hiện nay chưa chứng minh rằng những thông tin này có thể được bảo toàn rồi khôi phục sau một thời gian bảo quản dài.
Giấc mơ công nghệ hay lựa chọn cuối cùng?
Tiến sĩ Kate Falconer, học giả về luật liên quan đến cái chết tại University College Cork, nhận định cryonics hiện giống một “giấc mơ” hơn là công nghệ đã được kiểm chứng. Dẫu vậy, bà cho rằng một số người vẫn có thể xem đây là cơ hội cuối cùng, đặc biệt khi họ mắc bệnh nan y và không còn nhiều lựa chọn điều trị.
Philip Rhoades, quản lý cơ sở Southern Cryonics, cũng tin rằng công nghệ tương lai có thể mở rộng giới hạn hiện tại của con người. Ông dự định sau khi qua đời sẽ được bảo quản tại chính cơ sở này. Theo ông, nếu việc hồi sinh trở thành hiện thực, những người được bảo quản ngày nay có thể tỉnh lại trong một xã hội rất khác, với công nghệ và cách sống hoàn toàn mới.
Quan điểm này cho thấy cryonics không chỉ là câu chuyện về thiết bị làm lạnh. Nó còn phản ánh mong muốn kéo dài sự tồn tại, niềm tin vào tiến bộ khoa học và cách con người đối diện với cái chết. Với người lựa chọn dịch vụ, một cơ hội rất nhỏ có thể vẫn đáng giá. Với giới khoa học, đó vẫn là một giả thuyết cần nhiều bằng chứng hơn.
Cho đến nay, chưa có trường hợp nào chứng minh con người có thể được hồi sinh sau khi bảo quản bằng cryonics. Khả năng này vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào những đột phá chưa xuất hiện trong tương lai.
Điều cần hiểu rõ trước khi nhìn vào con số hàng tỷ đồng
- Cryonics bắt đầu sau khi khách hàng được xác nhận đã qua đời, không phải phương pháp giữ người sống trong trạng thái đông lạnh.
- Nitơ lỏng giúp duy trì môi trường nhiệt độ cực thấp, nhưng không đồng nghĩa với việc mọi tổn thương sinh học đã được loại bỏ.
- Chi phí hơn 5,4 tỷ đồng chỉ là khoản ban đầu và chưa bao gồm phí duy trì hằng năm.
- Chưa có bằng chứng cho thấy một người có thể lấy lại ý thức, ký ức và các chức năng sinh học sau thời gian bảo quản dài.
Vì vậy, 7 người tại Southern Cryonics hiện không phải những bệnh nhân đang chờ một lịch hẹn hồi sinh chắc chắn. Họ là những trường hợp được đặt trong một hệ thống bảo quản dựa trên hy vọng rằng khoa học tương lai sẽ tìm ra lời giải mà hiện tại chưa có.
