Camera chính của iPhone 18 Pro Series được chú ý bởi một thay đổi mang tính cơ học: khẩu độ biến đổi với 6 lá khẩu. Đây là cơ cấu chưa phổ biến trên smartphone hiện đại, bởi không gian bên trong điện thoại vốn rất chật hẹp và mỗi bộ phận chuyển động đều làm thiết kế trở nên phức tạp hơn.





Thoạt nhìn, việc chủ động thu nhỏ cửa sáng có vẻ đi ngược với mục tiêu nâng cấp camera. Một ống kính mở lớn có thể nhận nhiều ánh sáng hơn, thường hữu ích khi chụp đêm hoặc chụp trong nhà. Tuy nhiên, khẩu độ không chỉ quyết định ảnh sáng hay tối. Nó còn ảnh hưởng đến vùng rõ nét, khả năng kiểm soát tương phản và hình dạng của các tia sáng quanh nguồn sáng mạnh.
Khẩu độ camera thực chất là gì?
Khẩu độ là phần mở nằm trong cụm ống kính, cho phép ánh sáng đi tới cảm biến. Có thể hình dung đây là một cánh cửa: cửa mở rộng thì nhiều ánh sáng đi vào, còn cửa khép nhỏ sẽ hạn chế lượng ánh sáng.
Thông số khẩu độ thường được biểu thị bằng giá trị f như f/1.8 hoặc f/16. Điểm dễ gây nhầm lẫn là con số càng nhỏ thì cửa khẩu thực tế càng lớn. Vì vậy, f/1.8 cho phép nhiều ánh sáng đi qua hơn f/16.
| Khẩu độ | Kích thước cửa sáng | Tác động thường thấy |
|---|---|---|
| f/1.8 | Lớn | Thu nhiều ánh sáng, hậu cảnh dễ mờ hơn |
| f/16 | Nhỏ | Giảm lượng sáng, nhiều vùng trong ảnh có thể rõ nét hơn |
Trên điện thoại, phần mềm xử lý ảnh vẫn đóng vai trò rất lớn. Dù vậy, khẩu độ vật lý tác động ngay từ trước khi ánh sáng chạm vào cảm biến. Đây là lý do một cơ cấu cơ học có thể bổ sung thêm khả năng kiểm soát mà thuật toán không hoàn toàn thay thế được.
Vì sao iPhone 18 Pro cần 6 lá khẩu?
Theo thông tin được công bố, camera chính 48 MP Fusion Main Camera trên iPhone 18 Pro có thể thay đổi khẩu độ thay vì cố định ở một mức duy nhất. Apple sử dụng 6 lá khẩu cực mỏng, được cắt bằng laser. Mỗi lá có độ dày nhỏ hơn một sợi tóc người và cùng tạo thành một cửa sáng nằm trong cụm ống kính.
Những lá khẩu này được bố trí theo dạng cơ cấu rotor. Khi di chuyển, chúng làm thay đổi đường kính cửa khẩu. Nói cách khác, “khẩu độ 6 lá” không phải là 6 lớp thấu kính, cũng không phải 6 camera riêng biệt. Đây là 6 chi tiết cơ học phối hợp để mở hoặc khép lỗ sáng.
Cấu trúc này cho phép camera linh hoạt hơn trong nhiều bối cảnh:
- Chụp chân dung: khẩu độ f/1.8 được tối ưu để tạo độ sâu trường ảnh mỏng hơn, giúp chủ thể nổi bật so với hậu cảnh.
- Cảnh nhiều ánh sáng: khi khung hình quá sáng hoặc có vùng tương phản mạnh, cửa khẩu có thể được thu nhỏ để hạn chế lượng ánh sáng đi vào cảm biến.
- Kiểm soát vùng nét: khẩu độ nhỏ hơn giúp nhiều khu vực trong khung hình cùng đạt độ rõ, phù hợp với một số cảnh cần giữ chi tiết từ tiền cảnh đến hậu cảnh.
- Tạo tia sáng: khi chụp nguồn sáng mạnh như đèn đường hoặc đèn trang trí, hình dạng của khẩu độ có thể tạo ra các tia sáng rõ hơn quanh nguồn sáng.
Vì vậy, việc thu nhỏ khẩu độ không đồng nghĩa camera bị cắt giảm khả năng thu sáng. Hệ thống vẫn có thể mở rộng cửa khẩu khi cần nhiều ánh sáng, sau đó khép lại trong những tình huống cần cân bằng độ sáng hoặc thay đổi hiệu ứng quang học.
Lợi ích thực tế với người chụp ảnh
Với người dùng phổ thông, điểm đáng chú ý nhất là camera có thêm một lớp điều chỉnh trước khi ảnh được xử lý bằng phần mềm. Khi chụp chân dung, khẩu độ lớn có thể hỗ trợ làm nổi bật gương mặt hoặc chủ thể. Khi chuyển sang cảnh có đèn sáng, biển hiệu hay mặt trời, khẩu độ nhỏ hơn có thể tạo ra hiệu ứng tia sáng đặc trưng.
Điều này cũng mở rộng lựa chọn sáng tạo khi chụp ảnh ban ngày. Một camera cố định thường phải dựa nhiều hơn vào tốc độ màn trập, độ nhạy sáng và xử lý HDR để cân bằng ảnh. Khẩu độ biến đổi bổ sung thêm một biến số vật lý, giúp hệ thống có nhiều cách hơn để kiểm soát ánh sáng.
Tuy nhiên, khẩu độ không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng ảnh. Cảm biến, thấu kính, chống rung, tốc độ chụp, thuật toán xử lý và điều kiện ánh sáng vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả cuối cùng. Người dùng cũng không nên kỳ vọng chỉ riêng 6 lá khẩu sẽ khiến mọi bức ảnh tự động đẹp hơn.
Giá trị chính của khẩu độ biến đổi nằm ở khả năng cho camera “chọn cách” tiếp nhận ánh sáng, thay vì chỉ mở cố định ở một trạng thái duy nhất.
Thách thức khi đưa cơ cấu cơ học vào smartphone
Camera điện thoại phải hoạt động trong một mô-đun rất nhỏ, chịu rung động, bụi và những giới hạn nghiêm ngặt về độ dày. Việc đưa thêm các bộ phận chuyển động vào đó đòi hỏi độ chính xác cao hơn so với thiết kế khẩu độ cố định.
Sáu lá khẩu cực mỏng phải di chuyển đồng bộ để tạo cửa sáng đúng hình dạng và kích thước. Cơ cấu này cũng cần được đặt chính xác giữa các thành phần quang học để không làm ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh. Đây là phần khiến thiết kế của iPhone 18 Pro đáng chú ý: Apple không chỉ thay đổi thông số phần mềm mà còn thu nhỏ một hệ thống cơ học phức tạp vào camera smartphone.
Đổi lại, người dùng có thể nhận được khả năng kiểm soát hình ảnh trực tiếp hơn từ phần cứng. Hiệu ứng tia sáng được trình diễn trong sự kiện cũng cho thấy hình dạng của 6 lá khẩu có thể tạo dấu ấn riêng trên những nguồn sáng mạnh.
Apple không phải hãng đầu tiên thử khẩu độ vật lý
Ý tưởng dùng khẩu độ cơ học trên điện thoại đã từng xuất hiện trước đây. Samsung từng trang bị khẩu độ kép cho Galaxy S9 và Galaxy S9+, cho phép chuyển đổi giữa f/1.5 và f/2.4. Galaxy Note 9 sau đó tiếp tục sử dụng giải pháp tương tự.
Cơ cấu lá khẩu chuyển động cũng được duy trì trên Galaxy S10, Galaxy S10+, Galaxy Note 10 và Galaxy Note 10+. Tuy nhiên, các mẫu máy này chủ yếu chuyển đổi giữa hai mức khẩu độ cố định. Những thế hệ Samsung sau đó không còn duy trì tính năng này trên camera chính.
Điểm khác biệt được nhấn mạnh ở iPhone 18 Pro là hệ thống 6 lá khẩu được mô tả như khẩu độ biến đổi, thay vì chỉ chuyển qua lại giữa hai giá trị. Do đó, Apple không phải hãng đầu tiên đưa khẩu độ vật lý lên smartphone. Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cách hãng tích hợp cơ cấu nhỏ và nhiều bộ phận chuyển động vào camera 48 MP của một mẫu điện thoại hiện đại.
Khẩu độ biến đổi có làm iPhone 18 Pro chụp đêm tốt hơn?
Khẩu độ lớn vẫn là yếu tố hữu ích khi chụp trong môi trường thiếu sáng, bởi nó cho phép nhiều ánh sáng tới cảm biến hơn. Trên iPhone 18 Pro, việc camera có thể mở khẩu khi cần có thể hỗ trợ những tình huống như chụp trong nhà hoặc ban đêm.
Tuy vậy, không thể quy toàn bộ khả năng chụp đêm cho khẩu độ. Kết quả còn phụ thuộc vào cảm biến, chống rung và thuật toán ghép ảnh. Khẩu độ biến đổi mang lại thêm quyền kiểm soát, nhưng không thay thế các thành phần cốt lõi khác của hệ thống camera.
Ở chiều ngược lại, khả năng khép khẩu có ý nghĩa trong những bối cảnh dư sáng hoặc khi người chụp muốn giữ nhiều chi tiết ở các khoảng cách khác nhau. Đây là lợi ích mà một camera chỉ có khẩu độ cố định khó tạo ra bằng phần cứng.
Kết luận
“Khẩu độ 6 lá” trên iPhone 18 Pro Series là tên gọi của một cơ cấu gồm 6 lá khẩu siêu mỏng, cùng thay đổi kích thước cửa sáng trong camera chính. Mục tiêu không phải làm camera thu ít sáng hơn, mà là giúp hệ thống chủ động lựa chọn lượng ánh sáng phù hợp với từng cảnh.
Khẩu độ lớn hỗ trợ thu sáng và chụp chân dung, trong khi khẩu độ nhỏ giúp kiểm soát ánh sáng, mở rộng vùng rõ nét và tạo hiệu ứng tia sáng quanh nguồn sáng mạnh. Dù công nghệ này không mới trên smartphone, cách Apple thu nhỏ và tích hợp nó vào một camera hiện đại vẫn là điểm đáng theo dõi.
Trong bức tranh nâng cấp camera smartphone, đây là một hướng tiếp cận đáng chú ý: kết hợp phần cứng chuyển động với nhiếp ảnh tính toán để người dùng có thêm lựa chọn, thay vì chỉ phụ thuộc vào xử lý bằng phần mềm. Những thay đổi khác về camera và thời lượng pin của dòng máy cũng đang được quan tâm, trong đó có thông tin iPhone 18 Pro Max có thể sở hữu pin 5.567 mAh.
