Dũng Virgo
Apple vừa đưa ra loạt tài liệu mới trong vụ kiện với OpenAI, cho rằng một cựu nhân viên đã sử dụng thông tin kỹ thuật thuộc diện bảo mật của hãng sau khi chuyển sang làm việc cho công ty mẹ của ChatGPT. Apple đồng thời cáo buộc người này tìm cách xóa hoặc tiêu hủy bằng chứng khi biết mình đang bị điều tra.
Những cáo buộc mới được đưa ra sau khi luật sư của Chang Liu, cựu nhân viên Apple hiện làm việc tại OpenAI, giao nộp chiếc MacBook mà ông từng sử dụng trong thời gian làm việc tại Apple. Thiết bị này được bàn giao cho hoạt động điều tra hồi đầu tháng, qua đó trở thành một phần quan trọng trong tranh chấp về bí mật thương mại giữa hai công ty công nghệ.
Apple nói gì về các bằng chứng mới?
Trong hồ sơ gửi tòa, Apple mô tả các phát hiện mới là bằng chứng đáng chú ý cho lập luận rằng vụ kiện không bắt nguồn từ một nghi ngờ thiếu cơ sở. Hãng cho biết dữ liệu thu được từ chiếc MacBook cho thấy Liu từng sử dụng một sơ đồ mạch điện mật của Apple trong quá trình làm việc tại OpenAI.
Apple cũng chú ý đến việc Liu sử dụng một công cụ có tên trùng với tên của một ứng dụng kỹ thuật nội bộ do Apple sử dụng. Theo lập luận của hãng, sự trùng khớp này cùng các dữ liệu liên quan cần được xem xét trong bối cảnh Liu từng có quyền truy cập vào những thông tin kỹ thuật nhạy cảm khi còn làm việc cho Apple.
Apple cho rằng bí mật thương mại của hãng đang bị sử dụng và các bằng chứng liên quan có nguy cơ bị tiêu hủy.
Phần bằng chứng mới hiện không được công khai đầy đủ trong hồ sơ vụ án. Vì vậy, công chúng chưa thể kiểm chứng toàn bộ nội dung mà Apple đã nộp, cũng như chưa biết chính xác sơ đồ mạch điện được đề cập liên quan đến sản phẩm hay dự án nào.
Cáo buộc về việc xóa dấu vết
Điểm nghiêm trọng trong lập luận của Apple không chỉ nằm ở việc truy cập dữ liệu cũ. Công ty còn cho rằng Liu đã nhờ Yu Ting Peng, một đồng nghiệp tại OpenAI, hỗ trợ tiêu hủy bằng chứng vào tháng 6, sau khi biết Apple đang tiến hành điều tra.
Nếu được chứng minh, hành động này có thể khiến tranh chấp trở nên phức tạp hơn. Một vụ kiện về quyền truy cập dữ liệu vốn cần làm rõ ai đã xem, sao chép hoặc sử dụng tài liệu nào. Trong khi đó, cáo buộc tiêu hủy bằng chứng lại đặt ra câu hỏi về việc các bên có tuân thủ nghĩa vụ bảo toàn dữ liệu phục vụ tố tụng hay không.
Apple cho biết chiếc MacBook chỉ chứa một phần rất hạn chế thông tin mà các bị đơn cung cấp sau nhiều tuần trì hoãn. Dù vậy, hãng nhận định những dữ liệu này đủ để củng cố nghi vấn rằng việc điều tra là có căn cứ và có thể còn nhiều cựu nhân viên khác liên quan.
Những tin nhắn từng được Apple công bố
Đây không phải lần đầu Apple đưa ra dữ liệu liên quan đến hoạt động của Liu. Trong các tài liệu pháp lý trước đó, hãng từng công bố những tin nhắn cho thấy ông biết mình vẫn có khả năng truy cập các tệp của Apple sau khi rời công ty.
Một trong các tin nhắn được nhắc đến có biểu tượng cảm xúc “cười ra nước mắt”. Apple xem chi tiết này là dấu hiệu cho thấy Liu nhận thức được tình trạng quyền truy cập của mình. Tuy nhiên, việc một tài khoản cũ vẫn có thể truy cập hệ thống chưa tự động chứng minh rằng bí mật thương mại đã bị chuyển giao hoặc sử dụng trái phép.
Trọng tâm của vụ kiện sẽ nằm ở việc xác định bản chất dữ liệu được truy cập, mục đích sử dụng, thời điểm truy cập và những người có liên quan. Tòa án cũng cần đánh giá liệu các tài liệu đó có thực sự đáp ứng tiêu chuẩn của bí mật thương mại theo quy định pháp luật hay không.
OpenAI phản bác lập luận của Apple
OpenAI trước đó đã lên tiếng bảo vệ Liu. Công ty cho biết ông chỉ truy cập các tệp của Apple sau khi nghỉ việc để hỗ trợ một số đồng nghiệp cũ nhờ giúp đỡ. Theo cách giải thích này, việc tài khoản vẫn còn quyền truy cập không đồng nghĩa với việc Liu cố tình lấy cắp dữ liệu phục vụ cho OpenAI.
OpenAI cũng cho rằng Apple đang cố chuyển trách nhiệm sang người lao động thay vì thừa nhận vấn đề trong quy trình quản lý tài khoản. Công ty lập luận rằng quyền truy cập còn sót lại sau khi nhân viên nghỉ việc là tình trạng có thể xảy ra nếu doanh nghiệp không kịp thời vô hiệu hóa hoặc rà soát tài khoản.
Apple không đồng ý với quan điểm này. Hãng cho rằng Liu không đơn giản chỉ sử dụng một tài khoản chưa được khóa mà đã khai thác một lỗi xác thực hiếm gặp, trước đây chưa được biết đến. Sự khác biệt trong cách mô tả này có ý nghĩa quan trọng, bởi nó liên quan đến câu hỏi liệu đây là sơ suất quản trị hay hành vi chủ động vượt qua cơ chế bảo vệ.
Tính đến thời điểm hồ sơ mới được đưa ra, OpenAI chưa bình luận về các cáo buộc mới nhất của Apple. Do đó, các tình tiết liên quan đến chiếc MacBook, công cụ kỹ thuật và nghi vấn tiêu hủy bằng chứng vẫn đang là những cáo buộc từ phía Apple, chưa phải kết luận của tòa án.
Vì sao vụ kiện có ý nghĩa với ngành AI?
Tranh chấp giữa Apple và OpenAI diễn ra trong bối cảnh các công ty AI ngày càng cạnh tranh về nhân lực, dữ liệu và phần cứng. OpenAI không chỉ phát triển mô hình và dịch vụ chatbot mà còn được cho là đang quan tâm đến các sản phẩm phần cứng. Điều này khiến Apple đặc biệt chú ý đến khả năng công nghệ hoặc tài liệu nội bộ bị sử dụng cho những dự án mới.
Vụ việc cũng cho thấy rủi ro bảo mật không chấm dứt ngay khi nhân viên rời công ty. Nếu quyền truy cập cũ vẫn tồn tại, các tài khoản, thiết bị và kho dữ liệu nội bộ có thể trở thành điểm yếu. Với những doanh nghiệp sở hữu thiết kế phần cứng, sơ đồ mạch điện và tài liệu kỹ thuật, hậu quả có thể lớn hơn một sự cố tài khoản thông thường.
Đây là vấn đề càng đáng quan tâm khi các công ty AI tuyển dụng nhân sự từ những tập đoàn công nghệ lớn. Nhân viên chuyển việc thường mang theo kinh nghiệm chuyên môn, nhưng ranh giới giữa kiến thức cá nhân và tài liệu thuộc quyền sở hữu của chủ cũ cần được xác định rõ ràng.
Trong lĩnh vực AI, các tranh chấp về dữ liệu và quyền sử dụng công nghệ đang xuất hiện với tần suất dày hơn. Việc ChatGPT chịu sự giám sát chặt chẽ hơn tại EU cũng cho thấy các công ty phát triển AI phải đối mặt đồng thời với yêu cầu về quản trị, minh bạch và trách nhiệm pháp lý.
Apple đang yêu cầu tòa án điều gì?
Trong vụ kiện, Apple đề nghị tòa ban hành lệnh cấm sơ bộ nhằm ngăn OpenAI phát triển phần cứng dựa trên công nghệ của Apple trong thời gian vụ án chưa được giải quyết. Đây là biện pháp có thể tác động trực tiếp đến hoạt động nghiên cứu và phát triển nếu được chấp thuận.
Apple cũng muốn đẩy nhanh quá trình thu thập chứng cứ. Lý do được đưa ra là hãng nghi ngờ còn những cựu nhân viên khác có thể liên quan đến việc truy cập hoặc sử dụng thông tin nội bộ.
Theo hồ sơ ban đầu, hơn 400 cựu nhân viên Apple hiện làm việc tại OpenAI. Con số này không phải bằng chứng cho thấy tất cả những người đó liên quan đến sai phạm, nhưng cho thấy quy mô giao thoa nhân sự giữa hai công ty. Đây cũng có thể là lý do Apple muốn mở rộng phạm vi điều tra để xác định chính xác tài liệu nào đã được truy cập và bởi ai.
Những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Vụ kiện hiện chưa có phán quyết cuối cùng, trong khi phần bằng chứng mới vẫn được che khỏi hồ sơ công khai. Vì vậy, nhiều câu hỏi quan trọng chưa được trả lời: sơ đồ mạch điện có thực sự được đưa vào sản phẩm hoặc dự án của OpenAI hay không, Liu đã truy cập dữ liệu trong hoàn cảnh nào, và việc xóa dữ liệu có xảy ra đúng như Apple cáo buộc hay không.
Tòa án cũng sẽ phải xem xét phản hồi của OpenAI về quy trình quản lý quyền truy cập tại Apple. Nếu nguyên nhân bắt nguồn từ một tài khoản chưa được vô hiệu hóa, trách nhiệm của các bên có thể được đánh giá khác với trường hợp một cá nhân cố tình vượt qua cơ chế xác thực để lấy dữ liệu.
Trong lúc chờ các bước tố tụng tiếp theo, vụ việc là lời nhắc rõ ràng đối với doanh nghiệp công nghệ về quy trình nghỉ việc: thu hồi thiết bị, khóa tài khoản, kiểm tra nhật ký truy cập và bảo toàn chứng cứ cần được thực hiện đồng bộ. Với Apple và OpenAI, kết quả vụ kiện có thể ảnh hưởng không chỉ đến tranh chấp hiện tại mà còn đến cách các công ty kiểm soát dòng nhân sự, tài liệu kỹ thuật và các dự án phần cứng trong kỷ nguyên AI.
Lazada tung loạt deal gaming giảm đến 50% cho game thủ
Giải thưởng Make in Viet Nam 2026 mở đăng ký từ 28/8
OpenAI bác cáo buộc lấy bí mật thương mại của Apple
Cựu kỹ sư Google lĩnh án vì lấy 14.000 trang tài liệu AI
Mạng 2G sẽ tắt hoàn toàn từ ngày 15/9/2026
Từ 1/9/2026, số CCCD sẽ thay mã số BHXH
Bộ Công an sẽ truy vết deepfake và đường dây phát tán tin giả
