Dũng Virgo
Một trong những sản phẩm hiếm nhất của lịch sử máy tính cá nhân sắp xuất hiện trên sàn đấu giá. Bonhams dự kiến đưa chiếc Apple-1 mang biệt danh “Hatfield” ra bán trong tháng 10/2026, với mức định giá từ 500.000 đến 800.000 USD, tương đương khoảng 13,15-21 tỷ đồng.
Giá trị của chiếc máy không chỉ đến từ việc đây là một trong những sản phẩm đầu tiên do Apple sản xuất. Apple-1 còn giữ vai trò quan trọng trong giai đoạn hình thành ngành máy tính cá nhân, đồng thời gắn với những dấu mốc ban đầu của Steve Jobs và Steve Wozniak.
Chiếc Apple-1 hiếm với khả năng hoạt động
Apple-1 “Hatfield” được sản xuất vào năm 1976 và mang số 48 trong danh mục đăng ký Apple-1. Bonhams cho biết đây là một chiếc máy nguyên bản, vẫn có thể hoạt động. Trong bối cảnh số Apple-1 còn tồn tại trên toàn thế giới hiện dưới 75 chiếc, một mẫu máy còn giữ được bo mạch gốc và vận hành được có giá trị đặc biệt lớn đối với giới sưu tầm.
Khác với máy tính hiện đại được bán dưới dạng sản phẩm hoàn chỉnh, Apple-1 ban đầu chỉ là một bo mạch trần. Người mua phải tự chuẩn bị nhiều thành phần cần thiết để biến bo mạch thành một hệ thống máy tính có thể sử dụng. Cách tiếp cận này phản ánh thị trường máy tính còn rất sơ khai vào giữa thập niên 1970, khi người dùng thường có kiến thức kỹ thuật và sẵn sàng tự lắp ráp thiết bị.
Apple-1 “Hatfield” được đánh giá cao nhờ sự kết hợp giữa tình trạng kỹ thuật, nguồn gốc sở hữu và các dấu tích lịch sử đi kèm. Chiếc máy có chữ ký của Steve Wozniak trên bo mạch. Ngoài ra, hiện vật còn đi cùng một lá thư viết tay do Steve Jobs ký gửi cho chủ sở hữu ban đầu.
Câu chuyện phía sau biệt danh “Hatfield”
Chủ nhân đầu tiên của chiếc Apple-1 là Fred Hatfield, một nhân viên của công ty Computer Data Systems và cũng là người đam mê máy tính. Tên của ông về sau được dùng để đặt biệt danh cho chiếc máy trong các hồ sơ và hoạt động giao dịch.
Lá thư của Steve Jobs tạo thêm một lớp ý nghĩa cho hiện vật. Trong thư, Jobs đồng ý cho Hatfield đổi chiếc Apple-1 sang mẫu Apple II mới ra mắt sau khi Hatfield phàn nàn về phần mềm trên Apple-1. Tuy nhiên, lời đề nghị đi kèm khoản thanh toán thêm 400 USD, tương đương hơn 10 triệu đồng theo thông tin được công bố.
Hatfield cuối cùng không thực hiện việc nâng cấp vì không muốn trả thêm số tiền nói trên. Quyết định này vô tình giúp chiếc Apple-1 tiếp tục tồn tại cùng lá thư gốc, qua đó tạo nên một bộ sưu tập có giá trị tư liệu cao hơn nhiều so với một bo mạch máy tính đơn lẻ.
Giá trị của Apple-1 “Hatfield” nằm ở sự kết hợp giữa tính nguyên bản, khả năng hoạt động, chữ ký của Steve Wozniak và thư viết tay do Steve Jobs ký.
Lịch sử mua bán từng gây chú ý
Chiếc Apple-1 này từng nhiều lần xuất hiện trên thị trường sưu tầm. Năm 2013, Fred Hatfield bán máy với giá 40.000 USD, tương đương hơn 1 tỷ đồng vào thời điểm đó. Khi ấy, Apple-1 đã ngừng hoạt động.
Người mua sau đó tiến hành sửa chữa để đưa máy trở lại trạng thái vận hành. Sau khi phục hồi, chiếc Apple-1 được Steve Wozniak ký tặng và tiếp tục được đưa ra đấu giá ngay trong năm 2013. Giá chốt đạt 671.400 USD, tương đương khoảng 17,7 tỷ đồng.
Phiên đấu giá sắp tới của Bonhams vì vậy không phải lần đầu Apple-1 “Hatfield” được giao dịch với mức giá cao. Việc chiếc máy quay lại thị trường sau hơn một thập kỷ cho phép giới sưu tầm đánh giá lại giá trị của một hiện vật đã từng lập mức giá hàng chục tỷ đồng.
Tuy nhiên, mức 500.000-800.000 USD mới chỉ là ước tính ban đầu. Giá cuối cùng có thể phụ thuộc vào sự quan tâm của người tham gia, hồ sơ nguồn gốc, tình trạng bo mạch và khả năng hoạt động tại thời điểm đấu giá.
Apple-1 đặt nền móng cho máy tính cá nhân
Steve Jobs và Steve Wozniak đã sản xuất 200 chiếc Apple-1 vào năm 1976. Số lượng ban đầu không lớn, nhưng sản phẩm có ý nghĩa quan trọng trong quá trình đưa máy tính cá nhân đến gần hơn với người dùng ngoài các phòng thí nghiệm hoặc tổ chức lớn.
Giai đoạn đầu, Apple-1 được bán chủ yếu dưới dạng bo mạch trần để người mua tự hoàn thiện. Sau đó, Steve Jobs bán 50 máy đã lắp ráp hoàn chỉnh cho chuỗi bán lẻ Byte Shop tại California. Byte Shop bán lại mỗi máy với giá 666,66 USD, tương đương hơn 17,5 triệu đồng.
Con số 666,66 USD thường được nhắc đến khi nói về Apple-1, nhưng giá trị lịch sử của sản phẩm không chỉ nằm ở mức giá bán ban đầu. Đây là một trong những bước đi đầu tiên của Apple trong lĩnh vực phần cứng máy tính, trước khi công ty phát triển thành tập đoàn công nghệ có quy mô toàn cầu. Những thay đổi đó được thể hiện rõ qua hành trình phát triển kéo dài nhiều thập kỷ của Apple, trong đó có giai đoạn Tim Cook điều hành công ty và mở rộng hệ sinh thái sản phẩm.
Đối với người dùng ngày nay, một bo mạch như Apple-1 có thể trông đơn giản và thiếu nhiều thành phần quen thuộc. Dù vậy, trong bối cảnh năm 1976, việc tạo ra một thiết bị máy tính cá nhân có thể tiếp cận người dùng phổ thông đã là một bước tiến đáng kể. Chính sự đơn giản về thiết kế, số lượng giới hạn và vai trò mở đầu đã khiến Apple-1 trở thành hiện vật được săn tìm.
Apple-1 từng đạt giá gần 24 tỷ đồng
Chiếc “Hatfield” không phải Apple-1 duy nhất đạt mức giá cao. Một mẫu Apple-1 khác từng được bán với giá hơn 905.000 USD, tương đương khoảng 23,8 tỷ đồng, tại một phiên đấu giá diễn ra năm 2014.
Mức giá này cho thấy thị trường không định giá mọi chiếc Apple-1 giống nhau. Những yếu tố như tình trạng hoạt động, bo mạch nguyên bản, nguồn gốc sở hữu, tài liệu đi kèm và chữ ký của những người sáng lập đều có thể tạo ra chênh lệch lớn giữa các phiên giao dịch.
Trong trường hợp của “Hatfield”, việc có thư viết tay của Steve Jobs và chữ ký Steve Wozniak là những chi tiết giúp hiện vật nổi bật. Lịch sử mua bán rõ ràng cùng quá trình sửa chữa để khôi phục khả năng hoạt động cũng góp phần tạo nên sức hút riêng.
Lịch trưng bày và đấu giá
Trước khi phiên đấu giá diễn ra, Bonhams sẽ đưa Apple-1 “Hatfield” đi trưng bày để công chúng có cơ hội xem trực tiếp. Các địa điểm được công bố gồm Los Angeles, Boston, San Francisco và New York.
Bonhams dự kiến nhận đặt giá từ ngày 4 đến ngày 14/10. Mức ước tính cao nhất là 800.000 USD, tương đương khoảng 21 tỷ đồng. Dù kết quả cuối cùng chưa thể biết trước, lịch sử những chiếc Apple-1 từng được giao dịch cho thấy hiện vật này có khả năng thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà sưu tầm công nghệ và những người yêu thích lịch sử Apple.
Hơn 50 năm sau khi được sản xuất, Apple-1 vẫn cho thấy sức sống đặc biệt trên thị trường đồ công nghệ cổ. Với một sản phẩm hiện đại, giá trị thường được quyết định bởi cấu hình và tính năng. Nhưng với Apple-1, câu chuyện lịch sử, độ hiếm và mối liên hệ trực tiếp với Steve Jobs cùng Steve Wozniak mới là những yếu tố khiến một bo mạch cũ có thể được định giá tới hàng chục tỷ đồng.
LG AI Home tại IFA 2026: Khi AI điều phối cả ngôi nhà
Anker hợp nhất eufy, soundcore và SOLIX về một hệ sinh thái
SIVGA Lyrebird: Tai nghe 4 màng loa có gì đặc biệt?
Razer Huntsman V3 HE Magnetic 8KHz có gì đáng chú ý?
Acer Swift Blade 14: Laptop 14 inch chỉ nặng 799 gram
Acer DualPlay Mini: Máy handheld gập thành laptop mini
Acer Predator Atlas 7: Máy handheld đầu tiên dùng Intel Arc
