Dũng Virgo
Liên hoan Tuổi trẻ Sáng tạo TP.HCM lần thứ 15 đã dành một không gian đáng chú ý cho blockchain, đánh dấu lần đầu công nghệ này được giới thiệu tại sự kiện. Hoạt động diễn ra trong hai ngày 18 và 19/5 tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, nằm trong chủ đề lớn về chuyển đổi số.
Không chỉ dừng ở các khái niệm lý thuyết, chương trình tạo điều kiện để sinh viên lắng nghe chuyên gia, trao đổi với những người xây dựng dự án và trực tiếp tìm hiểu các sản phẩm tại khu vực trưng bày. Cách tiếp cận này giúp blockchain trở nên gần gũi hơn với nhóm người trẻ đang quan tâm đến công nghệ, khởi nghiệp và thị trường lao động số.
Blockchain trở thành điểm nhấn mới của liên hoan
Liên hoan năm nay quy tụ 30 gian hàng, giới thiệu hơn 300 mô hình và sản phẩm, cùng khoảng 30 hoạt động bên lề. Ban tổ chức cho biết chương trình thu hút khoảng 10.000 người tham gia trong hai ngày.
Trong bức tranh chung về chuyển đổi số, sự xuất hiện của blockchain tạo thêm một hướng tiếp cận khác bên cạnh những công nghệ quen thuộc. Người tham dự có thể tìm hiểu cách một hệ thống dữ liệu phân tán hỗ trợ xác thực thông tin, tăng tính minh bạch và mở ra các mô hình vận hành mới.
U2U Venture Builder đồng hành với vai trò đơn vị bảo trợ chuyên môn cho nội dung blockchain. Đây là tổ chức ươm tạo tập trung vào các dự án trong lĩnh vực này, với định hướng hỗ trợ những ý tưởng có khả năng phát triển thành doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn.
Với sinh viên, sự tham gia của một đơn vị chuyên môn đem lại cơ hội tiếp cận trực tiếp với kinh nghiệm xây dựng dự án. Thay vì chỉ biết blockchain qua tiền số hoặc các khái niệm đầu tư, người tham dự có thể quan sát công nghệ dưới góc nhìn sản phẩm, hạ tầng và giải quyết vấn đề thực tế.
Từ khái niệm nền tảng đến bài toán đời sống
Talkshow mang chủ đề “Ứng dụng thực tiễn Blockchain – Định hình tương lai” quy tụ ba khách mời gồm ông Lê Thái Dương, CEO U2U Venture Builder; ông Đinh Hồ Nho Thông, nhà sáng lập Arbor Verification Tech; và ông Enzo Smith, đồng sáng lập Blockwrap.
Nội dung trao đổi tập trung vào cách blockchain có thể được ứng dụng trong đời sống, thay vì chỉ trình bày công nghệ ở mức định nghĩa. Ông Đinh Hồ Nho Thông chia sẻ với sinh viên về những đặc điểm thường được nhắc đến của blockchain như bảo mật, khả năng xác thực và tiềm năng mở rộng.
Những đặc điểm này chỉ có ý nghĩa khi được đặt vào một bài toán cụ thể. Chẳng hạn, khả năng xác thực có thể hỗ trợ kiểm tra nguồn gốc hoặc tính hợp lệ của dữ liệu; tính minh bạch giúp các bên cùng theo dõi thông tin trên một hệ thống; còn khả năng mở rộng là điều kiện cần để công nghệ phục vụ số lượng người dùng và giao dịch lớn hơn.
Tuy nhiên, blockchain không phải giải pháp tự động phù hợp với mọi trường hợp. Giá trị của công nghệ nằm ở việc xác định đúng vấn đề cần giải quyết, lựa chọn mô hình dữ liệu phù hợp và xây dựng quy trình để các bên cùng tham gia. Đây cũng là góc nhìn thực tế mà sinh viên cần có nếu muốn theo đuổi lĩnh vực này.
Độc giả có thể tham khảo thêm các ví dụ về những hướng ứng dụng ngoài tiền số trong bài Blockchain rời tiền số: 5 hướng ứng dụng đang thay đổi đời sống.
DePIN mở rộng phạm vi thảo luận
Sau phần kiến thức cơ bản, ông Enzo Smith giới thiệu về DePIN, viết tắt của Decentralized Physical Infrastructure Network, hay mạng cơ sở hạ tầng vật lý phi tập trung.
DePIN là hướng ứng dụng kết nối blockchain với các nguồn lực và hạ tầng trong thế giới thực. Chủ đề này mở rộng cuộc trò chuyện từ dữ liệu và tài sản số sang cách cộng đồng có thể tham gia cung cấp, chia sẻ hoặc khai thác hạ tầng thông qua một mạng lưới phi tập trung.
Đối với người mới, DePIN cho thấy blockchain không chỉ tồn tại trên màn hình dưới dạng ví điện tử hay mã giao dịch. Công nghệ còn có thể được nghiên cứu trong mối liên hệ với hạ tầng, thiết bị, dịch vụ và các mô hình phối hợp giữa nhiều bên.
Việc đưa DePIN vào một chương trình dành cho giới trẻ có ý nghĩa ở chỗ nó gợi mở những hướng nghề nghiệp và ý tưởng khởi nghiệp mới. Sinh viên có thể tiếp tục tìm hiểu về phát triển sản phẩm, thiết kế cơ chế khuyến khích, dữ liệu, an toàn hệ thống và cách đưa một mô hình công nghệ vào hoạt động thực tế.
Trải nghiệm trực tiếp tại các gian hàng
Bên cạnh talkshow, khách tham dự còn được tiếp cận blockchain tại khu vực gian hàng của các đơn vị công nghệ như U2U Network và Boom Max. Hình thức trải nghiệm trực tiếp giúp người tham gia hình dung rõ hơn cách một dự án công nghệ được giới thiệu, trình bày sản phẩm và tương tác với cộng đồng.
Đây cũng là điểm khác biệt so với việc chỉ đọc tài liệu hoặc nghe một bài giảng. Sinh viên có thể đặt câu hỏi cho đại diện dự án, tìm hiểu quá trình hình thành sản phẩm và quan sát cách các đơn vị giải thích một công nghệ còn khá mới với công chúng.
Những hoạt động như vậy đặc biệt hữu ích với người đang cân nhắc bước vào ngành blockchain. Kiến thức nền tảng là cần thiết, nhưng khả năng phân tích nhu cầu người dùng, đánh giá tính khả thi của sản phẩm và giao tiếp với cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng.
Cơ hội của blockchain trong hệ sinh thái công nghệ Việt Nam
Theo báo cáo được dẫn từ Tripple A, Việt Nam đứng thứ hai toàn cầu, sau UAE, về tỷ lệ người sở hữu tài sản số. Dữ liệu này cho thấy mức độ quan tâm lớn của người dùng trong nước đối với tài sản số và các sản phẩm liên quan đến blockchain.
Dù vậy, quy mô người dùng không đồng nghĩa mọi dự án đều có giá trị hoặc mọi ứng dụng đều phù hợp. Để blockchain phát triển bền vững, thị trường cần thêm những sản phẩm giải quyết vấn đề cụ thể, đội ngũ có năng lực và cách tiếp cận minh bạch đối với người dùng.
Việt Nam có một lợi thế đáng kể là lực lượng dân số trẻ, năng động và có khả năng tiếp cận công nghệ nhanh. Sự phát triển của các công ty khởi nghiệp cùng những sáng kiến blockchain trong nước đang góp phần đưa công nghệ này ra khỏi phạm vi thảo luận về tiền số, hướng tới các bài toán trong đời sống và kinh doanh.
Chủ đề tài sản số tại Việt Nam cũng đang gắn với nhiều cuộc trao đổi rộng hơn về chính sách, đổi mới sáng tạo và cơ hội phát triển kinh tế. Người đọc có thể xem thêm bài Tài sản số Việt Nam trước cơ hội từ trung tâm tài chính quốc tế để có thêm bối cảnh.
Ý nghĩa với sinh viên và người trẻ
Điểm đáng chú ý của chương trình không chỉ nằm ở việc blockchain lần đầu xuất hiện tại liên hoan. Quan trọng hơn, công nghệ này được đặt trong môi trường giáo dục, sáng tạo và kết nối nghề nghiệp, nơi người trẻ có thể tiếp cận thông tin từ nhiều góc nhìn.
Ông Lê Thái Dương cho rằng nội dung talkshow mang đến cho sinh viên không chỉ kiến thức lý thuyết mà còn cả kỹ năng và kinh nghiệm thực tế từ các diễn giả. Những chia sẻ này giúp người tham dự có hình dung trực diện hơn về một lĩnh vực còn mới, đồng thời chuẩn bị tốt hơn trước yêu cầu cạnh tranh của thị trường lao động.
Từ một sự kiện trải nghiệm, sinh viên có thể tiếp tục phát triển nhiều hướng tìm hiểu: công nghệ chuỗi khối, an toàn dữ liệu, phát triển ứng dụng phi tập trung, hạ tầng DePIN hoặc xây dựng sản phẩm phục vụ các ngành truyền thống. Mỗi hướng đều đòi hỏi nền tảng kỹ thuật, tư duy sản phẩm và khả năng đánh giá rủi ro.
Việc đưa blockchain đến gần sinh viên sẽ có giá trị nhất khi người học được khuyến khích đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin và tập trung vào khả năng giải quyết vấn đề thay vì chạy theo xu hướng.
Sự kiện tại TP.HCM vì thế có thể được xem là một bước mở đầu để blockchain hiện diện rõ hơn trong các hoạt động đổi mới sáng tạo dành cho giới trẻ. Khi được tiếp cận đúng cách, công nghệ này có thêm cơ hội phát triển từ những ý tưởng nhỏ trong trường học thành các sản phẩm có tính ứng dụng cao hơn.