Dũng Virgo
AI đang dần rời khỏi phạm vi của những bản thử nghiệm công nghệ để đi vào các vấn đề rất cụ thể trong đời sống. Tại Việt Nam, sáng kiến AI Riser 2026 của Google ghi nhận 750 dự án được xây dựng nhằm giải quyết các nhu cầu từ giáo dục, y tế, an toàn số đến hoạt động kinh doanh.
Thông tin được chia sẻ tại diễn đàn “Chung vai vươn mình cùng Google AI” tổ chức ở TP.HCM vào ngày 8/10. Sự kiện giới thiệu 10 dự án tiêu biểu do người Việt phát triển, qua đó cho thấy AI có thể được ứng dụng theo nhiều cách khác nhau, không chỉ trong các doanh nghiệp công nghệ lớn.
750 dự án được phát triển trên Google AI Studio
Chương trình AI Riser Việt Nam 2026 thu hút hơn 10.000 lượt tham gia trực tiếp và trực tuyến. Tổng cộng 750 dự án được xây dựng trên nền tảng Google AI Studio, trải rộng trong 10 lĩnh vực được xem là ưu tiên tại Việt Nam.
Điểm đáng chú ý của chương trình nằm ở cách tiếp cận tương đối mở. Người tham gia không nhất thiết phải là lập trình viên chuyên nghiệp. Thay vào đó, họ có thể mô tả ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên, sau đó sử dụng câu lệnh hoặc prompt để hướng dẫn AI hỗ trợ quá trình phát triển ứng dụng.
Mô hình này giúp rút ngắn khoảng cách giữa việc nhận diện một vấn đề và tạo ra bản thử nghiệm đầu tiên. Một giáo viên có thể bắt đầu từ nhu cầu xử lý giáo án, nhân viên kinh doanh có thể xây dựng công cụ kiểm tra quy định vận hành, còn người dùng phổ thông có thể phát triển giải pháp hỗ trợ an toàn số.
Tuy nhiên, số lượng dự án không phải thước đo duy nhất. Giá trị của AI Riser nằm ở việc các ý tưởng được hướng tới những hoàn cảnh cụ thể, trong đó người dùng cuối và vấn đề cần giải quyết được đặt ở vị trí trung tâm.
Các ứng dụng AI hướng đến nhu cầu đời sống
SightBridge AI hỗ trợ người khiếm thị
SightBridge AI của Phạm Văn Mạnh là một trong những dự án thu hút sự chú ý tại chương trình. Ứng dụng sử dụng công nghệ thị giác máy tính để nhận biết chướng ngại vật theo thời gian thực và gửi cảnh báo thông qua rung.
Bên cạnh đó, trợ lý giọng nói tích hợp mô hình Gemini có thể hỗ trợ người dùng nhận biết môi trường xung quanh. Một số tình huống được đề cập gồm đọc số xe buýt, nhận diện biển báo giao thông và xác định mệnh giá tiền.
Với người khiếm thị, những tác vụ tưởng như đơn giản này có thể tạo ra khác biệt lớn trong việc di chuyển và tiếp cận thông tin. Dự án cũng cho thấy một ứng dụng AI hữu ích không nhất thiết phải có giao diện phức tạp, mà cần phản hồi phù hợp với khả năng và bối cảnh sử dụng của từng nhóm người.
Đúng Nơi cung cấp thông tin về bảo hiểm y tế
Dự án Đúng Nơi tập trung vào việc giúp người dân hiểu rõ hơn các quyền lợi liên quan đến bảo hiểm y tế. Công cụ có thể hỗ trợ tra cứu mức đồng chi trả, quy định chuyển tuyến và ước tính chi phí khám chữa bệnh trước khi người dùng đến cơ sở y tế.
Trong thực tế, các quy định y tế thường có nhiều thuật ngữ và điều kiện khiến người dân khó theo dõi. Một công cụ trình bày thông tin theo ngữ cảnh, bằng cách diễn giải dễ hiểu hơn, có thể giúp người dùng chuẩn bị tốt hơn cho quá trình khám chữa bệnh.
ScamLens cảnh báo dấu hiệu lừa đảo
ScamLens được thiết kế để phân tích tin nhắn, ảnh chụp màn hình và các cuộc trò chuyện có dấu hiệu bất thường. Công cụ tìm kiếm những biểu hiện thường xuất hiện trong các kịch bản lừa đảo, chẳng hạn thao túng tâm lý, giả mạo danh tính hoặc tạo cảm giác khẩn cấp để buộc nạn nhân hành động nhanh.
Không chỉ đưa ra cảnh báo, ScamLens còn gợi ý các bước kiểm tra thông tin trước khi người dùng chuyển tiền, cung cấp dữ liệu hoặc làm theo yêu cầu từ bên kia. Cách tiếp cận này có ý nghĩa trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tận dụng tin nhắn, hình ảnh và cuộc trò chuyện được tạo dựng tinh vi.
Dù vậy, kết quả từ công cụ AI vẫn nên được xem là lớp tham khảo ban đầu. Người dùng cần kiểm tra lại danh tính, liên hệ với tổ chức chính thức qua kênh độc lập và tránh chia sẻ thông tin nhạy cảm chỉ dựa trên một lời cảnh báo hoặc xác nhận tự động.
Sách Của Em giúp giáo viên tạo phiếu bài tập
Sách Của Em hướng đến giáo viên tại các trường còn hạn chế về nguồn lực. Ứng dụng có thể chuyển ảnh chụp giáo án viết tay, ghi chú hoặc sách giáo khoa thành phiếu bài tập đen trắng khổ A4 để in.
Thời gian xử lý được giới thiệu là chưa đầy 90 giây. Nếu hoạt động ổn định, công cụ này có thể giảm bớt công việc định dạng tài liệu, đặc biệt trong những trường hợp giáo viên cần nhanh chóng chuyển nội dung có sẵn thành tài liệu phát cho học sinh.
MediGuide AI và HiLuat giải quyết nhu cầu chuyên biệt
MediGuide AI tập trung vào việc số hóa thông tin thuốc từ hình ảnh đơn thuốc và bao bì. Ứng dụng có thể giải thích thuật ngữ y khoa bằng tiếng Việt dễ hiểu, kiểm tra tương tác thuốc theo danh mục của Bộ Y tế và thiết lập lịch nhắc uống thuốc.
Những chức năng này hướng tới việc giúp người dùng theo dõi thuốc thuận tiện hơn, nhưng không thay thế chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ. Trong lĩnh vực y tế, thông tin từ AI cần được đối chiếu với chuyên gia, nhất là khi liên quan đến thay đổi liều dùng hoặc xử lý tác dụng phụ.
Trong khi đó, HiLuat phục vụ các cơ sở kinh doanh ăn uống nhỏ. Công cụ giúp đối chiếu những tình huống vận hành hằng ngày với nghĩa vụ pháp lý và trích dẫn quy định từ cơ sở dữ liệu pháp luật Việt Nam. Đây là hướng ứng dụng đáng chú ý với các hộ kinh doanh không có bộ phận pháp chế riêng.
Đúng Nơi, Project InnoVerse và SightBridge AI được yêu thích
Ba dự án nhận được nhiều sự yêu thích nhất từ khán giả tại AI Riser Việt Nam 2026 gồm Đúng Nơi, Project InnoVerse và SightBridge AI. Kết quả này phản ánh sự quan tâm của người tham gia đối với những sản phẩm có khả năng gắn với các nhu cầu dễ nhận thấy trong cuộc sống.
Đúng Nơi đại diện cho nhóm ứng dụng cung cấp thông tin y tế thiết thực. SightBridge AI tạo dấu ấn nhờ tập trung vào khả năng tiếp cận cho người khiếm thị. Project InnoVerse cũng nằm trong nhóm được yêu thích, dù thông tin được công bố trong khuôn khổ sự kiện không đi sâu vào các chức năng cụ thể của dự án.
Theo ông Marc Woo, Tổng giám đốc Google Việt Nam, mục tiêu của chương trình là đưa công nghệ tiên tiến đến gần hơn với cộng đồng sáng tạo, để nhiều người có thể xây dựng các công cụ phục vụ nhu cầu thực tế.
Google mở rộng hoạt động sang nghiên cứu AI
Bên cạnh AI Riser, diễn đàn còn cập nhật hoạt động của Applied AI Lab. Đây là sáng kiến hợp tác giữa Google AI Futures Fund và Saigon AI Hub, do VNG Group cùng Đại học Quốc gia TP.HCM đồng sáng lập.
Applied AI Lab được xây dựng với định hướng kết nối nghiên cứu học thuật và các bài toán ứng dụng. Giai đoạn đầu chương trình quy tụ 10 nhóm, với gần 60 nhà nghiên cứu đến từ các trường đại học tại TP.HCM.
Các hướng nghiên cứu được đề cập gồm phòng ngừa ung thư, công nghệ ngôn ngữ tiếng Việt, AI đa phương thức, thị giác máy tính và tương tác giữa con người với robot trong môi trường thực tế mở rộng. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi dữ liệu, chuyên môn và quá trình thử nghiệm dài hơn so với một sản phẩm AI thử nghiệm thông thường.
Các nhóm nghiên cứu được tiếp cận sớm với công nghệ AI của Google và nhận hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp từ Google cùng Google DeepMind. Ở giai đoạn tiếp theo, Applied AI Lab dự kiến tiếp tục tìm kiếm những bài toán thực tế và kết nối với các nhóm nghiên cứu phù hợp trên phạm vi cả nước.
Kỹ năng số là nền tảng để AI tạo ra giá trị
Sự phát triển của các công cụ AI dễ tiếp cận chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi. Để ứng dụng đạt hiệu quả, người dùng vẫn cần hiểu cách đặt câu hỏi, kiểm tra dữ liệu đầu ra và nhận diện những giới hạn của mô hình.
Điều này đặc biệt quan trọng với các lĩnh vực như y tế, pháp luật và an toàn số. AI có thể hỗ trợ tổng hợp, giải thích hoặc phát hiện dấu hiệu đáng ngờ, nhưng quyết định cuối cùng vẫn cần dựa trên nguồn thông tin đáng tin cậy và sự đánh giá của con người.
Ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia thuộc Bộ Tài chính, nhấn mạnh vai trò của việc trang bị kỹ năng số cho lực lượng lao động và thế hệ trẻ. Đây được xem là yếu tố quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế, xã hội tại Việt Nam.
Google cho biết các chương trình hợp tác mở rộng của hãng đã đào tạo hơn 100.000 người Việt Nam thông qua các khóa học từ cơ bản đến nâng cao. Con số này cho thấy đào tạo kỹ năng đang được đặt song song với việc đưa công nghệ mới vào thực tế.
AI tại Việt Nam chuyển từ trình diễn sang giải quyết vấn đề
AI Riser 2026 cho thấy hướng ứng dụng AI tại Việt Nam đang mở rộng khỏi nhóm sản phẩm trình diễn. Những dự án như SightBridge AI, Đúng Nơi, ScamLens, Sách Của Em, MediGuide AI và HiLuat đều bắt đầu từ các nhu cầu cụ thể của từng nhóm người dùng.
Thách thức tiếp theo là biến các nguyên mẫu thành sản phẩm có thể vận hành ổn định, bảo vệ dữ liệu cá nhân và duy trì độ chính xác trong nhiều tình huống khác nhau. Khi đó, chất lượng dữ liệu, khả năng kiểm chứng và trách nhiệm của đơn vị phát triển sẽ quan trọng không kém bản thân mô hình AI.
Với 750 dự án được hình thành trong một chương trình, AI Riser tạo ra một bức tranh đáng chú ý về năng lực sáng tạo trong nước. Nếu tiếp tục được hỗ trợ về kỹ thuật, dữ liệu và cơ hội triển khai, những ý tưởng xuất phát từ các vấn đề đời sống có thể trở thành nền tảng cho nhiều sản phẩm AI phù hợp hơn với người Việt.
Xu hướng này cũng gắn với bức tranh rộng hơn về việc dùng dữ liệu để cải thiện dịch vụ và vận hành đô thị. Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài Smart City Asia 2026 cho thấy dữ liệu đô thị vận hành thế nào để có thêm góc nhìn về vai trò của công nghệ trong các hệ thống thực tế.
Startup Việt tiết kiệm hơn 200 triệu nhờ gói hỗ trợ Anthropic
Nga hoàn tất nguyên mẫu máy quang khắc 130 nm đầu tiên
Sharp dẫn đầu bình chọn hệ sinh thái sống khỏe tại BCA 2026
Sun Holidays giảm 10%, tối đa 1 triệu đồng qua VietQR
Hacker làm nóng tủ lạnh tại hàng trăm siêu thị Pháp
VIS 2026: Kết nối vốn, công nghệ và thị trường cho Việt Nam
Getty Images đối mặt nguy cơ phá sản sau cú rơi 99% cổ phiếu
