Samsung đã khởi động Solve for Tomorrow 2024, chương trình dành cho học sinh và giáo viên thuộc các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông trên toàn quốc. Mùa thi năm nay đặt mục tiêu tiếp cận khoảng 160.000 người tham gia, đồng thời kỳ vọng nhận 2.200 bài dự thi.
Điểm đáng chú ý của chương trình là tổng giá trị giải thưởng được công bố lên tới 8 tỷ đồng. Quy mô này cho thấy Solve for Tomorrow không chỉ hướng đến một cuộc thi ngắn hạn, mà còn muốn mở rộng sự quan tâm của học sinh và giáo viên đối với tư duy công nghệ, khả năng giải quyết vấn đề và các ý tưởng có ích cho cộng đồng.
Solve for Tomorrow 2024 có quy mô lớn hơn ở mục tiêu tiếp cận
Hai con số được nhấn mạnh trong thông tin khởi động là 160.000 học sinh, giáo viên và 2.200 bài dự thi. Nếu đặt cạnh nhau, có thể thấy chương trình đang hướng đến việc thu hút sự tham gia trên diện rộng, thay vì chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ những người vốn đã có kinh nghiệm về công nghệ.
Đối tượng của Solve for Tomorrow 2024 trải rộng từ bậc THCS đến THPT. Đây là giai đoạn học sinh bắt đầu hình thành rõ hơn khả năng quan sát, tư duy phản biện và cách biến một vấn đề trong đời sống thành đề tài tìm hiểu. Việc mở rộng sân chơi cho cả hai cấp học giúp các em có thêm cơ hội thử sức với những ý tưởng phù hợp với độ tuổi và điều kiện học tập của mình.
Giáo viên cũng được đặt trong phạm vi tiếp cận của chương trình. Điều này có ý nghĩa thực tế, bởi một ý tưởng của học sinh thường cần sự hướng dẫn để được trình bày mạch lạc, xác định đúng vấn đề và phát triển theo hướng khả thi. Khi giáo viên cùng tham gia, cuộc thi có thể trở thành hoạt động gắn với môi trường học tập thay vì chỉ là một cơ hội thi đua riêng lẻ.
2.200 bài dự thi là cơ hội để học sinh biến quan sát thành ý tưởng
Mục tiêu nhận 2.200 bài dự thi cho thấy ban tổ chức kỳ vọng vào sự đa dạng về chủ đề và cách tiếp cận. Trong thực tế, những ý tưởng có giá trị không nhất thiết bắt đầu từ các phòng thí nghiệm hay thiết bị phức tạp. Nhiều đề tài có thể xuất phát từ những việc rất gần gũi như cách sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, hỗ trợ người gặp khó khăn hoặc cải thiện một hoạt động trong trường học.
Với học sinh, bước quan trọng đầu tiên không phải là tạo ra một sản phẩm thật phức tạp, mà là xác định được câu hỏi cần giải quyết. Một bài dự thi tốt cần thể hiện người thực hiện hiểu vấn đề, biết vì sao vấn đề đó đáng quan tâm và có hướng tiếp cận cụ thể. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được sử dụng để giải quyết nhu cầu rõ ràng.
Quá trình chuẩn bị bài dự thi cũng giúp học sinh rèn luyện nhiều kỹ năng ngoài kiến thức môn học. Các em có thể phải làm việc nhóm, phân chia nhiệm vụ, tìm kiếm thông tin, kiểm tra giả định và trình bày kết quả. Đây đều là những năng lực có thể tiếp tục được sử dụng trong học tập, nghiên cứu hoặc công việc sau này.
Từ một ý tưởng đến bài dự thi hoàn chỉnh
Để biến một quan sát ban đầu thành bài dự thi, học sinh có thể bắt đầu bằng cách ghi lại những bất tiện hoặc nhu cầu thường gặp trong gia đình, trường học và cộng đồng. Sau đó, nhóm nên thu hẹp phạm vi để tránh chọn một vấn đề quá rộng, đồng thời mô tả rõ đối tượng được hỗ trợ và kết quả mong muốn.
Phần tiếp theo là xây dựng hướng giải quyết. Không phải ý tưởng nào cũng cần ngay một thiết bị hoàn chỉnh. Một mô hình thử nghiệm, quy trình, bản thiết kế hoặc cách ứng dụng công nghệ phù hợp cũng có thể giúp nhóm chứng minh suy nghĩ của mình. Điều quan trọng là giải pháp cần được diễn giải rõ ràng và có căn cứ từ vấn đề thực tế.
Cuối cùng, nhóm cần đánh giá những giới hạn của ý tưởng. Một bài dự thi đáng tin cậy không nhất thiết phải khẳng định giải pháp có thể giải quyết mọi thứ. Việc chỉ ra điều kiện áp dụng, nguồn lực cần thiết và những điểm còn phải cải thiện sẽ giúp phần trình bày thuyết phục hơn.
Tổng giải thưởng 8 tỷ đồng tạo thêm động lực tham gia
Tổng giải thưởng lên tới 8 tỷ đồng là yếu tố có thể thu hút sự chú ý của học sinh, giáo viên và nhà trường. Tuy nhiên, giá trị của một chương trình như Solve for Tomorrow không chỉ nằm ở phần thưởng. Với người tham gia, trải nghiệm nghiên cứu một vấn đề, làm việc cùng đồng đội và bảo vệ ý tưởng trước người khác cũng là kết quả đáng kể.
Phần thưởng lớn có thể tạo động lực để các nhóm đầu tư nghiêm túc hơn cho quá trình chuẩn bị. Các em có thêm lý do để kiểm tra ý tưởng nhiều lần, trình bày dữ liệu cẩn thận và cân nhắc khả năng ứng dụng thay vì dừng lại ở một ý tưởng chung chung. Ở góc độ nhà trường, đây cũng là cơ hội khuyến khích các hoạt động liên quan đến khoa học, công nghệ và sáng tạo.
Dù vậy, người tham gia không nên chỉ chạy theo những ý tưởng gây ấn tượng bề ngoài. Một giải pháp dễ hiểu, xuất phát từ nhu cầu thật và được nhóm thực hiện nắm chắc thường có nền tảng tốt hơn một đề tài quá tham vọng nhưng thiếu khả năng kiểm chứng. Việc lựa chọn vấn đề phù hợp với kiến thức, thời gian và nguồn lực của nhóm là bước cần được cân nhắc từ đầu.
Vai trò của giáo viên trong các dự án công nghệ học đường
Giáo viên có thể hỗ trợ học sinh ở nhiều khâu, từ định hình câu hỏi đến kiểm tra cách trình bày. Sự hướng dẫn này không đồng nghĩa với việc làm thay học sinh. Ngược lại, giáo viên nên giúp nhóm nhận ra điểm chưa rõ, đặt thêm câu hỏi và tự tìm cách hoàn thiện giải pháp.
Một vai trò khác là giúp học sinh phân biệt giữa vấn đề, nguyên nhân và giải pháp. Chẳng hạn, một hiện tượng nhìn thấy hằng ngày có thể chỉ là biểu hiện bên ngoài của một nguyên nhân rộng hơn. Khi nhóm xác định đúng trọng tâm, bài dự thi sẽ tránh bị dàn trải và có cơ sở rõ ràng hơn.
Giáo viên cũng có thể khuyến khích học sinh trình bày cả những lần thử chưa thành công. Trong quá trình làm dự án, việc phải điều chỉnh giả định hoặc thay đổi cách tiếp cận là điều bình thường. Đây là một phần quan trọng của tư duy khoa học và giúp các em hiểu rằng công nghệ được hình thành qua quá trình thử nghiệm, đánh giá và cải tiến.
Ý nghĩa của Solve for Tomorrow trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh
Công nghệ đang hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống, từ học tập, liên lạc đến sản xuất và dịch vụ. Tuy nhiên, khả năng sử dụng công cụ không tự động đồng nghĩa với khả năng giải quyết vấn đề. Người học cần biết đặt câu hỏi, kiểm tra thông tin và đánh giá tác động của một giải pháp trước khi áp dụng.
Những chương trình khuyến khích học sinh tìm tòi có thể tạo môi trường để các em tiếp cận công nghệ theo hướng chủ động hơn. Thay vì chỉ sử dụng sản phẩm có sẵn, học sinh được khuyến khích quan sát, phân tích và đề xuất cách làm mới. Độc giả muốn nhìn lại hành trình phát triển của lĩnh vực này có thể tham khảo bài Lịch sử công nghệ thông tin: Từ quan sát đến kỷ nguyên AI.
Điểm quan trọng là hoạt động công nghệ trong nhà trường cần gắn với nhu cầu thực tế và khả năng tiếp cận của người học. Một dự án vừa sức nhưng được làm kỹ sẽ giúp học sinh học được nhiều hơn so với một ý tưởng quá lớn, phụ thuộc vào thiết bị hoặc kiến thức vượt xa điều kiện hiện có.
Những điều thí sinh nên chuẩn bị
- Chọn vấn đề cụ thể: Ưu tiên nhu cầu có thể quan sát và mô tả bằng ví dụ thực tế.
- Phân công rõ ràng: Mỗi thành viên nên có nhiệm vụ phù hợp với điểm mạnh, từ tìm hiểu thông tin đến thiết kế và thuyết trình.
- Kiểm tra tính khả thi: Nhóm cần cân nhắc thời gian, thiết bị, chi phí và kiến thức cần thiết để phát triển ý tưởng.
- Ghi lại quá trình: Các bước thử nghiệm, kết quả và điều chỉnh giúp bài dự thi thể hiện rõ cách nhóm đi đến giải pháp.
- Trình bày dễ hiểu: Một ý tưởng tốt cần được diễn đạt bằng ngôn ngữ rõ ràng, tránh phụ thuộc vào thuật ngữ khó nếu không cần thiết.
Với mục tiêu thu hút 160.000 học sinh, giáo viên và nhận 2.200 bài dự thi, Solve for Tomorrow 2024 được kỳ vọng tạo ra một sân chơi công nghệ có độ phủ rộng trong khối THCS và THPT. Tổng giải thưởng 8 tỷ đồng là điểm nhấn đáng chú ý, nhưng tác động lâu dài của chương trình sẽ phụ thuộc vào việc các nhóm có được khuyến khích theo đuổi vấn đề thực tế, học từ quá trình thử nghiệm và phát triển tư duy sáng tạo hay không.
Đối với học sinh, đây là dịp để bắt đầu từ những câu hỏi gần gũi và biến chúng thành một dự án có cấu trúc. Với giáo viên và nhà trường, chương trình mở thêm không gian để kết nối kiến thức trên lớp với các bài toán trong đời sống. Nếu được chuẩn bị nghiêm túc, mỗi bài dự thi không chỉ là một sản phẩm để tranh giải mà còn là một trải nghiệm học tập có giá trị.
