Dũng Virgo
Tháng 9 từ lâu đã trở thành thời điểm được người dùng Apple mong đợi nhất. Đây thường là lúc iPhone thế hệ mới xuất hiện, kéo theo các đợt đặt hàng, xếp hàng nhận máy và hoạt động sôi động tại hệ thống bán lẻ trên toàn cầu. Tuy nhiên, nhịp phát hành quen thuộc này có thể thay đổi dưới thời John Ternus, CEO mới của Apple.
Theo thông tin Bloomberg được bài viết dẫn lại, Apple đang xem xét việc rời khỏi mô hình ra mắt tập trung vào hai mùa trong năm để chuyển sang lịch giới thiệu sản phẩm trải đều hơn. Ý tưởng vẫn chưa được chốt, nhưng nó cho thấy ban lãnh đạo mới muốn công ty phản ứng nhanh hơn trước sức ép từ AI và sự cạnh tranh ngày càng mạnh trong ngành công nghệ.
Tháng 9 vẫn là mùa cao điểm của Apple tại Việt Nam
Trước 8 giờ sáng ngày 18/9/2026, hàng trăm người đã có mặt trước một cửa hàng TopZone tại TP HCM để chờ nhận iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max. Việt Nam năm thứ hai liên tiếp nằm trong nhóm thị trường đầu tiên được Apple mở bán iPhone mới.
Sức hút của sản phẩm cũng thể hiện qua hoạt động đặt trước. Chỉ khoảng 15 giờ sau khi mở nhận đơn vào ngày 12/9, các hệ thống bán lẻ ủy quyền tại Việt Nam đã ghi nhận hơn 300.000 đơn hàng. Những con số này cho thấy lịch phát hành iPhone vào mùa thu không chỉ là một sự kiện truyền thông, mà còn tác động trực tiếp đến nhà bán lẻ, chuỗi cung ứng và kế hoạch mua sắm của người dùng.
Nếu Apple chuyển sang giới thiệu sản phẩm quanh năm, người dùng có thể không còn phải chờ toàn bộ danh mục mới xuất hiện trong một vài thời điểm cố định. Các mẫu tai nghe, máy tính bảng, máy tính, đồng hồ hoặc thiết bị hoàn toàn mới có thể được phân bổ vào những khoảng thời gian riêng, thay vì cùng tập trung vào mùa xuân và mùa thu.
John Ternus muốn Apple vận hành linh hoạt hơn
John Ternus năm nay 51 tuổi và gia nhập Apple từ năm 2001. Trước khi trở thành CEO, ông phụ trách mảng kỹ thuật phần cứng, đồng thời tham gia giám sát quá trình phát triển nhiều dòng sản phẩm quan trọng như iPhone, iPad, Mac, Apple Watch, AirPods và Vision Pro.
Ternus tiếp quản vị trí CEO sau 15 năm Tim Cook điều hành Apple. Ông Cook chuyển sang vai trò chủ tịch điều hành, trong khi Ternus được giao nhiệm vụ dẫn dắt công ty trong giai đoạn Apple phải tìm động lực tăng trưởng mới và bắt kịp làn sóng AI.
Trong các cuộc trao đổi nội bộ được Bloomberg đề cập, Ternus được cho là muốn Apple giới thiệu sản phẩm nhanh hơn và chấp nhận tư duy thử nghiệm nhiều hơn. Đây là thay đổi đáng chú ý bởi Apple vốn nổi tiếng với quy trình phát triển kín kẽ, thời điểm ra mắt được tính toán kỹ và khả năng tạo hiệu ứng lớn cho mỗi sự kiện.
Thay vì chỉ tập trung nguồn lực vào hai mùa phát hành, lịch ra mắt rải đều có thể giúp Apple duy trì sự hiện diện thường xuyên hơn trên thị trường. Dù vậy, mô hình này cũng đặt ra yêu cầu lớn về sản xuất, tiếp thị, phân phối và hỗ trợ khách hàng.
Tinh gọn tầng quản lý để rút ngắn quá trình phát triển
Song song với ý tưởng thay đổi lịch phát hành, Apple đang thực hiện các bước tinh giản trong bộ máy. Bộ phận kỹ thuật phần cứng đã bắt đầu cắt giảm một số vị trí quản lý chương trình kỹ thuật, trong đó có khoảng 6 người ở cấp giám đốc.
Những nhân sự bị ảnh hưởng được cho thời gian nhất định để tìm vị trí khác trong nội bộ Apple. Nếu không tìm được công việc phù hợp, họ sẽ phải rời công ty trước cuối năm. Đây là dấu hiệu cho thấy Apple muốn giảm bớt các tầng trung gian trong một số nhóm phát triển.
Các quản lý chương trình kỹ thuật trước đây giữ vai trò kết nối giữa nhiều nhóm chuyên môn. Họ theo dõi tiến độ, xử lý sự phụ thuộc giữa các dự án và bảo đảm các bộ phận cùng bám theo kế hoạch. Vì vậy, việc cắt giảm lớp quản lý này có thể giúp quy trình ngắn hơn, nhưng cũng tạo ra câu hỏi về cách Apple duy trì sự phối hợp giữa những nhóm còn lại.
Một bộ máy ít tầng cấp không tự động đồng nghĩa với tốc độ cao hơn. Khi một vị trí trung gian bị loại bỏ, trách nhiệm điều phối có thể được chuyển cho các nhóm kỹ thuật, lãnh đạo cấp cao hoặc các công cụ phần mềm. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc Apple thiết kế lại quy trình ra sao, thay vì chỉ nằm ở số lượng nhân sự bị cắt giảm.
AI được đặt vào bài toán nhân sự và dịch vụ
Apple cũng đang xem xét khả năng dùng AI để rút ngắn thời gian phát triển và thay thế một phần công việc lặp lại do con người đảm nhiệm. Mùa hè vừa qua, công ty từng xây dựng đề xuất cắt giảm khoảng 5.000 nhân viên hỗ trợ AppleCare với lý do các công cụ AI có thể xử lý một phần đáng kể khối lượng công việc. Tuy nhiên, đề xuất này sau đó được gác lại và chưa triển khai.
Đây là cách tiếp cận đang xuất hiện ở nhiều doanh nghiệp: trước tiên xác định các tác vụ có quy trình lặp lại, sau đó dùng chatbot, hệ thống trả lời tự động hoặc công cụ phân tích để giảm tải cho nhân sự. Tại Việt Nam, Viettel từng cho biết hệ thống Callbot chăm sóc khách hàng đã giúp tối ưu khoảng 180 nhân sự giải đáp và tiết kiệm khoảng 21 tỷ đồng mỗi năm.
Apple không phải doanh nghiệp duy nhất nhìn AI như một phương án nâng hiệu suất. Tuy nhiên, việc đưa AI vào dịch vụ khách hàng cần đi kèm cơ chế chuyển tiếp sang nhân viên thật, kiểm soát chất lượng câu trả lời và bảo vệ dữ liệu người dùng. Nếu chỉ chú trọng giảm chi phí, trải nghiệm hỗ trợ có thể bị ảnh hưởng khi hệ thống tự động không xử lý được các trường hợp phức tạp.
Trong lĩnh vực phát triển sản phẩm, AI cũng có thể hỗ trợ viết mã, kiểm tra lỗi, tổng hợp tài liệu hoặc phân tích dữ liệu. Dẫu vậy, những quyết định liên quan đến thiết kế phần cứng, trải nghiệm người dùng và chiến lược sản phẩm vẫn cần sự tham gia của các nhóm chuyên môn.
Áp lực tăng trưởng khiến Apple phải tìm nhịp điệu mới
Một trong những lý do thúc đẩy Apple thay đổi được cho là sức ép tại mảng dịch vụ. Trong quý kết thúc vào tháng 6, doanh thu dịch vụ lần đầu giảm so với quý liền trước kể từ năm 2022. Apple đang phải tìm thêm cách tạo doanh thu, với sự tham gia của John Ternus, lãnh đạo dịch vụ Eddy Cue và Giám đốc tài chính Kevan Parekh.
Trong khi đó, danh mục sản phẩm dự kiến của Apple được cho là khá dày. Các thông tin được đề cập gồm AirPods tích hợp camera, mẫu kính thông minh đầu tiên của Apple và một thiết kế iPhone mới nhằm kỷ niệm 20 năm dòng sản phẩm này ra đời.
Nếu nhiều sản phẩm mới cùng xuất hiện trong một khoảng thời gian ngắn, Apple có thể gặp khó khăn trong việc truyền thông và phân bổ nguồn lực. Việc rải lịch ra mắt quanh năm sẽ giúp mỗi sản phẩm có thêm không gian chú ý, đồng thời tạo nhiều đợt thúc đẩy doanh số thay vì phụ thuộc vào một mùa cao điểm duy nhất.
Việt Nam có thể chịu tác động từ cả bán lẻ lẫn sản xuất
Thay đổi trong lịch ra mắt của Apple sẽ được cảm nhận ở Việt Nam từ hai phía. Ở thị trường bán lẻ, các hệ thống phân phối phải chuẩn bị nhiều đợt mở bán hơn, thay vì tập trung phần lớn nhân sự và hoạt động kho vận vào tháng 9.
Người mua cũng có thể phải điều chỉnh thói quen theo dõi sản phẩm. Thay vì chờ một sự kiện lớn để cập nhật toàn bộ danh mục, người dùng sẽ cần theo dõi nhiều đợt công bố khác nhau. Những ai muốn mua sản phẩm ngay khi lên kệ sẽ phải quan tâm thường xuyên hơn đến lịch đặt trước và thời điểm giao hàng.
Ở phía sau thị trường, Việt Nam đang giữ vị trí đáng chú ý trong chuỗi cung ứng của Apple. Theo danh sách nhà cung cấp Apple công bố vào tháng 4/2024, có 35 đối tác đặt nhà máy hoặc văn phòng tại Việt Nam, nhiều nhất Đông Nam Á và đứng thứ tư thế giới.
Apple cho biết các đối tác tại Việt Nam đảm nhiệm lắp ráp thành phẩm hoặc sản xuất linh kiện cho iPad, Mac, HomePod, AirPods và Apple Watch. Lịch phát hành được phân bổ đều hơn có thể tạo ra yêu cầu mới về kế hoạch sản xuất, kiểm thử, vận chuyển và tồn kho.
Đối với hệ sinh thái công nghệ Việt Nam, câu chuyện này cho thấy một sản phẩm mới không chỉ liên quan đến cửa hàng bán lẻ. Từ nhà máy, đơn vị logistics, hệ thống phân phối đến trung tâm hỗ trợ khách hàng, mọi mắt xích đều có thể phải thích ứng nếu Apple chuyển sang nhịp phát hành liên tục.
Thay đổi lớn nhưng chưa có quyết định cuối cùng
Các đợt cắt giảm nhân sự tại một số bộ phận đã diễn ra, trong khi kế hoạch ra mắt sản phẩm quanh năm mới chỉ dừng ở mức được xem xét. Vì vậy, chưa thể khẳng định Apple chắc chắn sẽ từ bỏ lịch phát hành truyền thống.
Dù vậy, những động thái hiện tại đã cho thấy hướng ưu tiên của John Ternus: giảm tầng quản lý, tăng tốc phát triển, thử nghiệm nhiều hơn và tận dụng AI để xử lý một phần công việc. Đây là cách tiếp cận có thể giúp Apple linh hoạt hơn, nhưng cũng đòi hỏi công ty kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm và sự phối hợp nội bộ.
Với người dùng, thay đổi đáng chú ý nhất có thể là việc các sản phẩm Apple xuất hiện thường xuyên hơn trong năm. Còn với doanh nghiệp, phép thử quan trọng nằm ở khả năng vận hành một bộ máy tinh gọn mà không làm đứt gãy quy trình phát triển. Apple sẽ phải chứng minh rằng ít tầng cấp hơn thực sự đồng nghĩa với quyết định nhanh hơn và sản phẩm tốt hơn.
Người dùng quan tâm đến iPhone chính hãng tại Việt Nam cũng có thể tham khảo thêm vì sao iPhone chính hãng thường phải kích hoạt ngay. Trong bối cảnh AI ngày càng tham gia sâu vào vận hành doanh nghiệp, những phân tích về hợp tác AI giữa FPT và NAVER Cloud cũng cho thấy công nghệ này đang được ứng dụng rộng hơn tại Việt Nam.
iPhone 4S: Chiếc máy đưa Siri thành biểu tượng công nghệ
Carl Pei chê iPhone Duo đắt đỏ vì thiếu Face ID và camera tele
iPhone Duo có thể yêu cầu đặt cọc tới 30 triệu đồng tại Việt Nam
iPhone Duo cận cảnh: Màn hình gập gần như không thấy nếp
iPhone 18 Pro Max: Vì sao chỉnh màn trập có thể làm ảnh xấu hơn?
10 thương hiệu Android từ yếu đến mạnh: Samsung đứng đầu
iPhone 18 Pro giảm giá sau nửa tháng, máy qua tay xuất hiện
