Dũng Virgo
Một chiếc iPhone đã ra mắt từ nhiều năm trước bất ngờ xuất hiện trong bài đăng của CORTIS trên Instagram. Không sở hữu cụm camera lớn hay khả năng xử lý ảnh hiện đại, thiết bị này vẫn được nhóm nhạc dùng để ghi lại những khoảnh khắc đời thường. Chi tiết đó nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi nó phản ánh một xu hướng đang được một bộ phận Gen Z hưởng ứng: dùng smartphone cũ như một chiếc máy ảnh bỏ túi.
Mẫu máy xuất hiện trong hình ảnh của CORTIS là iPhone 5s. So với điện thoại hiện nay, thiết bị có thân máy nhỏ, camera đơn và phím Home vật lý. Những giới hạn từng khiến iPhone cũ bị xem là lỗi thời lại trở thành yếu tố tạo nên sức hấp dẫn riêng trong bối cảnh người trẻ tìm kiếm phong cách ảnh khác biệt.
CORTIS đưa iPhone 5s trở lại trong những bức ảnh đời thường
Trong bài đăng trên Instagram, các thành viên CORTIS sử dụng một chiếc iPhone đời cũ khi chụp ảnh nhóm. Hình ảnh tạo ra không mang vẻ sắc nét, trong trẻo và được xử lý kỹ như ảnh từ những mẫu smartphone cao cấp hiện nay. Thay vào đó, ảnh có độ chi tiết vừa phải, màu sắc dịu hơn và gợi cảm giác giống những bức hình kỹ thuật số được chụp từ nhiều năm trước.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc CORTIS sở hữu một thiết bị đặc biệt theo nghĩa đắt tiền. Sự đặc biệt đến từ cách nhóm sử dụng một sản phẩm cũ để tạo ra chất liệu hình ảnh khác với camera trên điện thoại hiện đại. Khi smartphone mới liên tục cải thiện độ phân giải, khả năng chụp đêm và xử lý bằng thuật toán, iPhone 5s lại mang tới một trải nghiệm có phần giản dị hơn.
Trường hợp của CORTIS cũng không phải hiện tượng đơn lẻ. Tại Hàn Quốc và một số nơi khác, một bộ phận người trẻ mang theo hai điện thoại cho những mục đích riêng biệt. Smartphone mới phục vụ liên lạc, công việc và các ứng dụng hàng ngày. Trong khi đó, iPhone cũ được giữ lại chủ yếu để chụp ảnh khi đi chơi, gặp bạn bè hoặc ghi lại những khoảnh khắc thường nhật.
“Young-tro” và sức hút của ảnh không hoàn hảo
Xu hướng này thường được mô tả bằng từ “young-tro”, ghép giữa “young” và “retro”. Khái niệm này nói đến cách người trẻ tìm lại những trải nghiệm, thiết kế và chất liệu hình ảnh mang màu sắc hoài cổ, sau đó đưa chúng vào đời sống hiện đại.
Một ví dụ được ghi nhận tại Hàn Quốc là nữ sinh viên 22 tuổi sử dụng iPhone 16 cho nhu cầu hàng ngày nhưng vẫn mang theo iPhone 5s để chụp ảnh. Cách dùng hai thiết bị cho thấy iPhone cũ không nhất thiết phải thay thế điện thoại chính. Nó được lựa chọn như một công cụ chuyên biệt, gần với vai trò của máy ảnh compact hơn là một chiếc smartphone thông thường.
Điều khiến những mẫu máy này được yêu thích nằm ở chính các hạn chế về camera. Ảnh chụp từ thiết bị cũ có thể ít chi tiết hơn, dễ bị cháy sáng hoặc cho màu sắc không hoàn toàn đồng nhất. Với người dùng muốn có hình ảnh chính xác và sạch sẽ, đây có thể là nhược điểm. Nhưng với những người yêu thích vẻ tự nhiên, các đặc điểm đó lại tạo ra cảm giác gần gũi và khó tái tạo bằng những bộ lọc thông thường.
Một bức ảnh hơi nhiễu, vùng sáng không được cân bằng hoàn hảo hay màu sắc có phần ngả theo điều kiện ánh sáng có thể khiến khoảnh khắc trở nên giàu cảm xúc hơn. Hình ảnh không còn giống một sản phẩm đã qua nhiều lớp xử lý mà mang dấu vết trực tiếp của thiết bị và hoàn cảnh chụp.
Vì sao iPhone 5s, iPhone 6s và iPhone SE được quan tâm?
iPhone 5s ra mắt năm 2013, còn iPhone SE thế hệ đầu xuất hiện năm 2016. Đây đều là những mẫu máy có thiết kế nhỏ gọn, màn hình kích thước khiêm tốn, camera đơn và phím Home vật lý. iPhone 6s cũng thuộc nhóm sản phẩm được tìm kiếm trở lại trong trào lưu này.
Với một bộ phận người trẻ, thiết kế cũ đem lại cảm giác khác hẳn những smartphone hiện đại có thân máy lớn và cụm camera nổi bật. Kích thước nhỏ giúp thiết bị dễ cầm, dễ bỏ túi. Phím Home và kiểu dáng quen thuộc cũng gợi nhớ một giai đoạn mà điện thoại chưa tập trung quá nhiều vào màn hình lớn hay nhiếp ảnh tính toán.
Giá trị của các mẫu iPhone này vì thế không chỉ nằm ở thông số. Người mua có thể tìm đến chúng để tạo phong cách cá nhân, chụp ảnh theo chủ đề hoặc bổ sung một thiết bị chuyên dụng cho những chuyến đi. Trong bối cảnh đó, một chiếc điện thoại cũ được đánh giá dựa trên “chất” hình ảnh thay vì khả năng đáp ứng toàn bộ nhu cầu công việc.
Nhu cầu tăng cũng khiến những mẫu máy từng khá dễ tìm trở nên được chú ý hơn trên thị trường đồ cũ. Theo nền tảng Bungaejangter, lượng tìm kiếm iPhone 6s tại Hàn Quốc trong năm 2023 tăng 519%, còn giao dịch thực tế tăng 28% so với giai đoạn trước đó. iPhone SE thế hệ đầu từng được rao bán với giá hơn 140 USD, trong khi iPhone 6s có mức khoảng 70 USD trên các chợ đồ cũ tại Hàn Quốc.
Những con số này cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: sản phẩm càng cũ chưa chắc càng mất giá nếu nó đáp ứng đúng nhu cầu trải nghiệm của người dùng. Ở đây, người mua không nhất thiết cần một chiếc điện thoại để cài ứng dụng mới nhất. Họ cần một thiết bị có thể tạo ra hình ảnh khác biệt và phù hợp với gu thẩm mỹ riêng.
Khi công nghệ càng hoàn hảo, người dùng càng tìm chất liệu thô
Smartphone hiện đại đang hướng đến khả năng tái tạo hình ảnh rõ nét, cân bằng sáng tốt và giàu chi tiết. Các thuật toán giúp ảnh chụp trong điều kiện thiếu sáng sáng hơn, xử lý vùng tối tốt hơn và giảm nhiều lỗi thường gặp. Những cải tiến này rất hữu ích trong sử dụng hàng ngày, nhưng chúng cũng khiến hình ảnh giữa các thiết bị có xu hướng trở nên đồng đều.
Trong khi đó, iPhone cũ đem lại kết quả ít dự đoán hơn. Một bức ảnh có thể bị ảnh hưởng rõ bởi ánh sáng gắt, màu sắc môi trường hoặc cách người dùng cầm máy. Chính sự không hoàn hảo này tạo ra cảm giác cá nhân hóa. Người chụp không chỉ lựa chọn chủ thể mà còn chấp nhận cả dấu ấn của thiết bị.
Xu hướng này từng xuất hiện rõ trong sự quan tâm của Gen Z Hàn Quốc đối với máy ảnh kỹ thuật số đời cũ. Phong cách hình ảnh có độ nhiễu, màu sắc đặc trưng và chất lượng không quá hoàn hảo được chú ý sau khi xuất hiện trong MV “Ditto” của NewJeans. So với máy ảnh kỹ thuật số, iPhone cũ dễ tiếp cận hơn vì nhỏ gọn và thao tác quen thuộc.
Người dùng không cần học một hệ thống máy ảnh phức tạp hay mang theo thiết bị cồng kềnh. Chỉ một chiếc iPhone 5s, iPhone 6s hoặc iPhone SE đời đầu cũng có thể trở thành công cụ tạo ảnh theo phong cách hoài cổ. Đây là lý do những thiết bị từng bị bỏ lại phía sau lại có cơ hội xuất hiện trong các bộ ảnh du lịch, ảnh đời thường và bài đăng mang tinh thần Y2K.
Xu hướng này có gì đáng chú ý với thị trường smartphone?
Sự trở lại của iPhone cũ không có nghĩa người dùng quay lưng với smartphone mới. Trên thực tế, nhiều người vẫn cần thiết bị hiện đại cho liên lạc, công việc, giải trí và các ứng dụng hàng ngày. iPhone cũ chỉ đảm nhận một vai trò riêng: tạo ra trải nghiệm hình ảnh và cảm giác sử dụng khác biệt.
Điều này cho thấy giá trị của công nghệ không chỉ được quyết định bởi tuổi đời hay cấu hình. Một sản phẩm có thể đã lỗi thời về hiệu năng nhưng vẫn phù hợp với một mục đích cụ thể. Cách tiếp cận này cũng tương phản với cuộc đua nâng cấp camera liên tục trên smartphone mới, từ cảm biến độ phân giải cao đến các giải pháp xử lý hình ảnh ngày càng phức tạp. Người đọc có thể xem thêm về hướng phát triển camera di động trong bài khẩu độ biến thiên trên iPhone 18 Pro.
Tại Việt Nam, một bộ phận Gen Z cũng bắt đầu quan tâm đến điện thoại và máy ảnh kỹ thuật số đời cũ. Những thiết bị này xuất hiện trong các bộ ảnh mang phong cách hoài niệm, ảnh du lịch hoặc nội dung lấy cảm hứng từ Y2K. Sức hút không nằm ở việc chứng minh một chiếc máy cũ có thể vượt qua điện thoại mới, mà ở khả năng tạo ra một ngôn ngữ hình ảnh riêng.
iPhone cũ trở thành phụ kiện phong cách
Hình ảnh CORTIS sử dụng iPhone 5s cho thấy thiết bị công nghệ có thể được nhìn nhận theo nhiều cách khác nhau. Một chiếc điện thoại từng bị xem là lỗi thời nay có thể trở thành máy ảnh cá nhân, đạo cụ trong một bộ ảnh hoặc phụ kiện thể hiện gu thẩm mỹ.
Với Gen Z, trải nghiệm sử dụng đôi khi quan trọng không kém hiệu năng. Một chút hạt nhiễu, ánh sáng bị cháy hoặc màu ảnh không đồng đều có thể làm khoảnh khắc trông chân thật và gợi nhớ hơn. Khi ảnh kỹ thuật số ngày càng tiến gần sự hoàn hảo, những dấu vết của giới hạn phần cứng lại trở thành điểm nhận diện.
Câu chuyện của iPhone 5s cũng phản ánh một thay đổi rộng hơn trong cách người trẻ tiếp cận công nghệ. Thiết bị không nhất thiết phải mới nhất mới có giá trị. Nếu được đặt vào đúng mục đích, một sản phẩm đã qua nhiều năm vẫn có thể tìm thấy đời sống mới, lần này không phải như một chiếc smartphone chính mà như một chiếc máy ảnh bỏ túi mang dấu ấn riêng.
iPhone 4S: Chiếc máy đưa Siri thành biểu tượng công nghệ
Carl Pei chê iPhone Duo đắt đỏ vì thiếu Face ID và camera tele
iPhone Duo có thể yêu cầu đặt cọc tới 30 triệu đồng tại Việt Nam
iPhone Duo cận cảnh: Màn hình gập gần như không thấy nếp
iPhone 18 Pro Max: Vì sao chỉnh màn trập có thể làm ảnh xấu hơn?
10 thương hiệu Android từ yếu đến mạnh: Samsung đứng đầu
iPhone 18 Pro giảm giá sau nửa tháng, máy qua tay xuất hiện
