Dũng Virgo
Khung xương trợ lực đang bước ra khỏi phạm vi bệnh viện và phòng thí nghiệm để tiếp cận người dùng phổ thông. Thay vì mang hình dáng một bộ giáp robot cồng kềnh, các sản phẩm mới được thiết kế gọn hơn, đeo quanh hông hoặc gắn vào phần thân dưới, nhằm hỗ trợ người dùng đi bộ, leo dốc hay chạy địa hình.
Đây là một bước chuyển đáng chú ý của công nghệ robot đeo người. Nếu các hệ thống trước đây chủ yếu phục vụ phục hồi chức năng với chi phí rất cao, những cái tên như Hypershell, Dnsys và WIRobotics đang thử mở rộng thị trường sang thể thao, du lịch ngoài trời và sinh hoạt hằng ngày.
Từ bộ giáp robot đến thiết bị đeo gọn nhẹ
Hình dung phổ biến về exoskeleton thường gắn với những bộ khung kim loại lớn, có nhiều khớp nối và chỉ phù hợp trong môi trường chuyên biệt. Tuy nhiên, các thiết bị hướng tới người tiêu dùng đang đi theo cách khác: giảm kích thước, giảm trọng lượng và tập trung vào một số chuyển động cụ thể.
Hypershell X là ví dụ tiêu biểu. Thiết bị có cấu trúc giống một đai đeo quanh hông, nối với hai thanh trợ lực xuống đùi. Động cơ điện không tự bước thay người dùng mà bổ sung lực trong quá trình chân chuyển động. Nhờ đó, người đeo vẫn phải tự nâng chân, duy trì thăng bằng và điều khiển cơ thể.
Phiên bản X Ultra được công bố có công suất tối đa 1.000 W, trọng lượng khoảng 1,8 kg và tầm hoạt động lên tới 30 km cho mỗi pin khi sử dụng chế độ Eco. Thiết bị cung cấp 12 chế độ vận động, bao gồm đi bộ, leo cầu thang và chạy địa hình.
Hypershell cho biết sản phẩm có thể giảm 39% mức gắng sức thể chất. Tuy nhiên, đây là số liệu do nhà sản xuất công bố. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào cân nặng, thể trạng, địa hình, cách đeo và khả năng làm quen của từng người.
Thiết bị trợ lực không phải bộ máy tự động bước đi
Một điểm cần làm rõ là khung xương trợ lực dành cho người tiêu dùng hiện nay không đồng nghĩa với một đôi chân robot có thể tự vận hành. Thiết bị chỉ hỗ trợ một phần lực trong quá trình người dùng chủ động di chuyển.
Người sử dụng vẫn cần có khả năng tự bước, giữ thăng bằng và phản ứng với địa hình xung quanh. Vì vậy, sản phẩm phù hợp hơn với người muốn giảm mệt mỏi trong các hoạt động kéo dài, thay vì thay thế hoàn toàn chức năng vận động.
Cách định vị này cũng phân biệt rõ các sản phẩm thể thao với hệ thống y tế. Những doanh nghiệp như Wandercraft hay Ekso Bionics tiếp tục tập trung vào phục hồi chức năng và hỗ trợ người bị hạn chế khả năng đi lại. Trong khi đó, Hypershell và các đối thủ mới tìm cách đưa công nghệ trợ lực vào những hoạt động đời thường hơn.
Cuộc cạnh tranh mở rộng sang chạy bộ và đi bộ hằng ngày
Dnsys là một đối thủ có hướng phát triển gần với Hypershell. Dòng X1 Carbon Pro cũng nhắm tới người đi bộ, chạy bộ và tham gia các hoạt động ngoài trời. Tại CES 2026, hai sản phẩm đã được thử nghiệm trong các bài chạy, chạy nước rút và leo cầu thang.
Theo đánh giá được trích dẫn trong bài thử nghiệm, cả hai thiết bị đều có khả năng giảm cảm giác gắng sức. Hypershell được nhận xét có chuyển động mượt hơn, ít gây tiếng ồn và dễ làm quen hơn. Những khác biệt này cho thấy trải nghiệm sử dụng quan trọng không kém công suất động cơ.
Một hướng tiếp cận khác đến từ WIRobotics với Wim S. Thay vì ưu tiên tốc độ hoặc khả năng chạy địa hình, thiết bị tập trung vào việc hỗ trợ đi bộ hằng ngày. Wim S nặng khoảng 1,63 kg, được đeo ở phía trước cơ thể và có thể giảm mức gắng sức của chân tới 20% theo công bố của hãng.
Sản phẩm có giá khoảng 2.000 USD, đang được bán tại Hàn Quốc và có kế hoạch mở rộng ra thị trường quốc tế. Mức giá này vẫn cao so với một thiết bị đeo thông thường, nhưng thấp hơn đáng kể so với nhiều hệ thống exoskeleton y tế chuyên dụng.
Sự khác biệt giữa các sản phẩm cho thấy thị trường đang hình thành nhiều phân khúc. Một nhóm dành cho người thích chạy bộ và khám phá địa hình, một nhóm hướng tới đi bộ hằng ngày, còn nhóm khác tiếp tục phục vụ bệnh viện và phục hồi chức năng.
Cảm biến và thuật toán quyết định trải nghiệm
Tạo ra một động cơ đủ mạnh chưa phải bài toán khó nhất. Thách thức lớn hơn là làm sao để lực trợ xuất hiện đúng thời điểm và phù hợp với chuyển động tự nhiên của cơ thể.
Nếu động cơ kích hoạt quá sớm, người dùng có thể cảm thấy bị kéo về phía trước. Nếu lực xuất hiện chậm hoặc không đều, thiết bị có thể gây cản trở, tạo cảm giác nặng nề và ảnh hưởng tới khả năng giữ thăng bằng. Với một sản phẩm đeo ở chân, sai lệch nhỏ trong điều khiển cũng có thể làm giảm đáng kể sự thoải mái.
Vì vậy, các nhà sản xuất ngày càng chú trọng tới cảm biến và phần mềm điều khiển. Hệ thống cần nhận biết người dùng đang đi bộ, leo dốc, leo cầu thang hay chạy để điều chỉnh mức hỗ trợ tương ứng. Mục tiêu cuối cùng là người đeo cảm thấy mình đang vận động bình thường, thay vì phải liên tục điều khiển một cỗ máy.
Những nghiên cứu trong lĩnh vực này cũng cho thấy hiệu quả của khung xương trợ lực không giống nhau ở mọi người. Cơ thể cần thời gian để làm quen với cách thiết bị bổ sung lực. Một mẫu máy có thể đem lại cảm giác tự nhiên cho người này nhưng lại gây khó chịu cho người khác, đặc biệt trong giai đoạn sử dụng đầu tiên.
Đây là điểm tương đồng với nhiều sản phẩm robot hiện đại: phần cứng mạnh chỉ là nền tảng, còn khả năng phối hợp giữa cảm biến, thuật toán và cơ thể người mới quyết định chất lượng thực tế. Độc giả quan tâm tới xu hướng robot có thể xem thêm bài viết về trường học dành cho robot hình người để thấy cách ngành công nghiệp đang tập trung vào dữ liệu và huấn luyện.
Hypershell Halo đẩy giới hạn trợ lực
Hypershell tiếp tục mở rộng tham vọng với Halo, mẫu khung xương trợ lực bao phủ toàn bộ phần thân dưới được giới thiệu tại IFA 2026. Khác với thiết kế chỉ hỗ trợ vùng hông và đùi, Halo bổ sung động cơ ở đầu gối.
Thiết bị sử dụng hệ thống bốn động cơ, có công suất tối đa 1.490 W, trọng lượng khoảng 2,6 kg và có thể gấp gọn. Giá công bố bắt đầu từ 2.299 USD. Việc tăng số lượng động cơ giúp mở rộng phạm vi trợ lực, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về pin, độ bền và khả năng kiểm soát.
Thiết kế gấp gọn là một chi tiết quan trọng nếu sản phẩm muốn được sử dụng ngoài trời. Người dùng có thể phải mang thiết bị trên xe, cất trong ba lô hoặc bảo quản trong nhà. Tuy nhiên, trọng lượng và kích thước vẫn cần được cân bằng với công suất, bởi một thiết bị hỗ trợ đi bộ nhưng quá nặng sẽ làm giảm lợi ích khi hết pin hoặc khi không bật động cơ.
Rào cản trước khi trở thành sản phẩm phổ thông
Giá bán là trở ngại dễ nhận thấy nhất. Mức từ khoảng 2.000 USD trở lên khiến khung xương trợ lực khó tiếp cận số đông, đặc biệt khi người dùng chưa chắc chắn về lợi ích lâu dài. Ngoài chi phí mua máy, còn có thể phát sinh nhu cầu thay pin, bảo dưỡng và làm quen với thiết bị.
Thời lượng pin cũng là yếu tố quyết định. Người đi bộ đường dài hoặc chạy địa hình thường hoạt động ở nơi xa nguồn điện. Nếu pin cạn giữa hành trình, thiết bị phải đủ nhẹ và không gây vướng khi người dùng tiếp tục di chuyển bằng sức tự thân.
Sự thoải mái khi đeo lâu cũng không thể xem nhẹ. Đai hông, thanh nối và các điểm tiếp xúc với cơ thể phải chắc chắn nhưng không tạo áp lực quá lớn. Thiết bị cần hoạt động ổn định khi người dùng thay đổi tốc độ, lên xuống dốc hoặc di chuyển trên nền đất không bằng phẳng.
An toàn là yêu cầu quan trọng nhất. Một hệ thống trợ lực cần hạn chế tình trạng kích hoạt sai, phản hồi chậm hoặc tạo lực bất ngờ. Người dùng cũng phải được hướng dẫn rõ về đối tượng phù hợp, giới hạn vận hành và cách xử lý khi thiết bị gặp lỗi.
Robot đeo người sẽ đi về đâu?
Khung xương trợ lực chưa thể thay thế hoàn toàn sức người và cũng chưa phải thiết bị dành cho mọi đối tượng. Dù vậy, sự xuất hiện của các mẫu máy nhẹ, có thể gấp gọn và hướng tới hoạt động đời thường cho thấy công nghệ đang thay đổi đáng kể.
Cuộc đua trong lĩnh vực này không chỉ xoay quanh việc tạo ra động cơ mạnh hơn. Nhà sản xuất nào giúp thiết bị nhẹ hơn, yên tĩnh hơn, dễ đeo hơn và phối hợp tự nhiên hơn với cơ thể sẽ có lợi thế lớn.
Trong tương lai, người dùng có thể thấy nhiều dòng sản phẩm chuyên biệt hơn: thiết bị hỗ trợ đi bộ cho người lớn tuổi, mẫu dành cho leo núi, sản phẩm phục vụ công việc phải đứng lâu hoặc hệ thống hỗ trợ phục hồi tại nhà. Tuy nhiên, để viễn cảnh đó trở thành hiện thực, giá bán, thời lượng pin, độ an toàn và bằng chứng về hiệu quả vẫn cần được cải thiện.
Khung xương trợ lực vì thế đang ở giai đoạn chuyển tiếp. Nó đã rời khỏi hình ảnh thuần túy của thiết bị y tế, nhưng vẫn chưa trở thành món đồ công nghệ phổ biến như đồng hồ thông minh hay tai nghe. Thành công của thế hệ tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng khiến người dùng cảm thấy họ đang được hỗ trợ một cách tự nhiên, chứ không phải đang mang trên người một cỗ máy phức tạp.
Apple đưa MacBook 12 inch, iPad 6 và BeatsX vào diện lỗi thời
JBL Go 5: Loa mini có đủ sức vừa đẹp vừa nhiều bass?
Kefine Quatio sau một năm: Tai nghe lai đáng chú ý?
Anker AeroClip 2 ra mắt tại Việt Nam, giá 3,59 triệu đồng
Apple HomeView: Màn hình gia đình 7 inch giá 299 USD
Apple TV 4K mới có Siri AI, chip A19 và âm thanh vòm
HomePod mini 2 trình làng với đèn phát sáng theo nhạc
