Dũng Virgo
Cán cân giữa Huawei và Qualcomm vừa có sự thay đổi đáng chú ý sau khoảng 25 năm. Trong thỏa thuận sở hữu trí tuệ mới, Qualcomm không chỉ tiếp tục sử dụng một số công nghệ của Huawei mà còn phải trả phí cấp phép và mua một số bằng sáng chế do tập đoàn Trung Quốc sở hữu.
Đây là lần đầu tiên Huawei công bố việc Qualcomm trả tiền cho quyền tiếp cận công nghệ của mình. Thỏa thuận cho thấy giá trị của bằng sáng chế đang ngày càng lớn trong ngành công nghệ, nơi lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở sản phẩm hoàn chỉnh hay năng lực sản xuất chip.
Qualcomm lần đầu trả tiền cho công nghệ của Huawei
Huawei và Qualcomm đã ký một thỏa thuận cấp phép bằng sáng chế có thời hạn nhiều năm. Phạm vi thỏa thuận bao gồm nhiều nhóm công nghệ quan trọng như 5G, điện toán, trí tuệ nhân tạo và mạng.
Điểm khác biệt so với một thỏa thuận cấp phép chéo thông thường là Qualcomm còn mua trực tiếp một số bằng sáng chế của Huawei tại Mỹ. Những tài sản trí tuệ này liên quan đến điện toán, AI, mạng và một số lĩnh vực công nghệ khác.
Huawei cho biết Qualcomm đã đồng ý trả tiền để được cấp phép và mua bằng sáng chế. Tuy nhiên, hai bên chưa công bố giá trị giao dịch. Thỏa thuận cũng vẫn phải chờ các phê duyệt cần thiết theo quy định trước khi hoàn tất.
Thương vụ không bao gồm hoạt động hợp tác kinh doanh mới giữa Huawei và Qualcomm. Nội dung giao dịch chỉ tập trung vào quyền sở hữu trí tuệ.
Từ bên trả phí thành bên thu phí
Trong nhiều năm, Huawei thường phải thanh toán cho Qualcomm để sử dụng các công nghệ được bảo hộ bằng sáng chế của công ty Mỹ. Hai bên từng có quan hệ bản quyền kéo dài, phản ánh vai trò lớn của Qualcomm trong các công nghệ nền tảng cho thiết bị di động và kết nối không dây.
Năm 2020, Huawei từng phải giải quyết một tranh chấp với Qualcomm bằng khoản thanh toán 1,8 tỷ USD tiền bản quyền còn thiếu. Con số này cho thấy chi phí sở hữu trí tuệ có thể lên tới mức rất lớn, đặc biệt khi công nghệ được sử dụng trên quy mô toàn cầu.
Thỏa thuận mới tạo ra một chiều dịch chuyển khác của dòng tiền. Qualcomm hiện là bên phải trả tiền để tiếp cận một phần công nghệ của Huawei. Điều này không có nghĩa Huawei đã thay thế Qualcomm trong mọi lĩnh vực, nhưng cho thấy vị thế của tập đoàn Trung Quốc trong thị trường bằng sáng chế đã thay đổi đáng kể.
Kho bằng sáng chế giúp Huawei tạo nguồn thu mới
Huawei hiện sở hữu một trong những danh mục bằng sáng chế lớn nhất thế giới. Tính đến năm 2025, công ty có khoảng 165.000 bằng sáng chế được cấp và còn hiệu lực trên toàn cầu.
Kho tài sản trí tuệ này không chỉ phục vụ hoạt động nghiên cứu hoặc bảo vệ sản phẩm của Huawei. Công ty đang tích cực biến bằng sáng chế thành một nguồn doanh thu độc lập thông qua các thỏa thuận cấp phép với nhiều đối tác.
Kể từ khi bắt đầu có thu nhập từ hoạt động cấp phép vào năm 2011, Huawei đã ghi nhận tổng giá trị hợp đồng hơn 6,9 tỷ USD. Công ty cũng đã ký hơn 260 thỏa thuận với các doanh nghiệp công nghệ lớn, trong đó có Nokia, Samsung, Amazon, Oppo, Vivo và Xiaomi.
Danh sách đối tác cho thấy phạm vi ảnh hưởng của Huawei không chỉ giới hạn ở điện thoại thông minh. Các thỏa thuận bản quyền có thể liên quan đến nhiều lớp công nghệ khác nhau, từ kết nối không dây đến thiết bị tiêu dùng và hạ tầng mạng.
Đầu tư nghiên cứu lớn đứng sau tài sản trí tuệ
Để xây dựng danh mục bằng sáng chế quy mô lớn, Huawei đã dành nguồn lực đáng kể cho nghiên cứu và phát triển. Trong năm 2025, tập đoàn chi 192,3 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 28,7 tỷ USD, cho hoạt động R&D.
Khoản đầu tư này tương đương gần 22% doanh thu của Huawei trong cùng năm. Mức chi cho thấy công ty xem nghiên cứu dài hạn là nền tảng quan trọng để duy trì năng lực cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ lõi có thể quyết định quyền tiếp cận cả một thị trường.
Chủ tịch Nhậm Chính Phi từng yêu cầu bộ phận sở hữu trí tuệ của Huawei tìm cách thương mại hóa danh mục bằng sáng chế với mức giá hợp lý và lợi nhuận tương xứng với khoản đầu tư nghiên cứu. Những thỏa thuận gần đây cho thấy chiến lược này đang được triển khai rõ ràng hơn.
Wi-Fi 7 và cách Huawei thương mại hóa công nghệ
Huawei cũng đã bắt đầu thu phí bản quyền đối với công nghệ Wi-Fi 7. Mức phí được công bố là 0,5 USD cho mỗi thiết bị sử dụng công nghệ này.
Con số trên có thể không lớn nếu xét trên từng sản phẩm riêng lẻ. Tuy nhiên, khi công nghệ được tích hợp vào hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ thiết bị, phí bản quyền có thể tạo thành nguồn thu đáng kể cho chủ sở hữu.
Đến cuối năm 2025, các thỏa thuận cấp phép của Huawei đã bao phủ khoảng 1,6 tỷ thiết bị trên toàn cầu. Đây là quy mô đủ lớn để biến bằng sáng chế từ một tài sản pháp lý thành công cụ tạo doanh thu thường xuyên.
Trước thỏa thuận với Qualcomm, Huawei cũng đạt một thỏa thuận cấp phép chéo bằng sáng chế Wi-Fi với HP vào tháng 8. Những giao dịch như vậy giúp công ty mở rộng phạm vi khai thác công nghệ mà không nhất thiết phải trực tiếp sản xuất mọi thiết bị có sử dụng các sáng chế đó.
Vì sao thỏa thuận với Qualcomm đáng chú ý?
Giá trị lớn nhất của thương vụ không chỉ nằm ở số tiền Qualcomm phải thanh toán, bởi con số này chưa được công bố. Ý nghĩa quan trọng hơn là sự thay đổi trong vị thế đàm phán giữa hai công ty.
Trong ngành công nghệ, bằng sáng chế có thể tạo ra quyền kiểm soát đối với những thành phần nền tảng của sản phẩm. Một doanh nghiệp có thể không dẫn đầu về doanh số thiết bị nhưng vẫn thu được lợi ích tài chính nếu sở hữu các công nghệ mà nhiều nhà sản xuất cần sử dụng.
5G, AI, điện toán và mạng đều là những lĩnh vực có tính nền tảng cao. Việc Huawei sở hữu các bằng sáng chế liên quan đến những nhóm công nghệ này giúp công ty có thêm cơ sở để đàm phán với các đối tác quốc tế.
Thỏa thuận với Qualcomm cũng cho thấy cạnh tranh công nghệ hiện nay diễn ra ở nhiều lớp. Bên cạnh việc phát triển chip, điện thoại hoặc hệ thống mạng, các công ty còn phải đầu tư vào nghiên cứu cơ bản, đăng ký sáng chế và xây dựng chiến lược cấp phép phù hợp.
Không đồng nghĩa với quan hệ hợp tác mới
Dù Qualcomm trả tiền để sử dụng và mua một số bằng sáng chế, Huawei khẳng định hai bên không hình thành quan hệ hợp tác kinh doanh mới. Giao dịch chỉ liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, không bao gồm việc cùng phát triển sản phẩm hay mở rộng hoạt động thương mại.
Điều này giúp phân biệt rõ hai khía cạnh của thỏa thuận. Một mặt, Qualcomm thừa nhận giá trị của một số công nghệ do Huawei sở hữu thông qua việc trả phí và mua bằng sáng chế. Mặt khác, điều đó không cho thấy hai công ty đã khôi phục một mối quan hệ hợp tác toàn diện.
Sau nhiều năm đầu tư hàng chục tỷ USD cho R&D, Huawei đang chứng minh rằng danh mục bằng sáng chế có thể trở thành tài sản thương mại thực tế. Việc đối tác phải trả tiền để tiếp cận công nghệ là dấu hiệu cho thấy quyền sở hữu trí tuệ đang giữ vai trò ngày càng lớn trong cuộc cạnh tranh giữa các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Startup Việt tiết kiệm hơn 200 triệu nhờ gói hỗ trợ Anthropic
Nga hoàn tất nguyên mẫu máy quang khắc 130 nm đầu tiên
Sharp dẫn đầu bình chọn hệ sinh thái sống khỏe tại BCA 2026
Sun Holidays giảm 10%, tối đa 1 triệu đồng qua VietQR
Hacker làm nóng tủ lạnh tại hàng trăm siêu thị Pháp
VIS 2026: Kết nối vốn, công nghệ và thị trường cho Việt Nam
Getty Images đối mặt nguy cơ phá sản sau cú rơi 99% cổ phiếu
