Nhiều người sau khi sạc đầy điện thoại chỉ rút đầu cáp khỏi máy rồi để nguyên củ sạc trong ổ điện. Thói quen này khá phổ biến vì phần lớn chúng ta cho rằng không còn điện thoại kết nối thì bộ sạc cũng đã ngừng hoạt động hoàn toàn.


Thực tế, củ sạc vẫn duy trì một phần mạch điện ở trạng thái chờ. Mức tiêu thụ thường rất nhỏ và khó tạo khác biệt rõ rệt trên hóa đơn tiền điện nếu chỉ xét một bộ sạc. Tuy nhiên, việc cắm liên tục không phải lựa chọn tối ưu, đặc biệt khi củ sạc, dây cáp hoặc ổ điện đã có dấu hiệu hư hỏng.
Củ sạc có dùng điện khi không kết nối điện thoại?
Có. Nhiệm vụ của củ sạc là chuyển đổi dòng điện từ ổ cắm thành mức điện áp phù hợp với điện thoại. Để sẵn sàng cung cấp điện ngay khi người dùng cắm thiết bị, một số linh kiện bên trong vẫn hoạt động dù đầu ra không kết nối với máy.
Trạng thái này thường được gọi là chế độ chờ. Bộ sạc không truyền năng lượng đáng kể đến điện thoại, nhưng cũng không hoàn toàn tách khỏi nguồn điện. Với một củ sạc hiện đại, phần điện năng tiêu thụ khi chờ thường rất thấp. Vì vậy, người dùng không cần quá lo lắng rằng chỉ một lần quên rút sạc sẽ khiến tiền điện tăng mạnh.
Vấn đề nằm ở tổng thời gian và số lượng thiết bị. Một gia đình có thể đồng thời để nhiều củ sạc điện thoại, sạc máy tính, bộ phát mạng hoặc thiết bị điện tử khác cắm thường trực. Mỗi thiết bị chỉ tiêu thụ một lượng nhỏ, nhưng phần điện năng ở chế độ chờ vẫn có thể tích lũy theo thời gian.
Rủi ro chính không nằm ở tiền điện
Đối với một bộ sạc chính hãng, còn nguyên vẹn và được dùng trong điều kiện bình thường, nguy cơ xảy ra sự cố khi cắm chờ thường không cao. Những sản phẩm đạt chất lượng thường có các cơ chế bảo vệ trước tình trạng quá dòng, quá áp và quá nhiệt.
Dù vậy, không có linh kiện điện tử nào an toàn tuyệt đối trong mọi hoàn cảnh. Bộ sạc có thể bị lão hóa sau thời gian dài sử dụng, chịu tác động của nhiệt độ, độ ẩm, va đập hoặc biến động nguồn điện. Khi vẫn liên tục kết nối với ổ cắm, các linh kiện bên trong phải duy trì trạng thái hoạt động lâu hơn, ngay cả lúc người dùng không có nhu cầu sạc.
Nguy cơ đáng chú ý hơn xuất hiện ở các loại củ sạc giá rẻ, không rõ nguồn gốc hoặc không tương thích với thiết bị. Những sản phẩm này có thể dùng linh kiện và vật liệu cách điện chất lượng thấp. Khi phát nhiệt, chịu tải hoặc gặp dao động điện áp, chúng dễ phát sinh hiện tượng nóng bất thường, chập điện hoặc hỏng hóc.
Đừng bỏ qua dây cáp và ổ cắm
Nhiều người chỉ kiểm tra củ sạc mà quên rằng dây cáp và ổ điện cũng có thể là mắt xích yếu trong hệ thống. Dây bị bong lớp vỏ, sờn ở hai đầu, lộ lõi dẫn điện hoặc bị gập quá nhiều lần đều không nên tiếp tục sử dụng.
Phích cắm lỏng, ổ điện bị nứt, cháy xém hoặc có dấu hiệu xuống cấp cũng cần được thay thế. Nếu dùng ổ chia hay dây nối dài, người dùng nên tránh cắm quá nhiều thiết bị cùng lúc, nhất là các thiết bị có công suất cao. Một điểm tiếp xúc kém có thể nóng lên trong thời gian dài mà không dễ nhận ra.
Ngoài ra, các đợt tăng điện áp bất thường trong lưới điện cũng có thể gây áp lực lên bộ sạc. Khả năng chống chịu phụ thuộc vào thiết kế và chất lượng linh kiện của từng sản phẩm. Việc rút củ sạc khi không sử dụng giúp loại bỏ một thiết bị khỏi nguồn điện, qua đó giảm bớt rủi ro trong thời gian không có người giám sát.
Dấu hiệu cho thấy nên ngừng dùng bộ sạc
Người dùng không nên cố tận dụng một củ sạc đã xuất hiện bất thường chỉ vì thiết bị vẫn còn sạc được. Những dấu hiệu dưới đây cho thấy phụ kiện cần được ngừng sử dụng:
- Vỏ củ sạc bị nứt, phồng, biến dạng hoặc có dấu hiệu cháy xém.
- Củ sạc nóng bất thường dù chỉ dùng trong thời gian ngắn.
- Dây cáp bị bong tróc, sờn đứt hoặc lộ phần lõi bên trong.
- Xuất hiện mùi khét, tiếng rè, tia lửa hoặc hiện tượng chập chờn khi cắm.
- Phích cắm lỏng, ổ điện phát nhiệt hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
Trong các trường hợp này, người dùng nên rút nguồn nếu có thể thực hiện an toàn và thay bộ sạc phù hợp. Không nên tự quấn băng keo để che phần dây đã hở rồi tiếp tục sử dụng lâu dài, bởi lớp bọc tạm thời không khôi phục được khả năng cách điện ban đầu.
Cách sạc điện thoại an toàn hơn
Rút củ sạc khỏi ổ điện sau khi hoàn tất là một thao tác chỉ mất vài giây nhưng giúp ngắt hoàn toàn kết nối với nguồn điện. Đây cũng là thói quen hữu ích để người dùng chủ động kiểm tra các thiết bị đang cắm trong nhà trước khi rời đi hoặc đi ngủ.
Khi cần mua phụ kiện thay thế, hãy ưu tiên củ sạc và cáp có nguồn gốc rõ ràng, thông số tương thích với điện thoại. Không nên chỉ dựa vào giá bán hoặc công suất quảng cáo. Một bộ sạc phù hợp cần đáp ứng yêu cầu của thiết bị và có các cơ chế bảo vệ cần thiết.
Điện thoại đang sạc cũng nên được đặt trên bề mặt cứng, khô và thoáng. Tránh đặt máy dưới gối, chăn, nệm hoặc các vật liệu giữ nhiệt. Không che kín điện thoại và củ sạc trong lúc hoạt động, vì nhiệt sinh ra cần được thoát ra ngoài.
Người dùng cũng nên hình thành thói quen quan sát nhiệt độ của thiết bị. Máy hơi ấm trong lúc sạc có thể là hiện tượng bình thường, nhưng nếu điện thoại hoặc củ sạc nóng lên rõ rệt, có mùi lạ hay hoạt động không ổn định thì nên ngắt kết nối và kiểm tra nguyên nhân.
Có cần lo lắng nếu thỉnh thoảng quên rút sạc?
Không cần quá hoảng sợ nếu đôi lúc bạn quên rút củ sạc. Với sản phẩm đạt chuẩn, còn nguyên vẹn và được cắm trong ổ điện hoạt động tốt, nguy cơ trong điều kiện thông thường tương đối thấp. Việc để sạc chờ cũng không đồng nghĩa hóa đơn tiền điện sẽ tăng đột biến.
Tuy nhiên, “nguy cơ thấp” không có nghĩa là nên duy trì thói quen cắm sạc liên tục. Khi không cần sử dụng, rút củ sạc vẫn là lựa chọn an toàn và hợp lý hơn. Thao tác này đồng thời giúp người dùng phát hiện sớm các dấu hiệu xuống cấp của dây, phích cắm và ổ điện.
Tóm lại, lý do nên rút củ sạc sau khi dùng không chủ yếu nằm ở khoản điện năng rất nhỏ mà bộ sạc tiêu thụ ở chế độ chờ. Điều quan trọng hơn là giảm thời gian phụ kiện tiếp xúc với nguồn điện, nhất là khi bộ sạc đã cũ, chất lượng không bảo đảm hoặc hệ thống điện trong nhà có vấn đề.
