Giá bán cao thường được xem là lý do lớn nhất khiến người dùng chưa chọn điện thoại gập. Tuy nhiên, dữ liệu khảo sát cho thấy một rào cản khác còn đáng chú ý hơn: nỗi lo màn hình hoặc cơ cấu gập có thể hỏng sau thời gian sử dụng.




Đây là bài toán không thể giải quyết chỉ bằng chương trình giảm giá hay khuyến mại ngắn hạn. Người mua cần nhìn thấy những thiết bị đã hoạt động ổn định trong thời gian dài, đồng thời cần các bài kiểm tra cho thấy điện thoại gập có thể chịu được những tình huống khắc nghiệt hơn mức sử dụng thông thường.
Nỗi lo màn hình hỏng đứng trên giá bán
Khảo sát do YouGov thực hiện vào tháng 11/2024 trên 1.002 người Mỹ đang sử dụng smartphone cho thấy 56% người không quan tâm đến điện thoại gập lo ngại màn hình bị hỏng. Trong khi đó, 53% đề cập đến giá bán cao.
Con số này chỉ phản ánh thị trường Mỹ và không thể áp dụng nguyên xi cho người dùng Việt Nam. Dù vậy, thứ tự các mối quan tâm vẫn cho thấy một xu hướng dễ nhận thấy: người tiêu dùng không chỉ tính toán số tiền phải bỏ ra, mà còn cân nhắc rủi ro khi sở hữu một thiết bị có nhiều bộ phận chuyển động và màn hình đặc biệt.
Giá bán có thể được điều chỉnh trong một mùa sản phẩm thông qua khuyến mại, trợ giá hoặc các gói thu cũ đổi mới. Ngược lại, độ tin cậy cần được tích lũy qua nhiều thế hệ. Một mẫu máy mới có thể sở hữu thông số hấp dẫn, nhưng người mua vẫn cần thời gian để kiểm chứng khả năng vận hành thực tế của bản lề, màn hình và khung máy.
Với điện thoại gập, niềm tin của người dùng không chỉ đến từ cấu hình. Nó được xây dựng bằng số lượng thiết bị hoạt động ổn định ngoài thị trường và những cải tiến có thể kiểm chứng qua từng thế hệ.
Bài kiểm tra khắc nghiệt với Galaxy Z Fold8
Một trong những cách trực quan nhất để đánh giá điện thoại gập là theo dõi các bài kiểm tra độ bền độc lập. Trong bài thử nghiệm Galaxy Z Fold8, kênh JerryRigEverything của Zack Nelson lần lượt kiểm tra khả năng chống xước, phản ứng của màn hình trước nhiệt, mức chịu đựng của bản lề khi tiếp xúc với cát bụi và độ cứng của toàn bộ thân máy.
Trong số này, cát và sạn là thử thách đặc biệt đáng chú ý. Bản lề điện thoại gập có các chi tiết chuyển động và khoảng hở nhất định để cho phép màn hình đóng mở. Nếu bụi bẩn lọt sâu vào cơ cấu, chúng có thể tạo ma sát, gây kẹt hoặc làm tăng nguy cơ hư hỏng theo thời gian.
Ở bài thử nghiệm được đề cập, Galaxy Z Fold8 vẫn vận hành sau khi tiếp xúc với một lượng cát đáng kể. Phần lớn cát bị giữ ở bên ngoài thay vì làm gián đoạn chuyển động của bản lề. Tuy nhiên, người dùng không nên xem đây là lý do để chủ động sử dụng máy trong môi trường nhiều bụi, bởi bài kiểm tra độ bền không thay thế cho các khuyến cáo bảo quản thiết bị.
Phép thử bẻ ngược chiều gập
Điện thoại thông thường được kiểm tra độ cứng bằng cách tác động lực lên khung máy. Với thiết bị gập, phép thử còn phức tạp hơn vì bản lề phải chịu lực theo nhiều hướng khác nhau. Việc cố bẻ máy ngược với chiều hoạt động bình thường có thể tạo áp lực lớn lên bản lề, khung màn hình và lớp nền hiển thị.
Galaxy Z Fold8 đã vượt qua phép thử bẻ ngược chiều gập trong video nói trên. Khung máy không bị nứt hoặc biến dạng rõ rệt, bản lề không mất khả năng hoạt động, đường ăng-ten không bị đứt và tấm nền vẫn nằm trong khung. Kết quả này không có nghĩa mọi điện thoại gập đều có thể chịu được tác động tương tự, nhưng nó cho thấy việc tối ưu cấu trúc đã trở thành một phần cốt lõi trong quá trình phát triển sản phẩm.
Đằng sau trọng lượng 201 gram là nhiều năm tối ưu
Điện thoại gập đời đầu thường bị phàn nàn vì dày và nặng hơn đáng kể so với smartphone dạng thanh. Galaxy Fold thế hệ đầu ra mắt năm 2019 có trọng lượng 276 gram và dày 17,1 mm khi gập. Đến Galaxy Z Fold5, trọng lượng giảm còn 253 gram. Galaxy Z Fold8 được nhắc đến trong tài liệu tham khảo đạt 201 gram, trong khi độ dày khi gập là 9,7 mm.
Riêng khoảng cách từ Fold5 đến Fold8 tương đương mức giảm 52 gram. Đây không phải kết quả của một thay đổi đơn lẻ, chẳng hạn chỉ thay vật liệu vỏ máy. Để đạt độ mỏng và nhẹ hơn, nhà sản xuất phải đồng thời xử lý bản lề, tấm đỡ màn hình, khung máy, pin, hệ thống tản nhiệt và hàng trăm linh kiện bên trong.
Cấu trúc Flex Titanium sử dụng lớp màng hợp kim chỉ dày vài chục micromet, tương đương khoảng một phần ba đường kính sợi tóc người. Tấm kim loại đỡ màn hình có độ dày khoảng 0,2 mm, một số khu vực được giảm xuống còn 0,15 mm. Khi vật liệu mỏng đến mức này, việc gia công trở nên khó hơn nhiều vì sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến cong vênh hoặc tạo khuyết điểm trên bề mặt hiển thị.
Giảm khối lượng nhưng không đánh đổi trải nghiệm
Ở phiên bản Galaxy Z Fold8 Ultra, trọng lượng được giữ ở mức 215 gram như Fold7, trong khi dung lượng pin tăng từ 4.400 mAh lên 5.000 mAh. Chỉ riêng viên pin lớn hơn đã làm khối lượng tăng thêm khoảng 6 gram, buộc đội ngũ kỹ thuật phải tìm lại phần trọng lượng này ở nhiều vị trí khác trong thiết bị.
Quá trình rà soát được thực hiện trên khoảng 270 linh kiện và hơn 180 loại bộ phận phụ trợ. Có 15 loại bộ phận bị loại bỏ hoàn toàn, trong khi những linh kiện còn lại tiếp tục được cắt giảm phần vật liệu dư thừa. Một số điều chỉnh chỉ tiết kiệm khoảng 0,001 gram, nhưng khi cộng dồn trên toàn bộ sản phẩm, chúng tạo ra khác biệt đáng kể.
Điểm đáng chú ý là phần không gian và khối lượng tiết kiệm được không chỉ dùng để làm máy mỏng hơn. Samsung phân bổ lại một phần cho các thành phần người dùng có thể cảm nhận rõ hơn, gồm lớp graphite tản nhiệt lớn hơn khoảng 7% so với thế hệ trước, camera chính 200 MP và camera góc siêu rộng 50 MP lần đầu xuất hiện trên dòng Galaxy Z Fold theo thông tin được công bố.
Khung ngoài sử dụng Advanced Armor Aluminum, trong khi mặt lưng có lớp Clad Metal kết hợp đặc tính của nhiều kim loại. Mục tiêu của cách thiết kế này là cân bằng giữa độ nhẹ, khả năng tản nhiệt và độ bền cơ học thay vì chỉ tập trung vào một thông số riêng lẻ.
Vì sao thời gian là lợi thế của điện thoại gập?
Điện thoại gập có nhiều điểm tiếp xúc và chuyển động hơn smartphone truyền thống. Bản lề phải mở hàng nghìn lần, màn hình phải chịu lực uốn lặp lại, còn lớp bảo vệ hiển thị cần đủ mềm để gập nhưng vẫn đủ bền trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Những vấn đề này khó được giải quyết triệt để trong một thế hệ. Mỗi vòng đời sản phẩm mang lại thêm dữ liệu về cách người dùng mở máy, đặt máy xuống bàn, bỏ thiết bị vào túi hoặc sử dụng trong môi trường có bụi. Các dữ liệu đó giúp nhà sản xuất điều chỉnh kích thước bản lề, vật liệu, keo dán, lớp đỡ màn hình và cơ chế bảo vệ.
Đó cũng là lý do một thiết bị mỏng hơn chưa chắc chỉ phản ánh việc nhà sản xuất dùng vật liệu nhẹ hơn. Đằng sau con số trọng lượng là năng lực gia công chính xác, khả năng kiểm soát sai số và kinh nghiệm xử lý những giới hạn rất nhỏ của vật liệu.
Người dùng nên nhìn điện thoại gập như thế nào?
Những tiến bộ trên không có nghĩa điện thoại gập đã miễn nhiễm với hư hỏng. Màn hình gập vẫn cần được bảo vệ khỏi vật sắc nhọn, cát bụi và lực tác động bất thường. Người dùng cũng không nên cố bẻ máy ngược chiều hoặc xem các video thử nghiệm độ bền như hướng dẫn sử dụng.
Thay vào đó, người mua nên đánh giá sản phẩm dựa trên lịch sử cải tiến, chính sách bảo hành, khả năng sửa chữa và chất lượng hỗ trợ sau bán hàng. Đây là các yếu tố có giá trị thực tế hơn việc chỉ so sánh độ mỏng hoặc số megapixel.
Với những người đang cân nhắc chuyển sang thiết bị gập, việc tìm hiểu thêm về thói quen sử dụng smartphone của các nhân vật công nghệ cũng có thể mang lại góc nhìn thú vị. Mark Zuckerberg từng được chú ý vì lựa chọn Galaxy S24 Ultra, cho thấy ngay cả người thường xuyên tiếp xúc với công nghệ mới cũng có thể ưu tiên sự ổn định của thiết bị dạng thanh trong nhiều tình huống.
Sau cùng, rào cản lớn nhất của điện thoại gập có thể không nằm ở mức giá niêm yết. Câu hỏi quan trọng hơn là thiết bị có đủ bền để người dùng yên tâm sử dụng trong vài năm hay không. Với Samsung, câu trả lời đang được xây dựng qua nhiều thế hệ Galaxy Z, từ việc giảm trọng lượng, thu gọn bản lề đến tăng khả năng chống chịu của toàn bộ cấu trúc.
