Dũng Virgo
FPT và Pasqal, doanh nghiệp công nghệ lượng tử đến từ Pháp, đang đề xuất hợp tác đưa máy tính lượng tử về Việt Nam. Định hướng này không chỉ tập trung vào việc sở hữu thiết bị, mà còn bao gồm đào tạo nhân lực, nghiên cứu thuật toán, phát triển ứng dụng và xây dựng năng lực công nghệ trong nước.
Đề xuất được đưa ra trong buổi làm việc giữa đại diện hai doanh nghiệp với Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại Hà Nội ngày 12/10/2026. Phó Thủ tướng đề nghị các bên sớm chuyển định hướng hợp tác thành kế hoạch cụ thể, kèm cam kết về nguồn lực và mốc thời gian rõ ràng.
Mục tiêu là hình thành năng lực lượng tử trong nước
Theo định hướng được FPT chia sẻ, quá trình hợp tác có thể bắt đầu bằng việc đưa kiến thức và năng lực điện toán lượng tử đến các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Việt Nam. Sau giai đoạn đào tạo, nghiên cứu và thử nghiệm ứng dụng, hai bên hướng tới xây dựng hạ tầng điện toán lượng tử đặt ngay trong nước.
Cách tiếp cận này cho thấy máy tính lượng tử được nhìn nhận như một hệ sinh thái công nghệ, thay vì chỉ là một thiết bị riêng lẻ. Để khai thác hệ thống lượng tử, Việt Nam cần đội ngũ hiểu về vật lý, toán học, khoa học máy tính, thuật toán và các bài toán chuyên ngành.
Các nội dung đang được trao đổi gồm:
- Nghiên cứu chung về thuật toán lượng tử và các hướng ứng dụng.
- Hợp tác phát triển, chế tạo máy tính lượng tử.
- Đào tạo nhân lực chuyên sâu cho trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
- Chuyển giao kỹ năng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ lượng tử trong công nghiệp.
- Phát triển các cơ hội hợp tác kinh doanh liên quan đến công nghệ lượng tử.
Nếu được triển khai theo lộ trình, các trường và phòng thí nghiệm tại Việt Nam có thể tiếp cận công nghệ, phương pháp nghiên cứu và chương trình đào tạo ngay trong nước. Doanh nghiệp cũng có cơ hội thử nghiệm những bài toán phù hợp trước khi cân nhắc đầu tư lớn hơn.
Pasqal phát triển máy tính lượng tử bằng nguyên tử trung hòa
Pasqal được thành lập năm 2019, tập trung phát triển máy tính lượng tử dựa trên nguyên tử trung hòa. Trong mô hình này, từng nguyên tử được điều khiển bằng tia laser để tạo và vận hành qubit, đơn vị cơ bản của thông tin lượng tử.
Nhà vật lý Alain Aspect, một trong những người nhận giải Nobel Vật lý năm 2022, là đồng sáng lập Pasqal. Tại cuộc gặp, ông Mark Armstrong, Giám đốc thương mại phụ trách nhiều khu vực của Pasqal, đã giới thiệu năng lực nghiên cứu và phát triển của công ty, đồng thời bày tỏ mong muốn sớm triển khai hợp tác với FPT.
Pasqal cho biết doanh nghiệp quan tâm đến việc tuyển dụng nhân lực tại Việt Nam, đào tạo giảng viên, nhà khoa học và kỹ sư, cũng như chuyển giao kỹ năng cho đối tác trong nước. Công ty cũng hướng tới việc đưa công nghệ lượng tử vào những bài toán công nghiệp cụ thể.
Trước Việt Nam, Pasqal đã công bố các bước mở rộng tại một số thị trường khác. Tháng 11/2025, công ty cho biết sẽ đầu tư 52 triệu USD để mở rộng hoạt động tại Hàn Quốc. Pasqal cũng có hợp tác với Aramco tại Saudi Arabia.
Việt Nam ưu tiên bài toán thực tiễn
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao sự quan tâm của Pasqal và vai trò của FPT trong nghiên cứu, đào tạo về công nghệ lượng tử và trí tuệ nhân tạo. Theo ông, công nghệ lượng tử là một lĩnh vực chiến lược trong quá trình triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW.
Công nghệ này có mối liên hệ với nhiều lĩnh vực quan trọng như an ninh, dữ liệu quốc gia, công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ không gian. Vì vậy, việc phát triển năng lực lượng tử cần được đặt trong tổng thể chiến lược công nghệ dài hạn, thay vì chỉ xem như một dự án nghiên cứu riêng biệt.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc phát triển công nghệ lượng tử phải gắn với các bài toán thực tiễn, bảo đảm hiệu quả và tránh đầu tư dàn trải.
Đây cũng là điểm đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa FPT và Pasqal. Máy tính lượng tử hiện vẫn là công nghệ chuyên sâu, đòi hỏi chi phí và nguồn nhân lực lớn. Việc xác định đúng bài toán ứng dụng sẽ giúp các bên đánh giá giá trị thực tế của hệ thống, thay vì chỉ tập trung vào thông số hoặc quy mô đầu tư.
Chính phủ cho biết sẵn sàng tạo điều kiện trong khuôn khổ pháp luật để các doanh nghiệp công nghệ quốc tế nghiên cứu, đào tạo nhân lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Tuy nhiên, phía FPT và Pasqal vẫn cần xây dựng kế hoạch chi tiết hơn về công nghệ, tài chính, nhân sự, địa điểm và thời gian thực hiện.
FPT đã chuẩn bị nền tảng nghiên cứu
Đề xuất hợp tác với Pasqal được đưa ra trong bối cảnh FPT đã triển khai một số hoạt động liên quan đến công nghệ lượng tử. Tháng 12/2025, tập đoàn công bố thành lập Viện Quantum AI & Cyber Security, viết tắt là QACI, cùng cam kết đầu tư 100 triệu USD.
FPT giới thiệu QACI là một trong những trung tâm nghiên cứu lượng tử đầu tiên do doanh nghiệp Việt Nam thành lập. Theo mục tiêu được tập đoàn công bố, đến năm 2041, QACI hướng tới đào tạo 100 tiến sĩ, bồi dưỡng 2.000 chuyên gia công nghệ và công bố 500 bài báo, bằng sáng chế cùng các tài sản trí tuệ.
Đây là những mục tiêu do FPT tự đề ra và chưa có đánh giá độc lập. Dù vậy, việc doanh nghiệp đặt mục tiêu dài hạn cho đào tạo và nghiên cứu cho thấy công nghệ lượng tử đã bắt đầu được đưa vào kế hoạch phát triển của khu vực tư nhân trong nước.
Trong thông tin công bố tháng 5/2026, FPT cho biết đã tuyển Tiến sĩ Võ Văn Tuấn từ Nhật Bản về làm Giám đốc Quantum Lab. Tập đoàn cũng hợp tác với Đại học Bách khoa Hà Nội để hướng tới thành lập khoa Công nghệ lượng tử đầu tiên tại Việt Nam.
Mục tiêu trước mắt của phòng thí nghiệm là phối hợp với các đối tác công nghệ để đưa máy tính lượng tử về nước. Động thái này bổ sung cho chiến lược đào tạo và nghiên cứu mà FPT đang theo đuổi, đồng thời tạo cơ sở để doanh nghiệp tìm kiếm các dự án ứng dụng trong tương lai.
Cơ hội và thách thức khi đưa máy tính lượng tử về Việt Nam
Nếu hợp tác thành công, Việt Nam có thể hưởng lợi ở nhiều cấp độ. Các trường đại học và viện nghiên cứu có thêm điều kiện tiếp cận nền tảng lượng tử; sinh viên, giảng viên và kỹ sư được làm việc với công nghệ chuyên sâu; còn doanh nghiệp có thể thử nghiệm những bài toán tối ưu hóa, mô phỏng hoặc xử lý dữ liệu phù hợp với năng lực của máy tính lượng tử.
Việc đào tạo tại chỗ cũng có thể giúp giảm khoảng cách giữa nghiên cứu hàn lâm và nhu cầu công nghiệp. Thay vì chỉ học lý thuyết, nhân lực trong nước có cơ hội tham gia các dự án cụ thể cùng doanh nghiệp công nghệ quốc tế.
Tuy nhiên, xây dựng năng lực lượng tử không phải quá trình ngắn hạn. Việt Nam cần duy trì đầu tư cho nghiên cứu cơ bản, phát triển chương trình đào tạo, hình thành đội ngũ giảng viên và bảo đảm hạ tầng phù hợp. Các dự án cũng cần có tiêu chí đánh giá rõ ràng để xác định hiệu quả của từng giai đoạn.
Thách thức khác nằm ở việc lựa chọn ứng dụng. Không phải mọi bài toán tính toán đều phù hợp với máy tính lượng tử, và công nghệ này chưa thể thay thế các hệ thống máy tính truyền thống trong hoạt động phổ thông. Vì vậy, việc thử nghiệm nên tập trung vào những lĩnh vực có nhu cầu tính toán phức tạp và khả năng tạo ra giá trị rõ ràng.
Hợp tác lượng tử gắn với quan hệ Việt Nam – Pháp
Đề xuất của FPT và Pasqal xuất hiện trong bối cảnh hợp tác khoa học và công nghệ giữa Việt Nam với Pháp được thúc đẩy. Sau chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 9/2026, tuyên bố chung Việt Nam – Pháp có đề cập đến đào tạo, nghiên cứu và phát triển công nghệ lượng tử.
Trước đó, quan hệ Việt Nam – Liên minh châu Âu được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 1/2026. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những trụ cột quan trọng của mối quan hệ này.
Ở trong nước, Nghị quyết 57-NQ/TW và danh mục công nghệ chiến lược tại Quyết định 21/2026/QĐ-TTg tạo thêm định hướng cho hoạt động nghiên cứu, phát triển và từng bước làm chủ công nghệ lượng tử.
Trong thời gian tới, kết quả của đề xuất sẽ phụ thuộc vào việc FPT và Pasqal cụ thể hóa được lộ trình như thế nào. Những thông tin cần được làm rõ gồm loại hệ thống dự kiến đưa về, mô hình khai thác, đối tượng được tiếp cận, chương trình đào tạo, nguồn kinh phí và các mốc triển khai. Nếu giải quyết được những yếu tố này, hợp tác có thể trở thành bước thử nghiệm đáng chú ý cho tham vọng phát triển công nghệ lượng tử tại Việt Nam.
Startup Việt tiết kiệm hơn 200 triệu nhờ gói hỗ trợ Anthropic
Nga hoàn tất nguyên mẫu máy quang khắc 130 nm đầu tiên
Sharp dẫn đầu bình chọn hệ sinh thái sống khỏe tại BCA 2026
Sun Holidays giảm 10%, tối đa 1 triệu đồng qua VietQR
Hacker làm nóng tủ lạnh tại hàng trăm siêu thị Pháp
VIS 2026: Kết nối vốn, công nghệ và thị trường cho Việt Nam
Getty Images đối mặt nguy cơ phá sản sau cú rơi 99% cổ phiếu
